CZĘŚĆ 4
…Drzwi do mieszkania nie były zamknięte na klucz, więc Ania otworzyła je, zanim zdążyłam cokolwiek powiedzieć.
Na korytarzu stała doradczyni bankowa, pani Wysocka, z granatową teczką przyciśniętą do piersi. Obok niej zobaczyłam mężczyznę w pomarańczowej kamizelce roboczej. Miał szerokie dłonie, mokre włosy i minę człowieka, który od kilku godzin żałuje, że dał się namówić na cudzą historię.
Bartek cofnął się o krok.
— Piotr, co ty tu robisz?
— Przyszedłem powiedzieć prawdę — odpowiedział mężczyzna.
Pani Wysocka weszła do środka.
— Panie Bartku, nie będziemy rozmawiać na korytarzu. Pani Marto, proszę usiąść. To dotyczy pani podpisu, pani mieszkania i pieniędzy, których nie otrzymała pani do dyspozycji.
Usiadłam, bo nogi nagle odmówiły mi posłuszeństwa. Lena spała na moim ramieniu. Zosia leżała w nosidełku i zaciskała piąstkę na małej, żółtej metce przy kocyku.
Piotr stanął przy stole.
— Bartek przyszedł do mnie trzy tygodnie temu — powiedział. — Chciał kupić łódź i rozpocząć połowy dla turystów. Powiedział, że jego żona wszystko wie i że podpisała dokumenty.
— Bo wiedziałaś, że od miesięcy o tym marzę — wtrącił Bartek.
— Wiedziałam, że chcesz kiedyś mieć łódź — odpowiedziałam. — Nie wiedziałam, że finansujesz ją naszym mieszkaniem.
Piotr opuścił wzrok.
— Pomogłem mu przygotować wycenę. Potem zapytał, czy mogę potwierdzić w banku, że pani była przy podpisywaniu. Powiedział, że jeśli tego nie zrobię, straci wszystko.
— I potwierdziłeś? — zapytała Ania.
— Tak.
— Dlaczego teraz mówisz prawdę?
Piotr wyjął z kieszeni pognieciony rachunek za paliwo.
— Bo dzisiaj Bartek chciał sprzedać łódź, żeby spłacić część pieniędzy. Kupujący zapytał, kto jest współwłaścicielem. Wtedy zrozumiałem, że jeśli będę dalej milczał, ta kobieta i jej dzieci mogą stracić dach nad głową.
Bartek odwrócił się do niego.
— Miałeś być moim przyjacielem.
— Przyjaciel nie pomaga kraść podpisu jego żony.
Pani Wysocka otworzyła teczkę. Na stole pojawiły się kopie wniosku, historia przelewów i wydruk z systemu bankowego.
— Mamy też zapis z terminala podpisu — powiedziała. — Został użyty w warsztacie należącym do pana Piotra, tego samego dnia, kiedy pani Marta była z córkami w szpitalu. Bank może wstrzymać zabezpieczenie, jeśli otrzymamy pisemne oświadczenie o nieautoryzowanym podpisie oraz potwierdzenie, że druga transza nie została przez panią zaakceptowana.
— A pierwsza? — zapytałam.
— Została przelana na rachunek firmy pana Bartka.
Bartek potarł twarz.
— Chciałem oddać pieniądze.
— Kiedy? — zapytałam.
— Gdy biznes ruszy.
— A gdyby nie ruszył?
Nie odpowiedział.
Pani Wysocka przesunęła w moją stronę oświadczenie. Długopis leżał dokładnie obok czerwonego segregatora, na którym rozlała się woda. Ręce nadal mi drżały, ale tym razem nie z bezradności.
— Jeśli podpiszę, bank zacznie wyjaśniać, kto złożył fałszywy podpis — powiedziałam.
— Tak.
— To może oznaczać poważne konsekwencje dla pana Bartka.
— To nie ja wybieram konsekwencje — odpowiedziałam.
Bartek podszedł bliżej.
— Marta, proszę. Nie rób tego przy dzieciach.
— To ty zrobiłeś to przy dzieciach. Tylko że wtedy spały w szpitalnych łóżeczkach.
Jego twarz się załamała. Przez krótką chwilę zobaczyłam człowieka, którego kiedyś kochałam, a nie mężczyznę z torbą wędkarską przy drzwiach. Pamiętałam, jak płakał na badaniu, kiedy lekarz powiedział nam, że będą dwie dziewczynki. Pamiętałam jego rękę na moim karku. Pamiętałam też każdą noc, w której ta sama ręka nie wyciągnęła się po żadną butelkę.
— Nie chciałem cię skrzywdzić — powiedział.
— Chciałeś mieć pieniądze, łódź i życie bez płaczu. To wystarczyło, żeby mnie skrzywdzić.
Ania podała mi kartkę.
— Podpisz tylko to, co rozumiesz.
Przeczytałam dokument powoli. Potwierdzałam, że nie składałam wniosku, nie autoryzowałam kredytu i nie zgadzałam się na wykorzystanie mieszkania jako zabezpieczenia. Podpisałam.
Bartek usiadł ciężko na krześle. Jego kolano drżało pod stołem.
— Co teraz? — zapytał.
Pani Wysocka zebrała dokumenty.
— Bank zamraża procedurę zabezpieczenia do czasu wyjaśnienia podpisu. Łódź zostanie zajęta jako składnik majątku firmy, a pieniądze z jej sprzedaży pójdą na spłatę pierwszej transzy. Resztę będzie pan musiał uregulować sam.
Bartek spojrzał na mnie.
— To było moje marzenie.
— Nie. Twoim marzeniem była łódź. Moim było wychowywać dzieci z kimś, kto zostaje, kiedy jest trudno.
— Możesz mi pomóc odzyskać firmę.
