Teściowa zażądała miejsca w moim wyjeździe, a gdy pociąg ruszył bez niej, jej uśmiech nagle zniknął

O piątej trzydzieści rano moja teściowa stała przed drzwiami z dwiema walizkami i oznajmiła, że jedzie z nami, choć w jej imieniu nie kupiłam nawet biletu.

— Irinko, nie stój tak w progu — powiedziała, poprawiając czerwony szalik z frędzlami. — Dzieci już gotowe? Moja walizka jest ciężka, więc zaniesiesz ją na dół.

Za jej plecami leżały dwie ogromne torby. Jedna była granatowa, z pękniętym kółkiem owiniętym srebrną taśmą. Druga pachniała naftaliną i suszonymi jabłkami. Sonia spała jeszcze w przedpokoju na poduszce, a Eryk trzymał pod pachą pluszowego lisa.

— Mamo, nie ma dla ciebie biletu — powiedziałam cicho.

Lidia Pietrowna uniosła brwi.

— Jak to nie ma? Przecież powiedziałaś, że jadę.

— Powiedziałam, że jeśli sama zapłacisz za pobyt i podróż, możemy sprawdzić, czy ośrodek ma wolny pokój.

— Prawie wszystko miałam oddać.

To „prawie” zawisło między nami jak ciężka zasłona. Wiedziałam już, co oznaczało. Ona miała przywieźć pieniądze później. Ja miałam zapłacić teraz.

Od ośmiu miesięcy utrzymywałam mieszkanie, dzieci i rehabilitację Aleksieja. Spadł z rusztowania na budowie, złamał kręgosłup i przeszedł trzy operacje. Co miesiąc wysyłałam do ośrodka czterdzieści dwa tysiące rubli. Pracowałam nocami, projektując cudze kuchnie i salony, podczas gdy moje własne dłonie pękały od detergentów.

Lidia Pietrowna przychodziła dwa razy w tygodniu. Zaglądała do lodówki, krytykowała zakupy i przypominała mi o pięciu tysiącach, które dała Sonii na urodziny.

— Nie zaczynajmy znowu — westchnęła. — Jestem matką Aleksieja. Mam prawo być z wnukami.

— Masz prawo przyjechać, jeśli zorganizujesz to na własny koszt.

Jej twarz natychmiast stwardniała.

— Aleksiej się dowie, jak traktujesz jego matkę.

Poczułam zimno pod żebrami. Tego właśnie się bałam. Mąż nie mógł się denerwować. Lekarz ostrzegał, że każdy silny stres może zatrzymać postępy w rehabilitacji.

— Zadzwoń do niego, jeśli chcesz — odpowiedziałam.

Przez chwilę patrzyła na mnie, jakby zobaczyła obcą kobietę. Potem chwyciła telefon i zaczęła wybierać numer.

O szóstej dziesięć stałyśmy na peronie. Dzieci tuliły się do moich nóg, a lokomotywa wypuszczała parę, która osiadała na szybach jak mleczna mgła. Lidia Pietrowna usiadła na swojej walizce i uśmiechała się do przechodzących ludzi.

— Zaraz wszystko wyjaśnimy — powiedziała. — Konduktor na pewno znajdzie mi miejsce.

— Nie znajdzie. Pociąg jest pełny.

— To zadzwonisz i dopłacisz.

Wtedy zadzwonił mój telefon. Aleksiej.

Spojrzałam na ekran i poczułam, jak serce uderza mi w gardło. Lidia Pietrowna natychmiast podniosła głowę.

— Odbierz — powiedziała słodko. — Powiedz mu, że nie chcesz zabrać jego matki.

Pociąg zagwizdał. Sonia rozpłakała się, a Eryk ścisnął mojego lisa tak mocno, że wygiął mu ogon.

Odebrałam.

— Irina? — głos Aleksieja był słaby, ale przytomny. — Mama mówi, że…

Za szybą wagonu Lidia Pietrowna podniosła rękę i pokazała mi coś, czego nie widziałam wyraźnie. Papier. Złożony na pół.

— Irina, ona ma tutaj dokument i twierdzi, że ty… — Aleksiej urwał.

Wsunęłam dzieci do wagonu, lecz sama zostałam jeszcze na stopniu. Lidia Pietrowna podeszła bliżej, a jej palce zacisnęły się na krawędzi kartki.

— Powiedz mu prawdę — syknęła. — Albo ten papier trafi tam, gdzie powinien…

CZĘŚĆ 2

— …do ośrodka rehabilitacyjnego — dokończyła Lidia Pietrowna, kiedy pociąg ruszył.

