CZĘŚĆ 4
Artur spojrzał na ojca, jakby po raz pierwszy zobaczył nie surowego gospodarza rodziny, lecz człowieka stojącego nad przepaścią i próbującego wciągnąć innych za sobą.
— Powiedz, że to nieprawda — powiedział.
Germán ścisnął klucze tak mocno, że metal wbił mu się w skórę.
— Nie teraz.
— Właśnie teraz.
Anna zebrała dokumenty ze stołu i ułożyła je w równy stos.
— Wiktor będzie tu o ósmej. Jeżeli pokażecie mu akt własności i odmowę wpisu zabezpieczenia, nie dostanie żadnego prawa do domu. Ale Artur musi przyznać, że podpisał zobowiązanie, a Germán musi zdecydować, czy oddaje warsztat, czy próbuje dalej kłamać.
— Nie oddam niczego — syknął Germán.
— W takim razie Wiktor zacznie od zajęcia sprzętu — odpowiedziała Anna. — Umowa jest podpisana.
Mama wstała. Jej filiżanka przesunęła się po stole i zatrzymała na plamie po herbacie.
— Marina, musisz usiąść.
— Nie.
Nie chciałam siadać. Przez lata wszyscy mówili mi, kiedy mam być spokojna, kiedy odpuścić i kiedy uznać cudzy problem za ważniejszy od własnego. Teraz moje dziecko poruszało się pod sercem, a ja czułam, że każdy jego ruch przypomina mi o jednej rzeczy: nie wolno mi już udawać, że nie widzę zagrożenia.
Artur podszedł do mnie.
— Marino, ja naprawdę chciałem ochronić warsztat.
— Więc podrobiłeś mój podpis?
— Wiktor dał mi trzy dni.
— A ty dałeś mu mój dom.
— Nie zamierzałem go sprzedać.
— Ale pozwoliłeś, żeby inni uwierzyli, że mogą go ode mnie odebrać.
Jego twarz była mokra od potu. Przypomniałam sobie wszystkie wieczory, gdy wracał późno, odkładał telefon ekranem do dołu i mówił, że jestem przewrażliwiona. Wszystkie razy, gdy jego ojciec podejmował decyzje, a Artur prosił mnie, żebym nie robiła sceny.
Nagle zrozumiałam, że on nie był bierny.
On wybierał wygodę.
— Chciałem spłacić dług z pieniędzy za sprzedaż warsztatu — powiedział.
— Dlaczego więc Germán chciał sprzedać dom?
Artur odwrócił się do ojca.
Germán nie odpowiedział.
— Tato?
— Warsztat od dawna przynosi straty — powiedział w końcu. — Kredyt, zaległe wypłaty, części. Potrzebowałem pieniędzy.
— Powiedziałeś, że chodzi o siostrę.
— Zofia miała problem z kolanami.
— Ale nie dlatego chciałeś wejść do domu Mariny.
Germán wyprostował plecy.
— Dom był jedyną rzeczą, której Wiktor nie mógł od razu zabrać.
Mój ojciec zrobił krok ku niemu.
— Nie dotkniesz tego domu.
— To nie pańska własność, żeby mi grozić.
— Jestem ojcem kobiety, której podpisałeś wyrok cudzym nazwiskiem.
— Nikt nie zamierzał jej skrzywdzić — odezwał się Artur.
Spojrzałam na niego.
— Skrzywdziłeś mnie, zanim ktokolwiek zapukał do tych drzwi.
Osiemnasta minuta po siódmej rano następnego dnia była najdłuższą minutą mojego życia.
Siedzieliśmy w jadalni. Na stole leżał akt własności, odmowa kancelarii, oświadczenie Artura i umowa z Wiktorem. Na każdej kartce widziałam inne oblicze mojego małżeństwa.
Germán chodził od ściany do ściany.
— Nie będę z nim negocjował we własnym domu.
— To nie jest twój dom — powiedziałam.
— Jeszcze zobaczymy.
