CZĘŚĆ 4
Jeszcze tego samego wieczoru pojechałam do urzędu z mecenasem Malinowskim. Deszcz bębnił o dach jego samochodu, a czerwone zawiadomienie leżało na moich kolanach jak coś, czego nie dało się już schować pod obrusem.
W pokoju na drugim piętrze czekała urzędniczka o nazwisku Domańska. Miała przed sobą trzy teczki i lupę z grubą, czarną rączką.
— Pani podpis pojawia się w dwóch miejscach — powiedziała. — Przy zmianie danych właściciela nieruchomości i przy wniosku kredytowym.
— Nie podpisywałam żadnego z tych dokumentów.
— Właśnie dlatego zadzwoniliśmy.
Mecenas przesunął w moją stronę kopie. Podpisy wyglądały niemal identycznie jak ten na pełnomocnictwie. Ktoś skopiował charakterystyczne pochylenie mojego nazwiska, ale nie wiedział, że od śmierci Wiktora podpisywałam się inaczej. Zaczęłam wtedy dodawać małą kropkę pod literą „t”, bo Wiktor żartował, że bez niej moje nazwisko wygląda jak nazwisko obcej osoby.
Na fałszywych dokumentach kropki nie było.
— To nie mój podpis — powiedziałam.
— W takim razie nie jest pani poręczycielką — odparła urzędniczka. — Ale musimy zabezpieczyć dokumenty, zanim ktoś spróbuje wypłacić środki z rachunku.
Poczułam, jak zaciskam palce na pasku torebki.
— Mój syn miał dostęp do mojego komputera.
— Czy znał hasło?
— Znał datę urodzenia Wiktora. Hasło ustawiłam dawno temu.
Mecenas spojrzał na mnie.
— Czy zmieniała je pani po jego przeprowadzce?
Pokręciłam głową.
Wstyd był ostrzejszy niż gniew. Nie dlatego, że zaufałam synowi. Dlatego, że przez tak długi czas udawałam przed sobą, iż jego zachowanie jest tylko niewdzięcznością, a nie planem.
Następnego ranka Gabriel czekał na mnie przy stole. Nie spał. Miał na sobie tę samą koszulę co poprzedniego dnia, a pod oczami ciemne półksiężyce.
Alicji nie było.
— Gdzie ona jest? — zapytałam.
— Pojechała do swojej siostry.
— Mądrze zrobiła.
Gabriel spuścił głowę.
— Bank zablokował kredyt.
— To nie mój problem.
— Oni mogą zabrać mi warsztat.
— Ty próbowałeś zabrać mi dom.
Podniósł wzrok.
— Myślałem, że po śmierci ojca coś mi się należy.
— Należało ci się usłyszeć prawdę. Ten dom był zapisany mnie, bo Wiktor wiedział, jaki jesteś, kiedy boisz się pieniędzy.
Gabriel gwałtownie wstał.
— Nie znasz mnie!
— Znam chłopca, który kiedyś oddał mi ostatniego cukierka. I mężczyznę, który przeliczył moje rachunki, zanim zaczął mnie nazywać ciężarem.
Milczał przez chwilę, patrząc na niebieską miskę stojącą obok pralni. Nadal leżała w niej niedosuszona szmatka.
— Nie chciałem, żebyś została bez niczego — powiedział.
— Chciałeś, żebym nie wiedziała, że zostałam bez prawa do decydowania o własnym życiu.
Tego dnia przyjechała Laura Bielska. Nie miała już granatowego płaszcza. Trzymała w dłoni kopertę z banku.
— Zwrócono mi zadatek — powiedziała. — Ale znalazłam coś jeszcze.
Podała mi pismo.
— Gabriel nie sprzedał domu tylko mnie. W umowie wpisał, że po zakupie dostanie prowizję od firmy budowlanej, która miała wyburzyć tylną część działki i postawić tam sześć małych mieszkań.
Spojrzałam na syna.
— Chciałeś wyburzyć warsztat ojca?
Gabriel usiadł ciężko.
— Tylko tylną część.
— Tam jest jego stół.
— Stół nie spłaci długów.
— Ale przypominał ci, kim byłeś, zanim zacząłeś udawać kogoś ważniejszego.
Laura położyła na stole drugi dokument.
