CZĘŚĆ 4
…W słuchawce usłyszałam urywany oddech matki, a potem cichy głos Renaty:
— Marino, proszę natychmiast sprawdzić konto, z którego wpłynęła kaucja za wcześniejszą rezerwację.
— Jaką rezerwację?
André ruszył w stronę telefonu.
— Oddaj mi to.
Nie oddałam.
Helena mówiła dalej, spokojnie, choć jej głos był słaby.
— W szpitalu przypomniałam sobie o teczce z dokumentami. Jest w metalowej kasetce za książkami w gabinecie. Kod znasz tylko ty, Marino.
Poczułam ciężar granatowej teczki w dłoni.
— Mamo, co w niej jest?
— Potwierdzenia przelewów. I umowa pożyczki.
André pobladł.
Célia odwróciła się do niego.
— Powiedziałeś, że pieniądze były z firmy.
— Mamo, nie teraz.
— Właśnie teraz.
Vera postawiła garnek na stole. Pokrywka stuknęła o metalowe ucho, a ten drobny dźwięk zabrzmiał jak sygnał rozpoczęcia kolejnej awantury.
— Marino, odtwórz rozmowę na głośniku — powiedziała.
— Nie ma czego odtwarzać.
— Jest telefon. Jest Renata. Jest twoja matka. I jest mężczyzna, który podpisał dokument cudzym nazwiskiem.
André spojrzał na mnie.
— Chciałem tylko kupić czas.
— Wynajmując mieszkanie mojej matki obcym ludziom?
— Miałem oddać pieniądze po sprzedaży towaru.
— Jakiego towaru?
Milczał.
Célia zrobiła krok w jego stronę.
— Powiedz jej.
— To nieważne.
— Powiedz jej, co zrobiłeś z pieniędzmi, które ci pożyczyłam.
Lucas przestał rozpakowywać karton.
— Ciociu, ty mu pożyczyłaś?
Célia zamknęła oczy.
— Sześćdziesiąt tysięcy reali. Mówił, że kupuje sprzęt do magazynu. Miał mi oddać wszystko po trzech miesiącach.
André gwałtownie odwrócił się do niej.
— Nie musiałaś o tym mówić.
— A ty musiałeś wejść do mieszkania Heleny?
Pierwsza rzecz, którą poczułam, nie była triumfem. Było to zmęczenie. Nagle zobaczyłam cały mechanizm: jego spokojne pytania o kolację, naciski przy śniadaniu, znikający drewniany kwiatek i walizki Célii w pokoju mojej matki. To nie był spontaniczny pomysł. To był plan, który miał się udać, dopóki Helena pozostawała w szpitalu, a ja zajmowałam się jej zdrowiem.
Wieczorem pojechałam z Verą do szpitala. Przed wejściem do sali pachniało środkiem dezynfekującym, a na parapecie stał kubek z niedopitą herbatą. Helena siedziała oparta o poduszki, z bladą twarzą i metalową kasetką na kolanach.
— Nie powinnaś się denerwować — powiedziałam.
— To nie ja weszłam do cudzego domu bez pytania.
Podała mi klucz do kasetki.
W środku leżały wydruki przelewów, kopia umowy pożyczki i list od właściciela niewielkiego magazynu. Z dokumentów wynikało, że André nie wydał pieniędzy na działalność. Przelał je na konto firmy należącej do Célii, a ona następnie przekazała mu gotówkę.
— Dlaczego? — zapytałam.
Helena spuściła wzrok.
— Célia poprosiła mnie o pomoc. Powiedziała, że André ma problemy i że jeśli go nie wesprzemy, straci wszystko. Pożyczyłam jej część pieniędzy, ale zażądałam pisemnego potwierdzenia.
— Ty też mu pomogłaś?
— Pomogłam jej, nie jemu. Nie wiedziałam, że wykorzysta moje mieszkanie.
Zabolało mnie to bardziej, niż oczekiwałam. Nie dlatego, że matka coś przede mną ukryła. Dlatego, że obie przez lata ratowały mężczyznę, który nawet podczas wyjazdu matki do szpitala martwił się o wygodę i pieniądze.
Następnego ranka spotkaliśmy się wszyscy w mieszkaniu Heleny. Renata przyszła z oryginałem formularza, Vera z notesem, a Célia bez makijażu i bez bransoletek. André stał przy stole, na którym leżał drewniany brelok w kształcie kwiatka.
— Oddaj klucz — powiedziałam.
Wyjął go z kieszeni i położył obok breloka.
— Chciałem, żebyś mi pomogła.
— Mogłeś powiedzieć prawdę.
— Bałem się, że odejdziesz.
— A więc postanowiłeś odebrać mi prawo do decydowania?
Nie odpowiedział.
Renata przesunęła dokument w jego stronę.
— Ta zgoda jest nieważna. Rezerwacja została anulowana. Potencjalni lokatorzy dostaną zwrot pieniędzy, a pani Helena otrzyma pisemne wyjaśnienie, kto przekazał nieprawdziwe dane.
André chwycił kartkę.
— Nie możecie zniszczyć mi życia przez jeden podpis.
— To nie jeden podpis — powiedziała Célia. — To klucz, kłamstwo, moje pieniądze i mieszkanie Heleny.
Położyła na stole podpisaną umowę pożyczki.
— Sprzedaję samochód. Oddasz mi wszystko w ratach. Nie dlatego, że ci ufam, tylko dlatego, że nie chcę, żebyś jeszcze raz użył cudzego nazwiska do ratowania własnej skóry.
André spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Mamo, wyrzucasz mnie?
— Nie. Przestaję cię osłaniać.
Te słowa były dla niego gorsze niż krzyk.
Helena usiadła przy komodzie i wskazała ubrania Célii.
— Spakuj je. Wszystkie.
Célia zaczęła składać bluzki. Przy każdej rzeczy zatrzymywała się na sekundę, jakby dopiero teraz rozumiała, że dotykała cudzej własności.
— Heleno — powiedziała cicho — przepraszam.
— Przeprosiny nie przywrócą porządku w szafie.
— Wiem.
— Ale możesz go przywrócić.
Célia skinęła głową i zaczęła odwieszać sukienki Heleny na właściwe miejsce. Nie prosiła o przebaczenie. Po prostu pracowała, aż każda rzecz znalazła się tam, gdzie była wcześniej.
André nie został z nami. Zabrał tylko telefon, portfel i jedną teczkę ze swoimi rachunkami. Obrączka została na jego palcu, ale kiedy przechodził obok mnie, nie próbował mnie dotknąć.
Tego samego wieczoru Helena wróciła ze szpitala. Była osłabiona i poruszała się wolno, lecz sama otworzyła szufladę w sypialni. Zobaczyła swoje ubrania, książki i fotografię ustawioną z powrotem na półce.
— Gdzie jest mój kwiatek? — zapytała.
Wzięłam brelok ze stołu i zawiesiłam go na haczyku przy drzwiach.
Drewniane płatki obróciły się lekko, gdy weszła do środka.
Helena dotknęła ich palcem.
— Dobrze, że wrócił — powiedziała. — On zawsze wiedział, kto ma klucz.
Przegapiłeś początek?
