CZĘŚĆ 4
…Pukanie było ciche, lecz każdy w kuchni je usłyszał.
Wiktor zatrzymał się przy drzwiach. Tamara przestała oddychać. Teresa zakryła usta dłonią.
Rudzki wybiegł na podjazd, ale ja ruszyłam za nim.
Na tylnym siedzeniu siedziała dziewczynka w czerwonym płaszczu. Miała rozczochrane włosy, ręce zaciśnięte na pasku małej torby i oczy tak podobne do oczu mojego ojca, że poczułam nagły, bolesny zawrót głowy.
— Lena — powiedział Rudzki łagodnie. — Już dobrze. Możesz wysiąść.
Dziewczynka pokręciła głową.
— Czy ona jest Anną?
— Tak — odpowiedział śledczy.
Lena patrzyła na mnie przez szybę.
— Dziadek mówił, że przyjedzie po mnie kobieta z medalikiem w kształcie pszenicy.
Dotknęłam cienkiego srebrnego medalika pod swetrem. Ojciec dał mi go w dniu, kiedy podpisywałam akt własności domu.
— To ja — powiedziałam. — Przepraszam, że tak długo nie wiedziałam, gdzie jesteś.
Dziewczynka wysiadła. Nie rzuciła mi się w ramiona. Stała przede mną sztywno, jak mały człowiek, który zbyt często słyszał obietnice dorosłych.
— Dziadek mówił, że mnie nie oddasz — powiedziała.
— Nie oddam.
Wiktor opuścił ręce.
— Anna, posłuchaj mnie. To nie tak wygląda.
— Właśnie tak wygląda. Mój ojciec odkrył, że zabierasz jego pieniądze. Chciał zabezpieczyć Lenę. Ty i twoja matka próbowaliście przejąć dom, a potem zabraliście mi dokumenty.
— Nie wiedziałem, że on wpisał cię jako opiekunkę.
Rudzki odwrócił się do niego.
— Wiedziałeś. W kopii pełnomocnictwa jest twój podpis pod potwierdzeniem odbioru.
Wiktor patrzył na papier, jakby widział go pierwszy raz.
Tamara nagle podeszła do wnuczki.
— Lenko, chodź do babci. Pojedziemy do cioci Marzeny.
Dziewczynka cofnęła się za mnie.
— Nie chcę z nią jechać.
To jedno zdanie złamało coś w twarzy Tamary. Przez chwilę nie była bezwzględną kobietą w wełnianej chuście, lecz starą matką, która zrozumiała, że własnymi rękami pozbawiła się ostatniej osoby gotowej ją kochać.
— To ty podpisałaś zgodę na wywiezienie Leny? — spytałam.
Tamara milczała.
Teresa odpowiedziała za nią:
— Podpisała. Powiedziała w ośrodku, że Anna jest niebezpieczna i nie chce dziecka. Wiktor miał zabrać Lenę do domu dopiero wtedy, gdy podpiszesz darowiznę. Dziewczynka była dla nich zabezpieczeniem.
Nie poczułam triumfu. Tylko zimno, znacznie głębsze niż to, które przeszywało mnie na ganku.
Rudzki wykonał kilka telefonów. Nie musiał podnosić głosu. Każde jego krótkie zdanie sprawiało, że Wiktor coraz mocniej ściskał ramiona.
— Pani Anno, ośrodek potwierdził, że Lena może zostać przekazana pani pod opiekę tymczasową. Pani ojciec złożył tam wszystkie dokumenty. W testamencie pozostawił również fundusz na jej leczenie i naukę.
— A pieniądze?
— Są na osobnym rachunku. Wiktor nie zdołał ich ruszyć, bo pański ojciec ustanowił podwójny wymóg podpisu. Pani i niezależnego zarządcy.
Wiktor uderzył dłonią w maskę samochodu.
— On zawsze uważał mnie za złodzieja!
— Bo nim byłeś — powiedziałam.
Spojrzał na mnie z bólem.
— Byłem jego synem.
— A ja byłam twoją żoną. Mimo to wyrzuciłeś mnie boso w śnieg.
Przez chwilę chciał podejść, lecz Rudzki stanął między nami.
— Proszę się cofnąć.
