CZĘŚĆ 4
— Gdzie on jest? — zapytałam.
Paweł nie odpowiedział od razu.
Za drzwiami sali rozległy się szybkie kroki, a pielęgniarka odsunęła się pod ścianę. Andrzej stał przy stoliku z zaciśniętymi pięściami. Wiktoria patrzyła na niego z rosnącym przerażeniem.
— Człowiek z magazynu trafił do kliniki — powiedział Paweł. — Zanim zabrali go lekarze, podał nazwisko notariusza, u którego przechowywano drugi dokument.
— Jakiego notariusza? — spytałam.
— Haliny Borkowskiej. Tej samej, która sporządziła akt waszego małżeństwa.
Andrzej ruszył w jego stronę.
— Paweł, wystarczy.
— Nie wystarczyło przez dwadzieścia lat.
— Nie masz pojęcia, co robisz.
— Wiem dokładnie. Tym razem nie podpiszę niczego pod groźbą.
Mikołaj stanął między nimi. Mimo wieku wyprostował się tak, że przez moment przypominał człowieka, który kiedyś prowadził samochód Wiktora i potrafił zatrzymać go jednym spojrzeniem.
— Andrzej — powiedział cicho. — Twój ojciec zniszczył życie Romanowi. Ty próbujesz zniszczyć życie jego córce. Ale nie będę już woził twoich kłamstw.
Andrzej roześmiał się krótko, nerwowo.
— Wszyscy nagle jesteście bohaterami. A kto zapłacił za leczenie Mikołaja, kiedy jego syn uciekł za granicę? Kto utrzymywał jego żonę? Kto dał Pawłowi pieniądze, żeby zaczął nowe życie?
Paweł spuścił wzrok.
W sali zapadło ciężkie milczenie.
— Ty? — zapytałam.
— Mój ojciec. A potem ja.
— W zamian za jego milczenie?
Andrzej odwrócił twarz.
— W zamian za to, żeby ta historia nie zniszczyła wszystkich.
Mikołaj ścisnął laskę.
— Nie udawaj, że robiłeś to z dobroci. Bałeś się, że ktoś odbierze ci firmę.
— Firma była jedynym, co mi zostało.
— Nie. Była jedynym, czego chciałeś.
Andrzej spojrzał na mnie. Gniew ustąpił miejsca zmęczeniu, ale nie wzbudziło ono we mnie litości. Pomyślałam o wszystkich wieczorach, kiedy czekałam na niego z kolacją, o pytaniach, na które odpowiadał półsłówkami, o tym, jak spokojnie przekonywał mnie, że powinnam podpisać pełnomocnictwo „dla bezpieczeństwa rodziny”.
— Kiedy zacząłeś planować nasze małżeństwo? — zapytałam.
— Nie planowałem małżeństwa.
— Nie kłam.
— Miałem znaleźć dokumenty. To wszystko.
Wiktoria gwałtownie odwróciła się do niego.
— Mówiłeś, że ją kochasz.
— Wiktoria…
— Powiedziałeś, że rozwód jest formalnością, bo ona i tak nic nie posiada.
Andrzej pobladł.
— Zamknij się.
— Powiedziałeś, że po podpisaniu pełnomocnictwa sprzedamy dom i wyślemy ją do kliniki. Powiedziałeś, że lekarz, którego opłacasz, potwierdzi jej niestabilność.
Pielęgniarka natychmiast podniosła telefon.
— Wszystko słyszałam — oznajmiła. — I nie tylko ja.
Wiktoria spojrzała na nią z niedowierzaniem.
— Co pani zrobiła?
— Wezwałam dyrektora oddziału. A także człowieka, który przyjechał z kliniki po świadka.
Andrzej ruszył do drzwi, lecz przed nimi stanął ochroniarz. Nie było krzyku ani szarpaniny. Najbardziej przerażające w tej chwili było to, że mój mąż nagle zrozumiał, iż nie kontroluje już żadnego elementu sytuacji.
Paweł wyjął z kieszeni telefon.
— Halina Borkowska czeka na nas w kancelarii. Powiedziała, że drugi testament może otworzyć wyłącznie Olena.
— Pojadę tam — powiedziałam.
Mikołaj natychmiast pokręcił głową.
— Lekarka zabroniła pani się przemęczać.
— Nie pojadę sama. Ale pojadę.