O ósmej dokładnie zaparkował przed posesją czarny samochód. Wiktor Malec wysiadł z niego w brązowym płaszczu. Nie wyglądał jak bandyta ani jak człowiek, którego można zastraszyć krzykiem. Miał schludną teczkę i spokojne spojrzenie księgowego.
Zapukał raz.
Artur otworzył, zanim zdążyłam wstać.
— Dzień dobry — powiedział Wiktor. — Przyszedłem po dokumenty i klucze.
— Nie dostaniesz domu — odpowiedziałam.
Wiktor spojrzał na mnie.
— Pani podpisała zabezpieczenie?
— Nie.
Anna położyła przed nim kopię dokumentu.
— Podpis jest niezgodny. Kancelaria odmówiła przyjęcia wniosku.
Wiktor przeczytał kartkę. Potem spojrzał na Artura.
— Mówiłeś, że żona się zgodziła.
— Miała się zgodzić.
— To nie jest odpowiedź.
Artur pobladł.
Germán wszedł między nich.
— Dostałeś poręczenie. Warsztat jest zabezpieczeniem.
— Warsztat był dodatkiem — powiedział Wiktor. — Dom miał być głównym zabezpieczeniem.
— Nie jest nim.
— W takim razie zabieram warsztat.
Lidia chwyciła męża za rękaw.
— Germán, powiedz mu, że to był błąd.
— Nie będę się tłumaczył przed obcymi.
— Przed własną rodziną też się nie tłumaczyłeś — powiedziała cicho.
To zdanie uderzyło go mocniej niż krzyk.
Wiktor wyjął z teczki drugą umowę.
— Sprzęt i lokal są objęte poręczeniem. Od dzisiaj przejmuję rachunki warsztatu. Pracownicy dostaną wypłaty z tego, co uda się odzyskać.
Artur zacisnął pięści.
— To moja wina. Nie jego.
— Podpisałeś wspólnie z nim — odpowiedział Wiktor. — Odpowiedzialność też jest wspólna.
Germán nagle skierował wzrok na mnie.
— Marina, możesz to zatrzymać.
— Jak?
— Pożycz mi pieniądze. Twoi rodzice mają dom. Mogą go sprzedać albo wziąć kredyt. Spłacimy Wiktora, a później wszystko oddamy.
Mama pobladła.
Tata zrobił krok do przodu.
— Ani jednego grosza.
— To przez was doszło do tej sytuacji — warknął Germán. — Gdybyście nie kupili jej tego domu, nie byłoby całego problemu.
Wtedy Artur odwrócił się do ojca.
— Przestań.
— Ty też będziesz mówił, kiedy ci pozwolę.
— Nie będziesz już nikomu pozwalał.
Germán zamachnął się ręką, ale Artur złapał go za nadgarstek. Nie mocno. Wystarczająco, żeby zatrzymać gest.
— Nie dotykaj jej — powiedział.
— Bronisz jej po wszystkim?
— Bronię resztek własnego człowieczeństwa.
Wiktor odłożył teczkę.
— Arturze, masz wybór. Możesz podpisać przekazanie warsztatu i rozpocząć spłatę osobistego długu. Albo spróbować dalej twierdzić, że dom należy do was wszystkich. Wtedy sprawa potrwa dłużej i będzie kosztować więcej.
— Podpiszę — powiedział Artur.
Germán odwrócił się gwałtownie.
— Nie masz prawa.
— Mam. To ja wziąłem pieniądze.
— Wziąłeś je dla mnie.
— Wziąłem je, bo bałem się twojej reakcji.
Słowa zawisły nad stołem.
Artur usiadł i podpisał pierwszą kartkę. Potem drugą. Długopis zadrżał mu w dłoni, ale nie przerwał.
Germán stał obok, patrząc, jak znika wszystko, o co walczył przez ostatnie miesiące: warsztat, sprzęt, wpływ i przekonanie, że jego syn zawsze wykona polecenie.
Kiedy Artur skończył, wyjął z kieszeni pęk kluczy i położył go przed Wiktorem.
— To klucze do warsztatu — powiedział. — Domu nie dostaniesz.
Wiktor skinął głową.