Biegła wzdłuż wagonu przez kilka sekund, trzymając granatową walizkę za uchwyt. Potem zatrzymała się przy końcu peronu. Widziałam jej czerwony szalik, malejący za szybą, i papier, który ściskała jak broń.

— Co miała na myśli? — zapytał Aleksiej.

Siedziałam już w przedziale. Sonia płakała cicho, Eryk próbował otworzyć pudełko z sokiem, a koła wybijały pod nami równy, metaliczny rytm.

— Nie wiem — odpowiedziałam.

To nie była prawda. Wiedziałam, że od tygodni groziła mi „pokazaniem dokumentów”, ale nie wiedziałam, jakie dokumenty miała na myśli.

— Mama mówi, że podpisałaś coś za mnie.

— Nie podpisałam niczego.

— Mówi też, że zabierasz mnie na dziesięć dni do sanatorium, a ją wyrzucasz na dworzec.

Zamknęłam oczy. W przedziale pachniało kawą z automatu i dziecięcymi herbatnikami.

— Aleksiej, kupiłam trzy miejsca. Dla mnie, Sonii i Eryka. Nie stać mnie było na czwarty pobyt.

— Powinnaś była powiedzieć jej wprost.

— Mówiłam. Tylko ona słyszała to, co chciała usłyszeć.

Po drugiej stronie zapadła ciężka cisza.

— Mama twierdzi, że zabierasz pieniądze, które dostaję.

Zrobiło mi się niedobrze.

— Jakie pieniądze?

— Świadczenie rehabilitacyjne. Mówiła, że wpływa na moje konto i że ty nim zarządzasz.

Pociąg wjechał w tunel. W szybie zobaczyłam własną twarz, bladą i zmęczoną.

— Aleksiej, ja nie mam dostępu do twojego konta. Od początku sama opłacam ośrodek.

— Mama mówiła, że przelewasz jej pieniądze na rachunki.

— Nie przelałam jej ani jednej rubli.

W tej chwili usłyszałam za plecami głos konduktorki.

— Pani Irina? Jest dla pani wiadomość z recepcji ośrodka rehabilitacyjnego.

Wstałam tak gwałtownie, że uderzyłam kolanem w stolik. Na korytarzu stała młoda kobieta w granatowym swetrze, z kopertą w ręku.

— Dzwonili do mnie, ale nie mogli się z panią połączyć. Proszono, żeby przekazać to natychmiast.

— Co się stało z Aleksiejem?

— Nic mu nie jest. Chodzi o dokumenty finansowe.

Wzięłam kopertę. Nie była szara ani biała, tylko żółta, z odciśniętym rogiem pieczęci. Pod palcami wyczułam twardy prostokąt.

— Jakie dokumenty?

Kobieta spojrzała na dzieci, potem na mnie.

— Pani mąż poprosił o wydruk historii rachunku. Kiedy go otrzymał, bardzo się zdenerwował.

Poczułam, że w gardle rośnie mi suchość.

— Czy jest z nim lekarz?

— Jest przy nim psycholog. Ale powiedział, że muszę panią uprzedzić. W historii są przelewy, o których chyba pani nie wiedziała.

Telefon znów zawibrował. Lidia Pietrowna.

Odebrałam.

— Już dojechałam na dworzec — oznajmiła radośnie. — Mam obie walizki. Bilet kupisz mi na następny pociąg, prawda?

— Nie.

— Nie wygłupiaj się. Przecież Aleksiej wie, że miałam jechać.

— Co jest na tym papierze?

Jej oddech nagle stał się ostrożny.

— Na jakim papierze?

— Tym, który trzymałaś na peronie.

— To nie twoja sprawa.

— Jeśli dotyczy mojego męża, jest moją sprawą.

Lidia Pietrowna zaśmiała się krótko.

— Przyjedź po mnie. Porozmawiamy na miejscu. Jeśli nie, powiem Aleksiejowi, kto przez te miesiące naprawdę decydował o jego pieniądzach.

Połączenie się urwało.

Otworzyłam żółtą kopertę. Na pierwszej stronie widniało nazwisko Aleksieja, a niżej ciąg przelewów z jednego konta. Przy każdym odbiorcy powtarzał się ten sam numer rachunku.

Pamiętałam ten numer.

Należał do Lidii Pietrowny.

Wtedy telefon zawibrował po raz trzeci. Tym razem dzwonił Aleksiej, ale za jego plecami odezwał się obcy, spokojny głos:

— Pani Irino, proszę nie rozłączać się. Właśnie znaleźliśmy osobę, która widziała, kto podpisywał te dyspozycje…

CZĘŚĆ 3

— …Nazywam się Natalia Orłowa — powiedział głos. — Pracuję w dziale socjalnym ośrodka. Proszę mnie wysłuchać do końca.

