Po śmierci ciotki mąż zażądał ode mnie pieniędzy, a tydzień później jego matka przyprowadziła notariusza i nagle zbladła

W chwili, gdy lekarz przykrył twarz ciotki białym prześcieradłem, mój mąż zapytał przez telefon, czy zdążyłam już znaleźć jej testament.

Stałam na korytarzu szpitala, z mokrymi rękawami fartucha i kluczem do mieszkania ciotki zaciśniętym w dłoni. Za szybą aparatura wydawała krótkie, regularne dźwięki. Jeszcze kilka minut wcześniej trzymałam Darię Pietrowną za palce.

— Aniu, nie pozwól im mnie zabrać — wyszeptała.

— Nikomu cię nie oddam, ciociu.

Uśmiechnęła się słabo, a potem jej ręka nagle stężała.

Antoni dzwonił trzeci raz.

— Powiedz mi tylko, czy zostawiła jakieś dokumenty — zażądał, kiedy odebrałam. — Mama mówi, że coś ukrywasz.

— Ciocia właśnie zmarła.

Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.

— Wiem. Ale życie toczy się dalej. Musimy wiedzieć, na czym stoimy.

Miałam wrażenie, że lodowaty przeciąg przeszedł przez cały korytarz. Oparłam czoło o ścianę, czując pod skórą chropowatą farbę.

— Antoni, nie teraz.

— Właśnie teraz. Przez półtora roku zaniedbywałaś mnie dla niej. Jeśli coś dostałaś, to chyba normalne, że porozmawiamy o naszej rodzinie.

Nie odpowiedziałam. W kieszeni płaszcza znalazłam mały mosiężny naparstek ciotki. Zawsze nosiła go przy szyciu, choć od dawna nie miała siły nawlekać igły. Wsunęłam go do dłoni tak mocno, że odcisnął mi półksiężyc na skórze.

Daria Pietrowna była dla mnie kimś więcej niż ciotką. Kiedy miałam sześć lat, zabierała mnie na lato do domku pod Zwenigorodem i uczyła rozpoznawać drzewa po korze. Kiedy dorosłam, przyjeżdżałam do niej codziennie po pracy. Karmiłam ją, myłam, zmieniałam pościel i gotowałam owsiankę na następny dzień.

Antoni nigdy jej nie pomógł.

— Wynajmij opiekunkę — powtarzał. — Albo oddaj ją do domu opieki.

— Nie stać nas na to.

— Ciebie nie stać, bo wszystko wydajesz na nią.

Tego wieczoru wróciłam do naszego mieszkania po dwudziestej drugiej. Na stole czekała zimna herbata, a obok niej rachunek za kartę kredytową Antoniego.

— Matka przyjdzie w sobotę — oznajmił, nie podnosząc wzroku znad telefonu.

— Po co?

— Porozmawiać o majątku ciotki.

— To nie jest jej sprawa.

Antoni odłożył telefon.

— Jeśli odziedziczysz pieniądze w małżeństwie, to będzie sprawa naszej rodziny.

— Dziedziczenie nie staje się wspólne tylko dlatego, że jesteśmy małżeństwem.

Jego twarz stwardniała.

— Skąd nagle znasz takie przepisy?

Nie powiedziałam mu, że dzień po pogrzebie znalazłam w szufladzie ciotki list od notariusza. Nie powiedziałam też, że z dokumentu wynikało, iż Daria Pietrowna pozostawiła mi wszystko: mieszkanie, rachunki i udziały w małej spółdzielni, których wartość przekraczała dziewięć milionów rubli.

Chciałam przeczytać to jeszcze raz, zanim powiem komukolwiek. Choć przez całe życie nie miałyśmy przed sobą tajemnic, ta wiadomość była zbyt wielka, zbyt niebezpieczna.

Tydzień później, o dziewiątej rano, ktoś zadzwonił do drzwi. Antoni był już ubrany, jakby czekał na gości. W progu stała jego matka, Natalia Walerewna, a za nią niski mężczyzna z czarną teczką.

— To notariusz — powiedziała. — Przygotowaliśmy porozumienie dotyczące rodzinnej części spadku.