— Firma budowlana wycofała się, kiedy zobaczyła prawdziwy wpis w księdze. Właściciel powiedział, że zgłosi sprawę sam, jeśli Gabriel nie odda zaliczki.
— Ile wynosiła? — zapytałam.
— Czterdzieści tysięcy.
Gabriel zakrył twarz dłońmi.
Widziałam, czego naprawdę chciał. Nie samego domu. Chciał pieniędzy, które miały go uwolnić od wstydu, długów i własnych decyzji. Pragnął zamienić wspomnienia Wiktora na coś, co można szybko przelać na konto.
Mecenas przygotował oświadczenie unieważniające pełnomocnictwo i umowę. Podpisałam je na stole w kuchni, obok rachunku za wodę. Przy każdej literze stawiałam małą kropkę pod „t”.
Gabriel patrzył na mój podpis.
— Czy będziesz mnie ścigać? — zapytał.
— Nie będę robiła tego, czego nie muszę. Ale zapłacisz Laurze każdy grosz. Oddasz bankowi to, co próbowałeś wziąć pod moim nazwiskiem. I wyprowadzisz się.
— Mamo…
— Nie kończ tego słowa, jeśli ma być tylko prośbą.
— Nie mam dokąd pójść.
— Masz warsztat. Masz pracę. Masz ręce. Wiktor zaczynał od jednej skrzynki śrub i stołu z odzyskanego drewna.
Gabriel zacisnął szczękę.
— Chcesz, żebym wszystko stracił?
— Chcę, żebyś przestał nazywać stratą to, czego nigdy nie posiadałeś.
Przez następne dni wycofano wniosek o zmianę właściciela, anulowano fałszywe poręczenie i przywrócono moje stałe płatności na osobne konto. Nie włączyłam ich jednak z powrotem automatycznie. Ustawiłam je sama, po kolei, z pełną świadomością każdej kwoty.
Prąd został podłączony. Woda również. Internet zamówiłam najtańszy, bo nie potrzebowałam już płacić za luksusy Alicji.
Czerwona teczka została u mnie. Nie wyrzuciłam jej. Trzymałam w niej kopię testamentu, dokument własności i kartkę z podpisem Gabriela, który próbował zmienić właściciela domu jednym fałszywym ruchem.
Alicja odebrała swoje rzeczy trzy dni później. Nie przeprosiła. Zabrała nawet złotą broszkę, ale zostawiła filiżankę z odpryśniętym uchem.
Gabriel pakował się dłużej.
Przy drzwiach zatrzymał się z pudełkiem narzędzi Wiktora.
— Mogę to zabrać?
— Nie.
— To było ojca.
— Właśnie dlatego zostaje tutaj.
Postawiłam pudełko na stole w warsztacie. W środku były klucze płaskie, miarka, ołówek stolarski i mały mosiężny stempel, którym Wiktor oznaczał drewniane skrzynki. Gabriel dotknął wieka.
— On chciał, żebym kiedyś prowadził ten sklep.
— Chciał, żebyś nauczył się naprawiać rzeczy, zanim zaczniesz je sprzedawać.
Gabriel zamknął pudełko.
— Czy jeszcze kiedyś będę mógł tu przyjść?
Spojrzałam na warsztat, na ślad po jego dłoni na starej ławie i na śrubę, którą Wiktor zostawił pod imadłem.
— Przyjść możesz. Ale nie jako właściciel. I nie jako ktoś, kto ma prawo rozkazywać.
Skinął głową.
Nie było w tym pojednania. Jeszcze nie. Była tylko granica, której nie dało się już podrobić.
Tego popołudnia wyprałam prześcieradła ponownie. Powiesiłam je na sznurze przy warsztacie, dokładnie tam, gdzie Wiktor suszył kiedyś płótna po malowaniu ścian. Wiatr podnosił materiał, a za nim widać było dom, działkę i stary stół stolarski.
Na stole położyłam mosiężny brelok.
Obok niego leżał podpisany dokument własności.
Wiktor wyrył na breloku datę zakupu działki. Ja dopisałam pod nią nowy rok, tym samym cienkim rylcem, który znalazłam w jego skrzynce narzędziowej.
Pod datą zmieściły się tylko dwa słowa:
„Marta decyduje.”