Siedziałam na zimnej ławce między wagonami. Pociąg kołysał się na rozjazdach, a zza drzwi dochodził płacz Eryka. Żółta koperta drżała mi w dłoni.

— Co pani widziała? — zapytałam.

— Przez ostatnie sześć miesięcy pański mąż otrzymywał świadczenie na rehabilitację. Pieniądze wpływały na jego rachunek, ale niemal natychmiast były wypłacane albo przelewane dalej.

— Przez kogo?

— Przez osobę upoważnioną.

Usłyszałam, jak Aleksiej oddycha ciężko.

— Mama miała moje pełnomocnictwo — powiedział. — Podpisałem je przed operacją, kiedy nie mogłem nawet usiąść.

— Lidia Pietrowna twierdziła, że wszystko uzgadnia z panią — ciągnęła Natalia. — Mówiła, że pieniądze idą na dzieci, mieszkanie i pańską rehabilitację.

— To kłamstwo — odpowiedziałam.

W tej samej chwili do rozmowy włączyła się pielęgniarka.

— Natalia, powiedz jej o zeszycie.

— Właśnie do tego zmierzam. W pokoju pielęgniarek prowadzimy rejestr wpłat pacjentów. Pani teściowa przez kilka miesięcy przynosiła potwierdzenia, twierdząc, że to pani przelewy. Ale na jednym z nich zauważyłam podpis. Ten sam, który widniał na dyspozycjach bankowych.

— Ma pani ten dokument?

— Tak. Jest tu przy pani mężu.

Aleksiej odezwał się cicho:

— To mój podpis pod pełnomocnictwem, ale nie pod przelewami. Mama mówiła, że bank potrzebuje różnych formularzy.

— Nie wiedziałeś, że pobierała pieniądze?

— Myślałem, że opłaca z nich ośrodek.

Poczułam wstyd, chociaż nie zrobiłam nic złego. Przez osiem miesięcy liczyłam każdą złotówkę, odmawiałam dzieciom wyjść, pracowałam do świtu, a pieniądze mojego męża trafiały do jego matki.

— Ile? — spytałam.

Natalia podała kwotę. Była większa niż suma, którą wydałam na rehabilitację.

Przez telefon zapadła cisza.

— Mamo — powiedział Aleksiej. — Gdzie są te pieniądze?

Lidia Pietrowna była nadal na dworcu. Najwyraźniej Natalia połączyła ją z rozmową, bo nagle usłyszałam jej głos.

— Nie będę się tłumaczyć przed obcymi.

— Przed synem możesz — odpowiedziałam.

— Wszystko wydałam na rodzinę.

— Na jaką rodzinę? — zapytał Aleksiej. — Irina płaciła za mój pobyt.

— Bo ty nie wiesz, ile kosztuje życie! — krzyknęła. — Miałam kupić mieszkanie dla Eryka? Miałam patrzeć, jak twoja żona udaje bohaterkę, a potem zabiera dzieci na wakacje?

— To nie są wakacje — powiedziałam. — To dziesięć dni, które opłaciłam własną pracą.

— Ja też miałam prawo pojechać.

— Prawa nie dają ci pieniędzy z konta syna.

Natalia odchrząknęła.

— Pani Lidio, mamy potwierdzenia i podpisy. Jeśli nie wyjaśni pani przelewów, bank zablokuje pełnomocnictwo.

— Nie macie prawa!

— Ma pani rację — odpowiedział Aleksiej. — To ja mam prawo je odebrać.

Usłyszałam szelest papieru.

— Mamo, podpisuję odwołanie pełnomocnictwa. Natalia jest przy mnie.

— Aleksiej, ona cię przeciwko mnie nastawia!

— Nie. Ty zrobiłaś to sama.

Połączenie się urwało. Przez moment słyszałam tylko stukot kół.

Myślałam, że najgorsze już minęło. Wtedy Natalia powiedziała:

— Pani Irino, jest jeszcze coś. Jeden przelew został wykonany wczoraj. Na kwotę wystarczającą na zakup pańskiego mieszkania.

— Wczoraj?

— Tak. I środki nie trafiły na konto pani teściowej.

— Dokąd więc?

Natalia zamilkła, jakby nie wiedziała, czy powinna mówić.

— Na rachunek firmy budowlanej. Tej samej, w której Aleksiej miał wypadek. A osoba, która zleciła przelew, użyła pańskiego nazwiska…