CZĘŚĆ 4
Z czarnego samochodu wysiadł mężczyzna w granatowej marynarce. Nie wyglądał jak ktoś, kto przyjechał oglądać działkę. Miał pod pachą skórzaną teczkę i twarz człowieka przyzwyczajonego do tego, że inni robią mu miejsce.
Sergiusz stał na ganku z telefonem przyciśniętym do ucha.
— Powiedziałem, że nie przyjeżdżaj — syknął.
Mężczyzna nawet na niego nie spojrzał.
— Nazywam się Roman Bielski. Jestem pełnomocnikiem funduszu, który zapłacił zaliczkę za tę nieruchomość.
Katarzyna przywarła do mojego ramienia. Poczułam, jak jej paznokcie wbijają się w rękaw swetra.
— Ta ziemia nie jest na sprzedaż — powiedziałam.
— Według umowy jest — odparł Roman. — Pani Walentyna podpisała pełnomocnictwo i umowę przedwstępną.
— Podpisała w szpitalu, po udarze — odezwała się Elżbieta.
Roman otworzył teczkę. Metalowy klips szczęknął w dusznym powietrzu.
— Została zapłacona zaliczka w wysokości stu tysięcy złotych. Jeśli transakcja nie dojdzie do skutku, fundusz będzie dochodził zwrotu.
Sergiusz zrobił krok w jego stronę.
— Mieliśmy inne ustalenia.
— Mieliśmy dokumenty. Nie ustalenia.
— Mówiłeś, że matka nie będzie już rozumiała, co podpisuje — rzucił Sergiusz.
Roman zatrzasnął teczkę.
— Nie powiedziałem tego. Powiedziałeś to ty.
Walentyna zaczęła oddychać coraz szybciej. Katarzyna uklękła przy jej łóżku.
— Babciu, jestem tutaj.
— Wiem, dziecko — wyszeptała. — To ty byłaś tutaj zawsze.
Te słowa uderzyły mnie mocniej niż wszystko, co przeczytałam w dokumentach. Przez kilka tygodni myślałam, że Katarzyna ukrywa przede mną weekendowe zajęcia. Tymczasem co noc wstawała do kobiety po udarze, zmieniała jej podkłady, podawała leki i udawała przed ojcem, że nie jest zmęczona.
Sergiusz oparł dłonie na biodrach.
— Chciałem tylko utrzymać rodzinę.
— Nie — powiedziała Walentyna. — Chciałeś spłacić swoje długi.
Wszyscy spojrzeli na nią.
— Pożyczył pieniądze od ludzi, których nie powinien. Powiedział, że jeśli sprzedamy działkę, zaczniemy od nowa. Kiedy odmówiłam, zabrał moje dokumenty. Potem przywoził Katarzynę, żeby nie musieć płacić opiekunce.
— Mamo, przestań mnie pogrążać — jęknął Sergiusz.
— Sam się pogrążyłeś.
Elżbieta podeszła do mnie z kartką znalezioną w metalowej skrzynce. Była to lista przelewów. Przy każdym przelewie Walentyna zaznaczyła czerwonym długopisem, czego dotyczył. Raty samochodu. Dług u bukmachera. Zaliczka dla pośrednika. Ani jednej opłaty za opiekę.
Na dole widniała krótka notatka: „Irena, jeśli to czytasz, nie pozwól mu powiedzieć, że zrobił to dla mnie”.
Sergiusz zobaczył kartkę w mojej dłoni.
— Oddaj.
— Nie.
— To moja matka.
— A Katarzyna jest twoją córką. Jedno nie daje ci prawa niszczyć drugiego.
Na drodze pojawił się samochód pracownicy ośrodka pomocy. Za nim przyjechała karetka wezwana przez Elżbietę, bo stan Walentyny gwałtownie się pogorszył. Roman odsunął się pod brzozę i zadzwonił do kogoś ze swojego biura.
Sergiusz patrzył na wszystkie auta, jakby nagle przestał rozpoznawać własną działkę.
— Irena, proszę. Nie zabieraj mi córki.
Katarzyna podniosła głowę.
— To ty mnie zabrałeś mamie.
Słowa były ciche, ale trafiły celniej niż krzyk.
Pracownica ośrodka weszła do pokoju i zaczęła sprawdzać leki. Elżbieta opowiedziała jej o nocnej opiece, a Katarzyna pokazała budzik z ustawionymi godzinami pierwszej i piątej. Na jego ekranie wciąż migała cyfra piąta, choć była dopiero trzynasta.
Sergiusz usiadł na krześle. Jego srebrna bransoleta z kotwicą zaczepiła o wyszczerbioną krawędź stołu.
— Nie chciałem, żeby tak wyszło — powiedział.
— A jak chciałeś, żeby wyszło? — zapytałam.
— Sprzedałbym działkę, spłacił długi, zatrudnił opiekunkę. Wszystko naprawił.
