CZĘŚĆ 4

– Co pan znalazł? – zapytałam.

W kancelarii zrobiło się tak cicho, że słyszałam tykanie małego zegara nad drzwiami.

– Umowę, którą podpisała pani przed wyjazdem – odpowiedział Paolo. – Dotyczyła nie tylko przekazów na budowę. Była tam klauzula zabezpieczająca pani własność.

Spojrzałam na Michała.

Jego twarz zrobiła się biała.

– Niech pan mówi.

– Każdy przelew na budowę był częścią umowy pożyczki inwestycyjnej. Pani mąż miał zwrócić pieniądze albo przenieść na panią połowę nieruchomości. Dokument został podpisany przez oboje małżonków i poświadczony tutaj, we Włoszech.

Michał poderwał się z krzesła.

– To niemożliwe. Nigdy tego nie podpisywałem.

– Podpisałeś – powiedziałam. – Przy stole w kuchni. Pamiętasz? Miałeś wtedy bandaż na kciuku, bo skaleczyłeś się przy montowaniu parapetu.

Pamiętałam ten wieczór bardzo wyraźnie. Na blacie stała metalowa puszka po herbacie, a Michał narzekał, że dokumenty są zbyt długie. Powtarzał, że jeśli podpisze wszystko, będę spokojniejsza.

Nie byłam spokojniejsza.

Byłam po prostu zmęczona i zakochana.

Paolo przesłał skan umowy do kancelarii. Pani Radecka wydrukowała go, a potem zestawiła podpis Michała z podpisem na fałszywym akcie darowizny.

– To są dwa różne podpisy – powiedziała. – W umowie włoskiej podpis jest autentyczny. Na akcie darowizny ktoś próbował go naśladować.

– Nie ja – rzucił Michał.

– Nikt cię nie oskarża bez dowodów – odparłam. – Ale dokument, który sam przyniosłeś, właśnie przestał cię chronić.

Stefania zaczęła płakać.

– Synku, przecież mówiłeś, że wszystko załatwiłeś.

Michał odwrócił się do niej.

– To ty powiedziałaś, że Maria i tak nie wróci! Ty mówiłaś, że pieniądze z Włoch nie dają jej prawa do domu!

– Bo chciałam, żebyś został z Wiktorią! – krzyknęła. – Całe życie byłam sama, a ty miałeś być szczęśliwy!

Wiktoria roześmiała się krótko, bez radości.

– Szczęśliwy? On nie chciał szczęścia. Chciał sprzedać dom, kupić mieszkanie w mieście i zostawić matkę w domu opieki. Ja miałam tylko podpisać kredyt.

Michał rzucił jej spojrzenie pełne wściekłości.

– Mieliśmy wspólne plany.

– Nie mieliśmy. Miałeś plan, w którym ja płacę, a ty udajesz właściciela.

To był moment, którego nikt się nie spodziewał. Wiktoria położyła na biurku drugi dokument: projekt umowy sprzedaży oraz wydruk przelewów zaliczkowych. Pieniądze wpływały na konto Michała, ale część z nich przelewano dalej na konto firmy budowlanej należącej do jego kuzyna.

Pani Radecka pokiwała głową.

– To wyjaśnia, dlaczego cena domu została zaniżona. Chodziło o szybkie zamknięcie transakcji, zanim właścicielka dowie się o sprzedaży.

– Właścicielka – powtórzyłam cicho.

To słowo brzmiało obco. Przez lata byłam żoną Michała, matką jego planów, osobą od rachunków i przelewów. Nagle dokumenty mówiły o mnie inaczej. Nie jako o kimś, kto pomagał budować dom, ale jako o kimś, do kogo ten dom należał.

Po wyjściu z kancelarii nie pojechałam od razu na wieś. Najpierw poszłam do banku. Paolo wysłał oryginał umowy kurierem, a bank potwierdził wszystkie moje przelewy. Pieniądze nie były darowizną. Były wkładem, który miał zabezpieczać moją część majątku.