Doktor Wysocka wróciła do sali chwilę później. Wysłuchała wyjaśnień, zbadała moje ciśnienie i przez dłuższą chwilę patrzyła na Andrzeja.
— Może pani wyjść na krótko, jeśli ktoś będzie przy pani przez cały czas — powiedziała. — Ale jeśli poczuje pani ból, wraca pani natychmiast.
— Rozumiem.
Andrzej odezwał się po raz pierwszy spokojniej.
— Olena, nie wiesz, co ten testament oznacza. Jeśli przejmiesz udziały, firma upadnie. Setki ludzi stracą pracę.
— To brzmi jak troska o pracowników.
— Bo nią jest.
— Nie. To troska o nazwisko, które odziedziczyłeś.
Wiktoria podeszła do mnie. Jej twarz była blada, a makijaż rozmazał się pod oczami.
— Nie wiedziałam o twoim ojcu — powiedziała. — Wiedziałam tylko, że Andrzej chce sprzedać część firmy. Myślałam, że jesteś jego żoną z rozsądku, nie częścią planu.
— A kolacja?
— Miałam podpisać umowę. Nie wiedziałam, że on zostawił cię w szpitalu.
Andrzej spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Wiktoria, nie rób tego.
— To ty zrobiłeś to pierwszy.
Pojechaliśmy do kancelarii dwoma samochodami. Mikołaj prowadził, choć lekarz chciał, żeby odpoczywał. Paweł siedział obok niego, a ja z tyłu, z dłonią na brzuchu. Deszcz wciąż padał, lecz w środku samochodu było ciepło i pachniało mokrą wełną oraz miętowymi cukierkami, które Mikołaj zawsze trzymał w schowku.
Kancelaria Haliny Borkowskiej mieściła się nad apteką. Na ścianach wisiały oprawione akty, a na biurku stała lampa z zielonym abażurem.
Halina miała osiemdziesiąt lat i pamiętała mojego ojca.
— Roman powiedział, że jeśli przyjdziesz kiedyś w ciąży, mam otworzyć dokument — oznajmiła.
— Skąd wiedział, że będę w ciąży?
— Nie wiedział. Powiedział tylko, że jeśli przyjdzie jego córka z dzieckiem i Mikołajem, nie mam zadawać pytań.
Andrzej wszedł za nami z ochroniarzem dyrektora kliniki. Nie miał już na sobie płaszcza. Pod mankietem koszuli widniała czerwona smuga, prawdopodobnie od szarpaniny przy szpitalu.
— Ten dokument jest nieważny — powiedział.
Halina spojrzała na niego ponad okularami.
— Sporządziłam go osobiście.
— Mój ojciec był właścicielem firmy.
— Pana ojciec podpisał zrzeczenie się udziałów, zanim zmarł Roman Wierzbicki. Pański ojciec przejął je później, przedstawiając sfałszowane zaświadczenie o śmierci wspólnika.
Nikt się nie poruszył.
Halina położyła przede mną testament.
Roman zapisał mi cały dom oraz udziały, które przez lata były ukrywane w spółce zależnej. Dodał jednak warunek: nie mogłam sprzedać udziałów rodzinie Sawczuków ani przekazać ich mężowi. Miałam przeznaczyć część zysków na fundusz dla rodzin pracowników, których firma skrzywdziła podczas przejęć.
— Dlaczego nie powiedziała pani tego wcześniej? — zapytałam.
— Czekałam na panią. Pańska matka prosiła, żebym nie narażała pani na zemstę Wiktora.
— Mama wiedziała?
Halina skinęła głową.
Wtedy zrozumiałam jej milczenie. Nie chroniła sekretu przed mną. Próbowała chronić mnie przed ludźmi, którzy przez lata mieli więcej pieniędzy niż sumienia.
Andrzej oparł dłonie o biurko.
— Jeśli ona przejmie udziały, wszystko zostanie zamrożone. Kredyty, pracownicy, kontrakty. Nie możecie tego zrobić.
— Mogę — odpowiedziałam. — Ale nie zrobię tego tak, jak ty się obawiasz.
Spojrzał na mnie.
— Co to znaczy?
— Nie sprzedam firmy. Usunę ciebie z zarządu. Powołam niezależny zespół i przeznaczę pieniądze na odszkodowania dla ludzi, których skrzywdził twój ojciec.
— Nie masz doświadczenia.