Wiktor zrobił krok do tyłu. Nie dlatego, że nagle zrozumiał. Po prostu po raz pierwszy dotarło do niego, że nikt już nie zasłoni go własnym ciałem.
Tamara zaczęła płakać.
— Anno, ja nie chciałam, żeby Roman umarł. Chciałam tylko, żeby Wiktor miał dach nad głową.
— Miałaś dom. Miałaś syna. Miałaś wnuczkę. Zabrałaś wszystko osobie, która nie mogła się bronić.
— On powiedział, że jeśli nie pomogę, pójdzie do więzienia.
— A ty uwierzyłaś, że mój podpis naprawi śmierć mojego ojca?
Tamara opuściła wzrok.
Nie odpowiedziała.
Później, w kancelarii notarialnej, siedziałam z Leną przy małym stole. Na blacie leżała herbata, której dziewczynka nie tknęła, i formularz ustanawiający moją opiekę. Notariuszka wyjaśniała każde zdanie spokojnie, bez pośpiechu.
— Pani Anno, może pani odmówić — powiedziała. — To ogromna odpowiedzialność.
Lena patrzyła na mnie spod grzywki.
— Jeśli odmówisz, ja wrócę do ośrodka?
Ścisnęłam jej dłoń.
— Nie odmówię.
— Nawet jeśli dom jest zły?
— Dom nie jest zły. Źli byli ludzie, którzy próbowali go wykorzystać.
— A ty nie jesteś taka jak oni?
To pytanie zabolało bardziej niż wszystko, co powiedział Wiktor.
— Nie obiecam ci, że nigdy się nie pomylę — odpowiedziałam. — Mogę obiecać, że nie będę przed tobą ukrywać prawdy.
Lena skinęła głową i położyła na formularzu mały ołówek.
Wiktor i Tamara nie trafili do domu tej nocy. Zabrano ich na przesłuchanie, a później rozpoczęły się postępowania dotyczące śmierci Romana, fałszerstw, pieniędzy i uprowadzenia Leny z ośrodka. Nie musiałam patrzeć, jak ich życie rozpada się kawałek po kawałku. Wystarczyło, że przestali decydować o cudzym.
Wróciłam do domu dopiero po południu, razem z Leną i Teresą. Na ganku nadal leżał mój pojedynczy kapeć, mokry i zabrudzony solą.
Lena podniosła go i zapytała:
— To też zabierzesz?
Pokręciłam głową.
— Nie. To zostawimy na pamiątkę dla ludzi, którzy myśleli, że można wyrzucić człowieka razem z jego rzeczami.
Weszłyśmy do środka. Na stole w holu wciąż leżał mój paszport, a obok niego pierścionek, który Tamara zdjęła z komody. Nie założyłam go z powrotem.
Zamiast tego wyjęłam z szuflady metalowe pudełko po herbacie. W środku znajdował się medalik od ojca i kartka z jego pismem: „Najpierw chroń dziecko. Reszta jest tylko własnością”.
Lena przeczytała zdanie, choć nie znała wszystkich słów.
— Co to znaczy?
Przyciągnęłam ją do siebie.
— Że twój dziadek wiedział, co jest naprawdę ważne.
Na podjeździe Teresa próbowała uruchomić stary samochód. Silnik zakaszlał, a potem zgasł. Lena zachichotała pierwszy raz tego dnia.
— Ten samochód też jest zły?
— Nie — powiedziałam. — Po prostu potrzebuje kogoś, kto wie, gdzie jest przewód.
Przykucnęłam przy otwartej masce. Pod palcami poczułam zimny metal, a w kieszeni ciężar srebrnego medalika.
Lena stała obok i podawała mi narzędzia, jedno po drugim, bardzo poważnie.
— Anno?
— Tak?
— Dziadek mówił, że kiedyś będę miała swój pokój. Mogę wybrać ten z tapetą w kwiaty?
Spojrzałam na dom, który tej nocy miał stać się narzędziem szantażu, a teraz miał stać się schronieniem dla dziecka, którego mój ojciec próbował ocalić nawet po śmierci.
— Możesz wybrać nie tylko pokój — odpowiedziałam. — Możesz wybrać kolor ścian.
Lena uśmiechnęła się i położyła mój porzucony kapeć na masce samochodu.
— To zostawmy tutaj. Żeby pamiętał drogę do domu.
Przegapiłeś początek?