Michał zadzwonił wieczorem.

Nie odebrałam.

Zadzwonił drugi raz.

Za trzecim razem wysłał wiadomość: „Porozmawiajmy bez obcych”.

Odpisałam: „Jutro o dziewiątej. Przy świadkach”.

Spotkaliśmy się przed domem następnego ranka. Brama była otwarta, ale przy furtce wisiała nowa kłódka. Ta sama, którą wcześniej zauważyłam na skrzynce z narzędziami. Michał stał na schodach, a obok niego Stefania. Wiktoria nie przyszła.

– Nie chciałem, żeby tak wyszło – powiedział.

– Chciałeś wyrzucić mnie na ulicę.

– Chciałem zacząć od nowa.

– Z moimi pieniędzmi, moim domem i kobietą, której obiecałeś cudze mieszkanie?

Opuścił wzrok.

– Bałem się, że wrócisz i zobaczysz, jak wszystko wygląda.

– Co miałam zobaczyć?

– Że nie potrafiłem być tym człowiekiem, którego potrzebowałaś.

Stefania ścisnęła w dłoniach fartuch.

– Mario, przepraszam. To ja namawiałam go, żeby cię wymeldował. Myślałam, że jeśli wrócisz, zabierzesz mu dom.

– Nie zabiorę mu domu – odpowiedziałam. – Zabiorę tylko to, co od początku było moje.

Ustaliliśmy, że Michał wyprowadzi się z domu w ciągu dwóch tygodni, a Stefania zostanie w tylnej części budynku do czasu znalezienia dla niej mieszkania. Nie zrobiłam tego z litości dla Michała. Zrobiłam to, bo nie chciałam, żeby staruszka, nawet winna, została wyrzucona na bruk przez własnego syna.

Dom został podzielony zgodnie z włoską umową. Michał zachował część, którą rzeczywiście sfinansował z własnej pracy. Reszta należała do mnie. Sprzedaż odwołano, kuzyn musiał zwrócić zaliczki, a jego firma straciła najważniejsze zlecenie. Wiktoria odesłała mi klucze do garażu i zniknęła z życia Michała, zanim zdążył zrozumieć, że nigdy nie kochała jego kłamstwa.

Najtrudniejsza była nie walka o dom.

Najtrudniejsze było wejście do środka po raz pierwszy.

W drzwiach nadal wisiał nowy zamek. Michał wręczył mi klucz, ale go nie wzięłam.

– Zostaw go – powiedziałam. – Sama go wymienię.

Weszłam do salonu. Moje zasłony wisiały krzywo, na półce stały obce perfumy, a na podłodze leżała filiżanka z pękniętym uchem. Na ścianie nadal wisiało zdjęcie z naszego ślubu, lecz ktoś odwrócił je twarzą do drewna.

Zdjęłam je.

Nie wyrzuciłam.

Schowałam do kartonu z dokumentami, obok umowy, która ocaliła nie tylko mój dom, ale i ostatnią pewność, że nie zwariowałam, wierząc przez tyle lat w nasze wspólne życie.

Kiedy wychodziłam na podwórko, Halina czekała przy płocie. Trzymała w dłoni mały mosiężny kluczyk z cyfrą siedem.

– Zostawisz go sobie? – zapytała.

– Nie – odpowiedziałam. – Oddam go Stefanii.

– Po tym wszystkim?

Spojrzałam na letnią kuchnię, gdzie kobieta siedziała przy stole i po raz pierwszy nie patrzyła na mnie z wyższością.

– Niech otwiera nim własną szufladę. Nie chcę już niczego ukrywać.

Halina podała mi kluczyk. Metal był ciepły od jej dłoni.

Wtedy z domu dobiegł głos Michała:

– Mario, gdzie mam położyć twoje walizki?

Odwróciłam się do niego.

– W pokoju, który zbudowałam za swoje pieniądze.

– A ty?