CZĘŚĆ 4
— Kto to jest? — zapytałam.
Ojciec nie odpowiedział od razu.
Andrzej stał przy komodzie, z twarzą napiętą jak skóra na bębnie. Valentina patrzyła na niego, jakby po raz pierwszy zauważyła, że człowiek, którego przez lata osłaniała, może być dla niej równie groźny jak dla mnie.
— Powiedz jej — zażądał ojciec.
— Nie wiem, o czym mówisz — odpowiedział Andrzej.
Ojciec położył telefon na komodzie.
— Wiadomość przyszła od pana Rybaka.
Mężczyzna, który rano miał wycenić mój dom.
— On? — szepnęłam.
— Rybak przyjechał tu z polecenia Andrzeja, ale nie był jego człowiekiem — wyjaśnił ojciec. — Od kilku tygodni pomagał ci, choć nie mogłaś o tym wiedzieć.
Andrzej uderzył dłonią w ścianę.
— Kłamstwo.
— Nie — powiedział ojciec. — Pana Rybaka zatrudniłaś kiedyś przy wycenie majątku po babci. Pamiętasz rachunek z pracowni na poddaszu?
Przypomniałam sobie. Pięć lat wcześniej Rybak pomagał mi przygotować dokumenty do ubezpieczenia domu. Potem przez przypadek zobaczył Andrzeja wychodzącego z pokoju z moim segregatorem.
— Zapytał, czy wszystko w porządku — powiedziałam.
— A ja skłamałam, że tak.
— Ale zapamiętał — odparł ojciec.
Rybak zauważył, że ktoś regularnie otwiera skrzynkę z dokumentami i że na rachunkach pojawiają się pełnomocnictwa, których nie podpisywałam. Przesłał ojcu kopie, kiedy znalazł swoje nazwisko na liście osób, które miały potwierdzić moją rzekomą niestabilność.
Andrzej roześmiał się krótko.
— Wszyscy przeciwko mnie.
— Sam ich do siebie zbliżyłeś — powiedziałam.
To była pierwsza rzecz, którą powiedziałam bez drżenia.
Valentina odwróciła się do syna.
— Mówiłeś, że dokumenty są legalne.
— Były legalne, dopóki ona nie zaczęła grzebać w rachunkach.
— Mówiłeś, że dom zostanie sprzedany w tym tygodniu.
— Zamknij się.
— Mówiłeś, że jeśli podpisze, będziemy wolni od długów.
Andrzej zrobił krok ku matce.
Ojciec stanął między nimi.
— Nikt nikogo nie dotknie.
Valentina spojrzała na mnie, a jej twarz nagle się załamała.
— Nie chciałam, żeby tak to wyglądało.
— Chciałaś pieniędzy.
— Chciałam uratować dom.
— Mój dom?
— Swój — wyszeptała. — Bank miał go zająć. Andrzej obiecał, że po sprzedaży twojej nieruchomości wszystko spłaci.
Andrzej odwrócił głowę.
To wystarczyło.
Zrozumiałam, że Valentina nie znała całej prawdy. Wiedziała o kredytach i presji, ale nie wiedziała, że jej syn przelewał część pieniędzy do własnej spółki. Nie była niewinna. Była jednak kimś więcej niż wspólniczką. Była matką, która przez lata wybierała syna, nawet gdy widziała, jak niszczy cudze życie.
Ojciec wyjął z teczki dwa klucze.
— Alena, zanim przyjechałem, skontaktowałem się z bankiem i notariuszem. Dom nie zostanie sprzedany. Wszystkie pełnomocnictwa są unieważnione, a rachunki powiązane z kredytami zostały zabezpieczone.
— Co z długiem?
— Nie odpowiadasz za zobowiązania z podrobionym podpisem. Ale trzeba będzie przejść przez formalności.
Spojrzałam na męża.
— I co zamierzałeś zrobić dziś wieczorem?
Nie odpowiedział.
Ojciec skinął głową w stronę telefonu.
— Rybak znalazł w samochodzie Andrzeja kopię wniosku o przymusowe leczenie psychiatryczne. Była już wypełniona i podpisana przez dwóch podstawionych świadków.
W brzuchu zrobiło mi się zimno.
Planowali zamknąć mnie w szpitalu, zanim zdążyłabym sprzeciwić się sprzedaży. Wystarczyłoby kilka dni. Wystarczyłoby, żebym została uznana za osobę niezdolną do decyzji.
— To nieprawda! — krzyknął Andrzej. — Chciałem jej pomóc!
— Pomoc nie wymaga fałszywych podpisów — powiedział ojciec.
— Ona jest chora!
— Jest pobita — odpowiedziałam. — To różnica.