— Mam księgi mojego ojca, świadków i nazwisko, którego próbowałeś użyć jak klucza do sejfu.
Andrzej cofnął się.
— A dziecko? Chcesz wychować je przeciwko mnie?
Dotknęłam brzucha.
— Nie. Chcę, żeby nie musiało kiedyś zastanawiać się, czy jego ojciec poślubił matkę dla pieniędzy.
Przez chwilę patrzyliśmy na siebie jak obcy ludzie.
Potem Andrzej podpisał rezygnację z zarządu. Nie z pokory. Zrozumiał, że bez podpisu niczego już nie odzyska.
Wiktoria odmówiła podpisania umowy i przekazała Halinie wszystkie wiadomości, w których Andrzej nakazywał jej przygotować sprzedaż. Paweł zgodził się zeznawać. Mikołaj również, choć wiedział, że czeka go trudna rozmowa z własnym synem.
Andrzej stracił firmę, lecz nie trafił do więzienia. Dowody dotyczące dawnej śmierci mojego ojca były niepełne, a ja nie chciałam, by cała sprawa zamieniła się w kolejną wojnę prowadzoną cudzymi pieniędzmi. Dokumenty przekazano prokuraturze, ale decyzję o przyszłości firmy podjęłam sama.
Rozwód rozpoczął się szybko. Andrzej próbował jeszcze raz powołać się na moje zdrowie, lecz lekarz, który badał mnie tego dnia, podpisał zaświadczenie, że byłam przytomna, świadoma i zdolna do podejmowania decyzji. Jego plan rozpadł się na papierze, dokładnie tak, jak przez lata budował go jego ojciec.
Najtrudniejsza była rozmowa z matką.
Spotkałyśmy się w jej mieszkaniu, przy stole przykrytym haftowaną serwetą. Położyła przede mną małe pudełko z gabinetu ojca. W środku znalazłam jego pióro, rachunki, zdjęcie zrobione przed magazynem numer siedem i kartkę z jednym zdaniem: „Nie pozwól, aby strach odziedziczył moje nazwisko”.
— Bałam się — powiedziała matka.
— Wiem.
— Bałam się, że jeśli ci powiem, pójdziesz prosto do Sawczuków.
— Prawie poszłam. Tylko że jako ich żona.
Matka dotknęła mojej dłoni.
— Czy żałujesz, że go poślubiłaś?
Spojrzałam na zdjęcie ojca.
— Żałuję, że tak długo wierzyłam w jego wersję mnie.
Następnego ranka wróciłam do kancelarii. Na biurku leżał projekt nowej umowy dla pracowników firmy. Podpisywałam ją powoli, bo dziecko znów poruszało się pod moim sercem.
Mikołaj wszedł z kubkiem herbaty.
— Bez cukru — powiedział. — Tak jak lubił pani ojciec.
— Mój ojciec pił gorzką herbatę?
— Nie. Zawsze wsypywał trzy łyżeczki. Ale po tamtej nocy przestał słodzić.
Uśmiechnęłam się pierwszy raz od wielu dni.
— Szkoda, że nie zdążyłam go o to zapytać.
Mikołaj położył na biurku mosiężny klucz z cyfrą siedem.
— Co mam z nim zrobić?
Wzięłam go do ręki. Był zimny, ciężki i pachniał metalem oraz dymem.
— Zostawmy go przy dokumentach — powiedziałam. — Nie jako pamiątkę po strachu. Jako dowód, że ktoś kiedyś próbował zamknąć prawdę.
Za tydzień miałam podpisać pierwszą umowę z rodzinami poszkodowanych pracowników. Wśród nich była wdowa po człowieku, którego nazwisko znalazłam w księdze rachunkowej. Przyszła do kancelarii z teczką pełną rachunków i małym chłopcem trzymającym ją za rękę.
Chłopiec wskazał klucz na biurku.
— Do czego służy?
Spojrzałam na Mikołaja.
— Do magazynu, który miał zniknąć — odpowiedział.
— A co jest w środku?
Przesunęłam palcem po wygrawerowanej cyfrze.
— To, czego nie udało się spalić.
Mikołaj podniósł klucz i podał go chłopcu, a ja położyłam na dokumentach pierwszą podpisaną umowę.
Tym razem cyfrę siedem przeczytałam jak obietnicę, nie jak ostrzeżenie.
Przegapiłeś początek?