— Po tym, jak przez miesiące robiłeś z Katarzyny darmową pielęgniarkę?
— Nie miałem wyjścia.
Walentyna odwróciła twarz.
— Miałeś. Mogłeś poprosić.
To był prawdziwy koniec jego wymówki. Nie dokument, nie podpis i nie przyjazd Romana. Zdanie wypowiedziane przez matkę, która mimo niedowładu potrafiła jeszcze odebrać synowi jego jedyną zasłonę.
Karetka zabrała Walentynę do szpitala na obserwację. Po raz pierwszy od wielu tygodni Katarzyna nie pytała, o której musi wrócić na działkę. Siedziała obok mnie na tylnej kanapie samochodu Elżbiety i trzymała plecak na kolanach jak tarczę.
— Mamo — powiedziała przy szpitalnym podjeździe — czy babcia będzie zła, że stamtąd wyjechałam?
— Nie. Będzie zła na dorosłych, którzy kazali ci tam zostać.
— A tata?
Nie odpowiedziałam od razu. Przez szybę widziałam Sergiusza stojącego przy pustym grillu. Węgle dawno wygasły, a na metalowej pokrywie zaschła biała smuga wybielacza. Jego telefon dzwonił bez przerwy. Roman odjechał, pracownica ośrodka zabrała kopie dokumentów, a umowa sprzedaży została wstrzymana do wyjaśnienia stanu Walentyny i jej zgody.
— Tata będzie musiał sam odpowiedzieć na swoje pytania — powiedziałam w końcu.
— Czy jeszcze będę musiała go odwiedzać?
— Nie jako opiekunka.
Katarzyna skinęła głową, ale nie wyglądała na szczęśliwą. Wyglądała jak dziecko, które właśnie dowiedziało się, że dorosły, któremu ufało, potrafi kłamać przez wiele tygodni.
W szpitalu Walentyna leżała pod białym prześcieradłem. Kiedy nas zobaczyła, uniosła zdrową dłoń. Katarzyna podeszła do łóżka, lecz zatrzymała się w połowie kroku.
— Mogę cię przytulić? — zapytała.
Walentyna rozpłakała się bezgłośnie.
— Możesz, jeśli chcesz. Nie dlatego, że musisz.
Katarzyna położyła głowę na jej ramieniu. Przez chwilę słychać było tylko kroplówkę, która spadała równym rytmem do przezroczystej komory.
Później Walentyna przekazała pełnomocnictwo notariuszowi i odwołała wszystkie podpisy złożone po udarze. Zabezpieczyła działkę, ale nie zatrzymała jej dla Sergiusza. Przepisała połowę wartości na konto przeznaczone na własną opiekę, a drugą połowę przekazała Katarzynie na przyszłe studia.
— Nie za to, że się mną zajmowałaś — powiedziała wnuczce. — Za to, że mimo strachu mówiłaś prawdę.
Sergiusz nie dostał pieniędzy na spłatę długów. Musiał sprzedać samochód i zrezygnować z remontu. Ośrodek pomocy wszczął postępowanie w sprawie wyłudzonych świadczeń, ale nie czekałam, aż jakakolwiek pieczęć zdecyduje, co ma zrobić moja córka. Katarzyna zamieszkała ze mną, wróciła do szkoły i przez wiele tygodni budziła się przy każdej nocnej zmianie windy.
Nie mówiłam jej, że też nie spałam.
Pewnego sobotniego popołudnia pojechałyśmy do szpitala z pudełkiem miękkich bułek. Katarzyna miała na sobie nowe dżinsy. Na kolanie przykleiła małą naszywkę w kształcie żółtej latarni, bo powiedziała, że stare spodnie przypominają jej o czymś, czego nie chce już nosić.
Walentyna poprosiła, żebym wyjęła z szafki metalową skrzynkę. W środku leżała srebrna bransoleta z kotwicą.
— Sergiusz zostawił ją na stole — powiedziała. — Katarzyna zrobiła ją dla niego, kiedy miała dziesięć lat. Nie chcę, żeby ją wyrzucił.
Katarzyna wzięła bransoletę do ręki.
— Oddam mu ją?
— Możesz — odpowiedziałam. — Ale nie musisz oddawać mu niczego więcej.
Dziewczynka długo patrzyła na małą kotwicę. Potem podeszła do okna, nie po to, by patrzeć na ulicę, lecz żeby zawołać pielęgniarkę. Walentyna potrzebowała zmiany opatrunku.
Katarzyna nacisnęła przycisk i wróciła do łóżka.
— Babciu, pielęgniarka zaraz przyjdzie. A ja zostanę jeszcze dziesięć minut.
— Tylko jeśli chcesz — przypomniała Walentyna.
Katarzyna uśmiechnęła się blado.
— Chcę. Ale potem wracam do domu.
Na stoliku między nami leżała bransoleta. Mała kotwica odbijała światło lampy, lecz nie trzymała już nikogo na miejscu.
final_badge:
Przegapiłeś początek?