Wtedy Andrzej sięgnął po kosmetyczkę leżącą na komodzie. Otworzył ją i wyjął zielony korektor.
— Spójrzcie na nią! — zawołał. — Nawet teraz robi przedstawienie.
Podeszłam do lustra w przedpokoju. Bez słowa odłożyłam korektor na podłogę.
— Nie będę już zasłaniać twoich śladów.
W tej samej chwili w drzwiach pojawił się Rybak. Trzymał kopertę i kluczyki samochodowe.
— Znalazłem jeszcze to.
Andrzej ruszył ku niemu.
— Oddaj.
— Nie.
Rybak podał kopertę ojcu. W środku znajdowała się umowa przygotowana przez pośrednika oraz pełnomocnictwo z moim podpisem. Na dole widniała data sprzed naszego ślubu.
— Tego podpisu nie mogłeś skopiować z dokumentów w domu — powiedział ojciec. — Wziąłeś go z formularza, który Alena zostawiła u ciebie przed ślubem.
Poczułam, jak coś we mnie pęka, ale nie był to strach. To było ostatnie przekonanie, że Andrzej może kiedyś stać się człowiekiem, którego udawał.
— Od kiedy to planowałeś? — zapytałam.
— Nie planowałem niczego przeciwko tobie.
— Od kiedy?
Valentina spojrzała na syna.
— Andrzej.
Przymknął oczy.
— Od czasu, gdy dowiedziałem się, że dom jest wyłącznie twój.
Ojciec wezwał odpowiednie służby, ale nie pozwolił, by wszystko zakończyło się krzykiem na podjeździe. Najpierw lekarz opatrzył moje żebra i wargę. Potem pojechałam z ojcem złożyć zeznania, a Rybak przekazał dokumenty dotyczące oszustwa.
Valentina została sama w przedpokoju.
Kiedy wychodziłam, złapała mnie za rękaw.
— Alena, proszę. Nie odbieraj mu wszystkiego.
Spojrzałam na jej palce.
— To on próbował odebrać wszystko mnie.
— Jest moim synem.
— A ja byłam twoją synową. Mogłaś zadzwonić po pomoc, kiedy leżałam na podłodze.
Jej dłoń opadła.
Nie prosiła już o wybaczenie.
Może zrozumiała, że nie ma prawa go żądać.
Później dowiedziałam się, że firma Andrzeja straciła klientów, gdy bank ujawnił nieprawidłowości. Wspólnik, który wcześniej ufał mu bez pytania, zażądał rozwiązania umowy. Rybak odzyskał pieniądze za swoją wycenę, a potem odmówił przyjęcia dodatkowej zapłaty ode mnie.
— Wystarczy, że następnym razem powie pani prawdę od razu — powiedział.
— Następnym razem będę wiedziała, że nie jestem sama.
Andrzej nie dostał mojego domu. Nie dostał też pieniędzy z kredytów ani prawa do opowiadania innym, że byłam niestabilna. Dostał coś, czego bał się najbardziej: dokumenty, podpisy i świadków, których nie dało się uciszyć pięścią.
Rozwód nie był prosty. Każdy formularz przypominał mi, ile razy pozwalałam mu mówić, że przesadzam. Każda rozmowa z urzędnikiem wymagała ode mnie ponownego opisania tego, co chciałam wymazać z pamięci.
Ale kiedy przyszła pora podpisać oświadczenie o własności domu, nie zawahałam się.
Ojciec siedział obok mnie.
— Chcesz, żebym przeczytał? — zapytał.
— Nie. Znam każdą linijkę.
Podpisałam się pełnym imieniem i nazwiskiem. Z tą krótką kreską nad ostatnią literą, której fałszerz nigdy nie umiał powtórzyć.
Kilka dni później wróciłam do pokoju na poddaszu. Na biurku wciąż leżała kosmetyczka. Wyrzuciłam korektor, ale zostawiłam samą kosmetyczkę, pustą i otwartą.
Nie jako pamiątkę po Andrzeju.
Jako dowód, że przedmiot przeznaczony do ukrywania prawdy może pewnego dnia przestać mieć nad nią władzę.
Tego wieczoru Rybak przyniósł mi kopię ostatniego dokumentu. Na dole widniał mój prawdziwy podpis.
— Co pani z nim zrobi? — zapytał.
Wzięłam kartkę i wsunęłam ją do ramy nad biurkiem, obok aktu własności domu.
— Zostawię tam, gdzie codziennie będę go widzieć.
Rybak skinął głową.
A ja po raz pierwszy nie patrzyłam na podpis jak na ślad po cudzym oszustwie.
Był mój.
I tym razem nikt nie mógł go za mnie złożyć.
Przegapiłeś początek?