Spojrzałam na Antoniego.

— Jakiej części?

Jego matka weszła do środka i położyła na stole plik papierów. Na wierzchu leżała kartka z moim imieniem, a obok niej długopis z pękniętą skuwką.

— Podpiszesz dobrowolnie — oznajmił Antoni. — Albo zrobimy to inaczej.

Notariusz otworzył teczkę, lecz zanim zdążył wyjąć pierwszy dokument, na korytarzu rozległy się szybkie kroki. Ktoś zatrzymał się pod naszymi drzwiami, a potem wsunął kopertę pod próg. Natalia Walerewna schyliła się i wyciągnęła rękę w jej stronę…

CZĘŚĆ 2

Koperta zatrzymała się na środku dywanu, tuż obok buta Natalii Walerewny. Była kremowa, gruba, z odciśniętą pieczęcią kancelarii notarialnej. Antoni patrzył na nią tak, jakby zobaczył coś, czego bardzo się bał.

— Nie dotykaj tego — powiedział.

— Przed chwilą twierdziłeś, że mamy podpisać rodzinne porozumienie.

— Powiedziałem, żebyś nie dotykała.

Notariusz, który przedstawił się jako Siemion Arkadjewicz, poprawił okulary. Zauważyłam, że jego palce drżały przy metalowym klipsie teczki.

— Pani Anno, ta przesyłka jest adresowana do pani. Powinna pani ją otworzyć osobiście.

Natalia Walerewna wyrwała mu spojrzenie.

— Panie Siemionie, nie po to tu przyszliśmy. Mój syn przez lata utrzymywał ten dom, kiedy ona opiekowała się ciotką. Pieniądze powinny zostać w rodzinie.

— To mieszkanie jest własnością mojego syna — dodał Antoni. — A ja ponosiłem koszty małżeństwa.

Roześmiałam się krótko, choć wcale nie było mi do śmiechu.

— Kupowałam jedzenie, płaciłam rachunki i przez półtora roku utrzymywałam ciotkę z własnej pensji. Ty nie przywiozłeś jej nawet lekarstw.

— Nie odwracaj tematu.

— To ty go odwracasz.

Podniosłam kopertę. Papier był chłodny i pachniał woskiem. Na odwrocie widniała data sprzed śmierci Darii Pietrownej oraz podpis Siemiona Arkadjewicza.

— Skąd wiedzieliście, że coś takiego przyjdzie? — zapytałam.

Antoni odsunął krzesło. Drewniana noga zgrzytnęła po podłodze.

— Mama dowiedziała się od sąsiadki, że ciotka miała papiery.

— A ty skąd wiedziałeś, że chodzi o spadek?

— Każdy by się domyślił.

Siemion Arkadjewicz wyciągnął dłoń.

— Proszę otworzyć.

W środku znajdowała się jedna kartka i mały klucz przyczepiony do czerwonej tasiemki. Przeczytałam pierwsze zdanie i poczułam, jak żołądek zaciska mi się w twardy węzeł.

„Anno, jeżeli przy twoim stole pojawią się ludzie, którzy nagle przypomną sobie o rodzinie, nie podpisuj niczego, dopóki nie usłyszysz całej prawdy”.

— To niemożliwe — syknęła Natalia Walerewna.

— Co jest niemożliwe? — zapytałam.

— Daria była chora. Ktoś mógł ją zmanipulować.

— Przez półtora roku byłam przy niej codziennie.

— Właśnie dlatego! Mogłaś wymusić na niej testament.

Słowa uderzyły mocniej niż krzyk. Poczułam, że paznokieć wbija mi się w papier.

Siemion Arkadjewicz wstał.

— Pani Natalio, proszę uważać na oskarżenia.

— Pan ją kryje! — wybuchła. — Daria obiecała majątek rodzinie, a ta kobieta go przejęła.

Antoni położył przede mną przygotowane porozumienie.

— Podpisz. Osiemdziesiąt procent przeznaczymy na spłatę mojego kredytu i zakup większego mieszkania. Reszta zostanie na leczenie mamy.

— Twoja matka nie jest chora.

Natalia Walerewna dotknęła szyi.

