CZĘŚĆ 4
…Drzwi sali nie zdążyły się jeszcze otworzyć, kiedy dyrektor chwycił mnie za ramię.
— Nie możecie tu zostać.
— Dlaczego?
— Bo jeśli Piotr tu przyjedzie, Wiktor również go znajdzie.
Maryna odsunęła jego dłoń.
— Wystarczyło osiemnaście lat strachu. Nigdzie nie idziemy.
Za szybą samochodu siedział mężczyzna w kapeluszu. Nie wysiadł. Po prostu patrzył na wejście do szkoły.
Antoni podszedł do zasłony i delikatnie ją odchylił.
— To nie Wiktor — powiedział.
— Skąd pan wie?
— Wiktor porusza się laską. Ten człowiek czeka na kogoś.
Po chwili telefon Antoniego zadzwonił ponownie.
— Tak?
Słuchał, a potem podał mi aparat.
— To lekarz Piotra.
Przyłożyłem telefon do ucha.
— Panie Siergieju? — odezwał się zmęczony kobiecy głos. — Pański brat dotarł do dworca, ale zasłabł. Znalazła go nasza pracownica. Jest w karetce.
— Czy żyje?
— Tak. Ale jego serce jest bardzo słabe.
Zamknąłem oczy. Przez osiemnaście lat wyobrażałem sobie spotkanie z Piotrem na tysiąc sposobów. W żadnym nie było syreny karetki i dziewczyn stojących obok mnie z listami w dłoniach.
— Gdzie go zabiorą?
Lekarka podała adres szpitala.
— Jedźcie natychmiast. Jeśli chcecie go zobaczyć, nie czekajcie do rana.
Maryna spojrzała na mnie.
— Jedziemy.
— Nie musicie — powiedziałem.
— Nie pytaj, czy musimy. Przez całe życie ktoś pytał za nas.
Antoni został w szkole z dyrektorem. Zanim wyszliśmy, podał mi kopertę.
— To ostatni dokument.
— Co w nim jest?
— Piotr przepisał wam coś, czego Wiktor nigdy nie zdołał przejąć.
— Pieniądze?
— Nie. Coś, co dla niego było ważniejsze.
W drodze do szpitala dziewczyny siedziały z tyłu. Żadna się nie odzywała. W lusterku widziałem ich twarze, podobne do twarzy Ewy, choć każda nosiła inny rodzaj bólu.
— Wujku — odezwała się Olga — czy ty wiedziałeś, że tata pisał?
— Nie.
— Gdybyś wiedział, powiedziałbyś nam?
— Tak.
— Nawet gdybyś bał się, że odejdziemy?
Poczułem ukłucie pod żebrami.
— Bałbym się. Ale powiedziałbym.
Maryna położyła dłoń na ramieniu siostry.
— On nie jest winny temu, że Piotr milczał.
Nie odpowiedziałem. Przez lata byłem ich opiekunem, kucharzem, kierowcą, człowiekiem od gorączki i złamanych serc. Nagle okazało się, że nie potrafiłem ochronić ich przed najważniejszym pytaniem: dlaczego własny ojciec odszedł.
W szpitalu znaleźliśmy Piotra na końcu korytarza. Leżał na łóżku pod cienkim kocem, z twarzą wychudzoną i siwą. Nie poznałbym go na ulicy.
Ale poznałem jego dłonie.
Te same, które kiedyś trzymały trzy nosidełka przy mojej kuchni.
Kiedy wszedłem, otworzył oczy.
— Siergiej.
— Piotr.
Dziewczyny zatrzymały się za mną.
Piotr próbował usiąść.
— Nie wstawaj — powiedziała Swietłana.
— Mam prawo wstać przed wami.
— Nie masz prawa do niczego — odparła Maryna. — Ale możesz powiedzieć prawdę.
Skinął głową.
— Chciałem wrócić.
— Kiedy?
— Co tydzień.
— To dlaczego nie wróciłeś?
Piotr spojrzał na mnie.
— Bo za każdym razem wybierałem strach.
Ta odpowiedź była tak prosta, że zabolała bardziej niż wszystkie dokumenty.
— Mogłeś zadzwonić — powiedziałem.
— Mogłem.
— Mogłeś napisać.
— Pisałem.
— Mogłeś zapukać.
Piotr zacisnął powieki.
— Wiem.
Maryna podeszła do łóżka.
— Nie chcę, żebyś mówił, że robiłeś to dla nas. Nie wszystko było dla nas. Część zrobiłeś, bo nie umiałeś znieść własnego wstydu.
— Masz rację.
— I nie wiem, czy ci wybaczę.
— Nie proszę o wybaczenie.
— Dobrze. Bo najpierw muszę się dowiedzieć, kim jesteś.
Piotr wyciągnął rękę. Nie dotknął jej. Zatrzymał palce w połowie drogi.
Olga położyła na nich swoją dłoń.
— Możesz zacząć od tego, co ukryłeś w kopercie.