— Tego właśnie potrzebowałem usłyszeć.
Germán spojrzał na mnie.
— Zniszczyłaś rodzinę.
Przez chwilę widziałam w jego twarzy nie złość, lecz strach. Nie bał się utraty domu. Bał się, że bez niego nikt już nie będzie udawał, iż jest najważniejszym człowiekiem w pomieszczeniu.
— Nie — odpowiedziałam. — To ty próbowałeś zbudować swoją rodzinę na cudzym nazwisku.
Artur podszedł do mnie, ale zatrzymał się kilka kroków dalej.
— Chcesz, żebym wyszedł?
— Tak.
— Mogę spać u kolegi.
— Nie pytam, gdzie będziesz spał.
Przełknął ślinę.
— Co mam zrobić?
Położyłam dłoń na brzuchu.
— Podpisz rozdzielność majątkową. Oddaj mi wszystkie klucze. Powiedz rodzicom prawdę. A potem przez jakiś czas nie przychodź tutaj bez zaproszenia.
— Chcesz się rozwieść?
Nie odpowiedziałam od razu.
Małżeństwo nie pękło w chwili, gdy podpisał cudze nazwisko. Pękało przez trzy lata, za każdym razem, gdy wybierał ciszę zamiast mnie.
— Nie wiem, czy chcę jeszcze być twoją żoną — powiedziałam. — Wiem tylko, że nie będę udawać, że nic się nie stało.
Artur skinął głową. Wyjął z kieszeni mój zapasowy klucz i położył go obok aktu własności.
Germán ruszył za nim.
— Arturze, nie możesz mnie zostawić.
Syn zatrzymał się przy stole.
— Zostawiłem ci już warsztat, pieniądze i własne nazwisko. Domu Mariny ci nie oddam.
Tego dnia Wiktor zabrał klucze do warsztatu. Anna przekazała dokumenty do kancelarii, a moi rodzice zabrali granatową teczkę, jakby była dowodem nie tylko oszustwa, lecz także ich miłości do mnie.
Germán wyszedł bez pożegnania.
Lidia została jeszcze chwilę. Podeszła do pokoju dziecka i dotknęła drewnianej półki, którą tata zrobił z desek pozostałych po remoncie.
— Przepraszam — powiedziała.
Nie zapytałam, za co dokładnie.
— Jeśli naprawdę chcesz pomóc — odpowiedziałam — dopilnuj, żeby Zofia nie została sama z tym wszystkim.
Lidia skinęła głową i wyszła.
Artur odszedł ostatni.
Przy progu odwrócił się, lecz tym razem nie poprosił mnie o wyrozumiałość. Nie próbował tłumaczyć ojca. Nie powiedział, że przesadzam.
— Pokój dla dziecka możesz pomalować na jaki kolor chcesz — powiedział.
— Wiem.
Został na chwilę z dłonią na kieszeni, w której nie miał już kluczy.
Potem wyszedł.
Wieczorem tata wrócił do pokoju dziecka i zamalował białą farbą małą smugę przy listwie. Mama przyniosła sernik, ten sam, którego nikt rano nie tknął.
Usiadłam na podłodze obok łóżeczka. Na desce pod oknem tata wyrył wcześniej datę zakupu domu. Obok niej dopisał imię, które wybraliśmy dla córki.
Nie było tam nazwiska Artura.
Nie było nazwiska Germana.
Tylko imię mojej córki, wycięte w świeżym drewnie, zanim ktokolwiek próbował uznać ten dom za swój.
Telefon zawibrował na parapecie. To była wiadomość od Wiktora: „Warsztat przekazany. Zabezpieczenie domu anulowane”.
Przeczytałam ją dwa razy, a potem odłożyłam telefon obok małego pudełka z pierwszymi skarpetkami dziecka.
Z kuchni dobiegł głos mamy:
— Marino, sernik czy herbata?
Dotknęłam palcem wyrytego imienia.
— Najpierw sernik — odpowiedziałam. — Dzisiaj nikt nie będzie dzielił mojego domu za mnie.
Przegapiłeś początek?