— Jak możesz?

— Wczoraj widziałam cię w centrum handlowym. Niosłaś trzy torby.

Antoni zacisnął szczękę.

— Jeśli nie podpiszesz, wystąpię o podział wszystkiego, co zarobiłaś podczas małżeństwa.

— Spadek nie jest tym, co zarobiłam.

— To się okaże.

Siemion Arkadjewicz spojrzał na mnie ponad oprawką okularów.

— W liście jest jeszcze jedna instrukcja. Klucz otwiera skrytkę w banku. Daria Pietrowna zastrzegła, że zawartość można wydać wyłącznie w obecności osoby wskazanej przez nią.

— Kogo? — zapytałam.

Notariusz nie odpowiedział od razu. Wtedy telefon Antoniego zawibrował na stole. Ekran rozświetliło imię, którego nigdy wcześniej nie widziałam: „Wiera Siergiejewna”.

Antoni spojrzał na wiadomość, pobladł i szybko odwrócił telefon ekranem do dołu.

— Kim jest Wiera? — spytałam.

— Nikim.

— Dlaczego ktoś, kto jest nikim, pisze do ciebie w chwili, gdy żądasz ode mnie dziewięciu milionów?

Natalia Walerewna zerwała się z krzesła.

— Nie będziemy urządzać tu przedstawienia.

— To wy je urządziliście.

Siemion Arkadjewicz zebrał papiery.

— Pani Anno, musimy pojechać do banku jeszcze dziś. Jeżeli chce pani poznać pełną wolę ciotki, nie wolno nam zwlekać.

Antoni stanął między mną a drzwiami.

— Nigdzie nie pojedziesz sama.

— Nie pytałam cię o pozwolenie.

— Jesteś moją żoną.

— A nie twoją własnością.

Kiedy wyszłam na klatkę schodową, usłyszałam za plecami trzask rozrywanego papieru. Odwróciłam się. Natalia Walerewna trzymała w dłoni drugi dokument, którego wcześniej nie widziałam.

— Anno! — zawołał Antoni. — Jeśli przekroczysz ten próg, dowiesz się, co naprawdę podpisałaś przed śmiercią ciotki…

W jego głosie nie było już pewności. Była groźba. I coś jeszcze — panika, której nie potrafił ukryć…

CZĘŚĆ 3

— Niczego nie podpisywałam — odpowiedziałam, ale mój głos zabrzmiał ciszej, niż chciałam.

Stałam na półpiętrze, a żółta żarówka nad schodami mrugała przy każdym podmuchu z uchylonego okna. Siemion Arkadjewicz wyszedł za mną i zamknął drzwi mieszkania od zewnątrz.

— Pani Anno, proszę mi zaufać. Ten drugi dokument jest kopią umowy, którą ktoś próbował wykorzystać przeciwko pani.

— Ktoś?

— Dowie się pani w banku.

W skrytce, w obecności notariusza i kierowniczki oddziału, znaleźliśmy metalowe pudełko. W środku leżały trzy rzeczy: testament, potwierdzenie przelewu na dziewięć milionów rubli oraz zeszyt w granatowej okładce, spięty gumką.

Drzwi skarbca zamknęły się za nami z ciężkim hukiem. Poczułam zapach kurzu i chłodnego metalu.

Siemion Arkadjewicz otworzył testament.

— Daria Pietrowna zapisała pani całe mieszkanie, środki zgromadzone na rachunkach oraz udziały w spółdzielni projektowej. Wszystko zostało podpisane dwa miesiące przed jej śmiercią, kiedy lekarz potwierdził pełną świadomość.

Łzy napłynęły mi do oczu.

— Wiedziała, że umrze?

— Wiedziała, że może nie mieć dużo czasu.

Kierowniczka banku podała mi potwierdzenie przelewu. Dziewięć milionów. Pieniądze pochodziły ze sprzedaży udziałów, które ciotka odziedziczyła po swoim dawnym wspólniku. Zrozumiałam wtedy, dlaczego przez lata żyła tak skromnie. Nie chciała, żeby ktokolwiek wiedział.

Otworzyłam zeszyt.