Piotr spojrzał na mnie.
— Oddaj im ją.
Wyjąłem dokument. Był to akt własności małego domu nad jeziorem, który Ewa odziedziczyła po swojej matce. Wiktor próbował przejąć go przez lata, ale Piotr przepisał go na trzy córki, zanim zniknął.
— To wasze — powiedziałem.
Maryna potrząsnęła głową.
— Nie chcemy domu jako zapłaty.
— To nie zapłata — odezwał się Piotr. — To jedyna rzecz, której nie zdołałem wam odebrać.
Wtedy do sali wszedł Antoni. Miał rozpięty płaszcz i twarz zaczerwienioną od zimnego powietrza.
— Wiktor jest przed szpitalem — powiedział. — Zażądał dokumentu.
Piotr podniósł się gwałtownie.
— Nie może wejść.
— Już wszedł — odpowiedział Antoni.
Drzwi otworzyły się i do sali wszedł wysoki, przygarbiony mężczyzna z laską. Wiktor Krawiec był starszy, niż zapamiętałem z fotografii, ale jego spojrzenie pozostało ostre.
— Dajcie mi dokument — powiedział.
Maryna stanęła między nim a łóżkiem.
— Nie.
— Nie wiesz, z kim rozmawiasz.
— Wiem. Z człowiekiem, który przez osiemnaście lat pozwalał wszystkim wierzyć, że mój ojciec nas porzucił.
Wiktor uderzył laską w podłogę.
— Piotr ukradł pieniądze.
Antoni wyjął z kieszeni kopie przelewów.
— A pan fałszował księgi. Wszystko jest podpisane.
— To nie ma znaczenia.
— Ma — powiedziałem. — Bo przez osiemnaście lat bałem się człowieka, którego nawet nie znałem.
Wiktor spojrzał na dziewczyny.
— Ten dom należy do mnie.
Olga uniosła dokument.
— Nie. Należy do nas.
— Oddacie go dobrowolnie albo stracicie więcej.
Piotr zaśmiał się cicho. Był to słaby, urywany dźwięk, ale wszyscy go usłyszeli.
— Nadal grozisz dzieciom, Wiktorze?
— Są dorosłe.
— Dla ciebie zawsze będą tylko zakładnikami.
Wiktor odwrócił się do niego.
— To przez ciebie wszystko straciłem.
— Nie. Straciłeś przez to, że chciałeś mieć wszystko.
Antoni położył kopie dokumentów na stoliku.
— Jutro rano te papiery trafią do ludzi, którzy od lat szukali dowodów. Nie będziesz już mógł ich uciszyć.
Wiktor spojrzał na koperty, na akt własności i na trzy dziewczyny stojące przy łóżku Piotra. Po raz pierwszy zobaczyłem, że nie boi się o nie. Bał się o siebie.
Wyszedł bez kolejnej groźby.
Piotr odprowadził go wzrokiem, a potem opadł na poduszkę.
— Nie wiem, ile mam czasu — powiedział.
— My też nie wiemy — odpowiedziała Maryna. — Ale możesz go wykorzystać.
— Będziecie chciały mnie odwiedzać?
Olga spojrzała na mnie.
— Wujku?
To jedno słowo przeniosło mnie do tamtej kuchni sprzed osiemnastu lat, do żółtej grzechotki, zimnej herbaty i trzech dziecięcych dłoni.
— To wasza decyzja — powiedziałem. — Nie moja.
Maryna podeszła do Piotra i podała mu kartkę, którą odczytała na scenie.
— Zostawiłeś ją przy nas. Teraz ją zatrzymaj.
Piotr przeczytał własne słowa. Łzy spłynęły mu po policzkach, ale żadna z dziewczyn nie odsunęła się od łóżka.
Tej nocy nie stałem się nagle bratem Piotra. On nie stał się nagle ojcem dziewczyn. Osiemnaście lat nie mieści się w jednym uścisku.
Ale kiedy pielęgniarka zgasiła światło nad korytarzem, Swietłana usiadła przy jego łóżku i zapytała:
— Opowiesz nam, jaka była mama, kiedy się śmiała?
Piotr spojrzał na nią, jakby dostał coś, czego nie miał odwagi poprosić.
— Miała zwyczaj stukać łyżeczką o filiżankę, kiedy była szczęśliwa.
Olga przysunęła krzesło.
— Opowiedz wszystko.
A Maryna położyła na stoliku żółtą grzechotkę, którą nosiłem przez lata w szufladzie, choć sam nie pamiętałem, dlaczego nigdy jej nie wyrzuciłem.
Piotr dotknął jej jednym palcem.
— To pamiętam — wyszeptał. — Jedna z was trzymała ją wtedy, kiedy was oddawałem.
— Maryna — powiedziałem.
Spojrzała na niego.
— Wtedy nie umiałam mówić. Teraz już umiem.
I pierwszy raz Piotr nie próbował znaleźć dla siebie usprawiedliwienia.
Przegapiłeś początek?