— Nie będę wspólniczką w czymś, co zaczęło się od kłamstwa.
Wstał i ruszył do sypialni po rzeczy. Tym razem nie protestowałam. Ania poszła za nim, ale zatrzymałam ją gestem.
— Sama z nim porozmawiam.
W pokoju panował półmrok. Jego pudełka stały przy ścianie, dokładnie tak, jak je ustawiłam. Bartek wziął do ręki miedziany scyzoryk, otworzył go i zamknął.
— Naprawdę chcesz się rozstać?
— Chcę, żebyś wyprowadził się dziś. Jutro przyjedziesz zobaczyć dziewczynki przy Ani. Potem ustalimy stały plan. Bez zabierania ich sam na sam, dopóki nie nauczysz się wszystkiego, czego przez sześć miesięcy nie chciałeś się nauczyć.
— Będziesz mnie przedstawiać jako potwora?
— Nie. Powiem im prawdę, kiedy będą wystarczająco duże, żeby ją zrozumieć. Bez krzyku i bez wybielania.
Bartek przełknął ślinę.
— A jeśli się zmienię?
— Wtedy zobaczę to po twoich czynach. Nie po obietnicy wypowiedzianej nad walizką.
Z pokoju dobiegł płacz Zosi. Bartek ruszył w tamtą stronę, ale zatrzymał się na progu.
— Mogę ją podnieść?
To było najprostsze pytanie, jakie zadał mi tego wieczoru. Nie brzmiało jak żądanie. Nie brzmiało jak prawo. Brzmiało jak prośba.
— Umyj ręce — powiedziałam.
Poszedł do łazienki. Słyszałam szum wody, potem skrzypnięcie drzwi. Kiedy wrócił, podałam mu Zosię. Trzymał ją niezgrabnie, z napiętymi ramionami. Dziewczynka otworzyła oczy i zacisnęła palce na jego koszuli.
Bartek patrzył na nią długo.
— Ona jest taka mała — wyszeptał.
— Była taka sama, kiedy pojechałeś nad jezioro.
Lena zaczęła płakać w nosidełku. Bartek spojrzał na nią, potem na Zosię.
— Którą mam wziąć?
— Najpierw uspokój tę, którą trzymasz. Potem poprosisz o drugą.
Przez następne dziesięć minut nie było wielkich słów. Było tylko kołysanie, cichy płacz i jego niepewne pytania: czy główkę trzeba podtrzymywać, ile mleka zostało, gdzie leżą pieluszki. Odpowiadałam, ale nie wyręczałam go.
Kiedy Ania wróciła z dokumentami bankowymi, Bartek podpisał potwierdzenie odbioru swoich rzeczy. Oddał kartę do mieszkania i kluczyki do samochodu, bo samochód także został kupiony za pieniądze firmy. Miedziany scyzoryk schował do kieszeni, lecz po chwili wyjął go i położył na pudełku.
— Zostawiam go — powiedział.
— Dlaczego?
— Kupiłem go za pieniądze z pierwszej wypłaty. Chciałem, żeby przypominał mi, że coś zbudowałem. Teraz przypomina mi coś innego.
Nie zapytałam co. Nie musiałam.
Następnego ranka bank potwierdził, że mieszkanie nie zostanie zabezpieczone, dopóki trwa postępowanie wyjaśniające. Piotr podpisał oświadczenie. Bartek sprzedał łódź poniżej ceny, a cała kwota trafiła na spłatę długu. Firma „Północna Przystań” nigdy nie rozpoczęła działalności.
Nie było uroczystego zwycięstwa. Były formularze, telefony, łzy i noce, w których nadal budziłam się do dziewczynek sama. Różnica polegała na tym, że od tej pory nie myliłam samotności z małżeństwem.
Bartek przychodził w każdą sobotę. Najpierw tylko na godzinę, z Anią w drugim pokoju. Potem uczył się kąpać córki, przygotowywać mleko i rozpoznawać płacz głodny od zmęczonego. Nie odzyskał mojego zaufania jednym gestem. Odzyskiwał prawo do obecności powoli, pod nadzorem własnych czynów.
Pewnego sobotniego poranka usiadł przy dywanie i próbował zapiąć Lenie śpioszki. Zatrzask nie chciał wejść w odpowiednią dziurkę. Dziewczynka wierciła się i machała nogami.
— Ta mała znowu mnie pokonała — mruknął.
— Nie znowu — odpowiedziałam. — Tym razem po prostu musisz spróbować inaczej.
Spojrzał na mnie, potem na śpioszki. Rozpiął je i zaczął od początku.
Zosia leżała obok i ściskała w dłoni żółtą metkę kocyka. Lena w końcu przestała płakać. Bartek zapiął ostatni zatrzask, a ja podałam mu czerwony segregator z nowym planem opieki.
Nie było w nim miejsca na wyprawy, wymówki ani ucieczki. Były godziny karmienia, wizyty u lekarza i dwa nazwiska dorosłych, którzy mieli odebrać dziewczynki, gdyby znów zabrakło mu odpowiedzialności.
Bartek przeczytał pierwszą stronę.
— Podpisałaś już?
— Tak.
— A ja?
— Ty dopiero zaczniesz.
Wziął długopis. Tym razem długo patrzył na pustą linię, zanim przyłożył końcówkę do papieru.
Za jego plecami Zosia wydała z siebie krótkie, zachwycone „a-gu”. Bartek uśmiechnął się nieśmiało, ale nie odwrócił uwagi od dokumentu.
Podpisał się pod planem opieki własnym imieniem.
A miedziany scyzoryk, pozostawiony na półce nad przewijakiem, odbił w ostrzu światło dokładnie wtedy, gdy Lena po raz pierwszy sama chwyciła jego palec.
Przegapiłeś początek?