Na pierwszej stronie ciotka zapisała daty moich wizyt. Obok każdej była krótka notatka: „Przyjechała po pracy”, „Kupiła lekarstwa”, „Antoni znów dzwonił i krzyczał”.

Na ostatniej stronie widniało jedno zdanie: „Nie oddaj Annie pieniędzy, jeśli przyjdzie z nim”.

— Z kim? — zapytałam, choć już znałam odpowiedź.

Siemion Arkadjewicz wskazał na załącznik przyklejony do tylnej okładki. Była to kopia wiadomości głosowej spisanej przez sekretarkę kancelarii. Daria Pietrowna złożyła ją własnoręcznie jako oświadczenie.

„Antoni przyszedł do mnie w poniedziałek. Powiedział, że jeśli nie zapiszę mu połowy majątku, Anna straci mieszkanie i pracę. Zna człowieka, który może oskarżyć ją o zaniedbanie. Nie boję się o siebie. Boję się, że Ania, zmęczona i samotna, uwierzy, że nie ma wyboru”.

Zrobiło mi się zimno.

— On groził cioci?

— Tak — odpowiedział notariusz. — I nie tylko jej.

W tej samej chwili do pokoju weszła starsza kobieta w granatowym płaszczu. Rozpoznałam ją po zdjęciu z zeszytu. Wiera Siergiejewna była dawną sekretarką Darii Pietrownej.

— Przepraszam, że tak długo milczałam — powiedziała. — Antoni przyjechał do kancelarii dzień po śmierci pani Darii. Chciał, żebym potwierdziła, że naciskała pani na ciotkę.

— Dlaczego pani odmówiła dopiero teraz?

Wiera ścisnęła pasek torebki.

— Bo bałam się. Ale dziś rano zobaczyłam, że jego matka przyszła do pani z notariuszem. Zrozumiałam, że jeśli nadal będę milczeć, Daria umrze po raz drugi.

Podała Siemionowi kopertę z podpisaną deklaracją.

— To moje zeznanie. I kopia wiadomości, którą Antoni wysłał do pani Darii. Napisał, że ma panią „złamać, zanim dowie się o pieniądzach”.

Przez chwilę słyszałam tylko buczenie lampy.

— Skąd wiedział o pieniądzach? — zapytałam.

Wiera spojrzała na mnie z żalem.

— Od Natalii Walerewny. To ona skontaktowała go z człowiekiem, który miał przygotować fałszywą umowę o rzekomej pożyczce rodzinnej.

Notariusz wyjął z teczki dokument znaleziony u Antoniego.

— Podpis pod umową nie należy do pani. Biegły potwierdził to dziś rano. Co więcej, Antoni sam wysłał kopię do kancelarii, prosząc, byśmy „dopilnowali rodzinnego rozliczenia”.

Wróciliśmy do mieszkania po południu. Antoni stał przy stole, a Natalia Walerewna trzymała ręce na papierach.

— To kłamstwo — powiedział. — Wiera jest zgorzkniałą staruszką.

— A twój podpis na wiadomości? — spytałam.

— To nie dowód.

— Twój rachunek za przygotowanie fałszywej umowy też nie?

Jego twarz straciła kolor.

Natalia Walerewna rzuciła papiery na podłogę.

— Antoni, powiedz jej, że zrobiłeś to dla mnie!

— Mamo, przestań.

— Miałeś spłacić moje długi. Obiecałeś!

Spojrzałam na niego.

— Jakie długi?

Nie zdążył odpowiedzieć. Mój telefon zadzwonił. Kierowniczka banku mówiła szybko, z wyraźnym niepokojem.

— Pani Anno, ktoś właśnie próbował wypłacić środki z rachunku spadkowego. Użyto pełnomocnictwa wystawionego rzekomo przez panią.

Ścisnęłam telefon.

— Kto próbował?

Po drugiej stronie zapadła cisza.

— Pański mąż. I przyniósł dokument, którego nie widzieliśmy wcześniej…

Antoni ruszył ku łazience, gdzie zostawił teczkę. Wtedy zrozumiałam, że nawet ujawnienie prawdy nie zakończyło tej historii. W jego rękach musiało być coś jeszcze…