CZĘŚĆ 4
…Nie pytałam, dokąd mamy jechać. Znałam adres kancelarii, a Krystyna już sięgała po płaszcz.
Sergiusz ruszył za nami.
— Jadę z wami.
— Nie.
— To dotyczy mnie.
— Właśnie dlatego nie pojedziesz.
Sasza spojrzał na brata, potem na mnie.
— Ja pojadę z Natalią.
Ludmiła gwałtownie odwróciła głowę.
— Sasza, nie waż się mieszać w rodzinne sprawy.
— Mamo, właśnie się dowiedziałem, że mój brat chciał sprzedać cudze mieszkanie, a mnie obiecał pieniądze z tej sprzedaży. Chyba już jestem w to wmieszany.
Na klatce schodowej pachniało mokrym betonem. Schodziłam szybko, trzymając teczkę pod pachą. Krystyna szła obok, a Sasza kilka stopni za nami.
— Pani Natalio — powiedziała cicho Krystyna — muszę pani coś wyjaśnić. Ten podpis świadka nie jest przypadkowy.
— Czyj jest?
— Pani matki.
Zatrzymałam się.
— Moja matka nie żyje.
— Wiem. Ale ktoś użył jej danych. W kopii znajduje się numer dokumentu, który został unieważniony po jej śmierci.
Poczułam, że ściany klatki schodowej zbliżają się do siebie.
— Skąd Sergiusz miał jej dane?
Krystyna zacisnęła usta.
— Tego nie wiem. Wiem tylko, że osoba, która dostarczyła mu kopię, pracowała kiedyś w biurze zarządcy nieruchomości.
Sasza zatrzymał się obok nas.
— To był wujek Marek — powiedział.
Spojrzałam na niego.
— Skąd wiesz?
— Sergiusz spotykał się z nim w każdy czwartek. Myślałem, że rozmawiają o pożyczce. W zeszłym tygodniu usłyszałem, jak Marek mówił: „Jeśli podpis będzie wyglądał podobnie, nikt nie będzie sprawdzał szczegółów”.
Serce uderzyło mi ciężko.
— Dlaczego nie powiedziałeś tego wcześniej?
— Bo wierzyłem, że brat naprawdę chce pomóc mamie. A poza tym obiecał mi pracę w warsztacie, jeśli dostanie pieniądze.
Kancelaria mieściła się na parterze starej kamienicy. W poczekalni stał automat z wodą, który wydawał cichy, regularny szum. Przy oknie czekał mężczyzna w brązowym płaszczu. Na kolanach trzymał skórzaną teczkę.
— Pani Natalia? — zapytał.
— Tak.
— Nazywam się Piotr Malec. Wpłaciłem zaliczkę. Nie wiedziałem, że mieszkanie nie jest pana Sergiusza.
— Co podpisał pan z nim?
Piotr podał mi dokument. Na ostatniej stronie znajdowała się kopia mojego podpisu i podpis świadka: „Krystyna Wrona”.
Imię mojej matki.
Pod nim widniał numer dokumentu, który od czterech lat nie istniał.
— Kiedy pan to dostał? — zapytałam.
— Trzy dni temu. Pański mąż powiedział, że żona jest w szpitalu i dlatego nie może przyjść. Wczoraj zacząłem sprawdzać księgę wieczystą. Dzisiaj rano zrozumiałem, że zostałem oszukany.
— Gdzie jest oryginał?
Piotr wskazał teczkę.
— Dałem go osobie, która poleciła mi tę transakcję. Pański wujek Marek. Powiedział, że jeśli będę zadawał pytania, stracę zaliczkę.
Krystyna natychmiast zadzwoniła do kancelarii. Tymczasem Sasza wyjął telefon.
— Mam wiadomość od Marka — powiedział. — Pisze, że wyjeżdża i że Sergiusz ma powiedzieć, iż wszystko było załatwione przez Natalię.
Przeczytałam wiadomość dwa razy.
Sergiusz nie tylko próbował mnie wyrzucić. Przygotował dla siebie drogę ucieczki, a kiedy pojawiły się problemy, zamierzał zrzucić winę na mnie.
Wróciliśmy do mieszkania przed zmrokiem.
Ludmiła siedziała na podłodze między kartonami. Sergiusz stał przy stole i trzymał w ręku mosiężnego żurawia. Obracał go nerwowo między palcami.
— Marek odszedł — powiedział, gdy weszliśmy. — Zabrał pieniądze.
— Jakie pieniądze? — zapytała Ludmiła.
Sergiusz zacisnął powieki.
— Zaliczka nie wystarczyła. Miałem długi.
— Jakie długi? — zapytałam.
— Zaciągnąłem pożyczkę na leczenie mamy.
Ludmiła drgnęła.
— Przecież moje leczenie pokrywała przychodnia.
— Potrzebowałem pieniędzy wcześniej.
— Na co? — zapytał Sasza.
Sergiusz spojrzał na niego.
— Na spłatę poprzedniej pożyczki.
Wtedy zrozumiałam, że matka i brat byli dla niego wymówką, nie celem. Chciał sprzedać mieszkanie, spłacić własne długi i zachować pozory człowieka, który poświęca się dla rodziny. A gdyby wszystko się udało, miałam zostać bez domu i bez nazwiska, pod którym mogłabym się bronić.
— Oddasz Piotrowi zaliczkę — powiedziałam.
— Nie mam z czego.
— Sprzedasz samochód.
— To moje narzędzie pracy.
— Mieszkanie było moim życiem.
Zapadła ciężka cisza.
Ludmiła podniosła się z podłogi.
— Sergiusz, oddaj jej klucze.
— Mamo…
— Natychmiast.
Wyjął pęk kluczy z kieszeni i położył go na stole. Metal uderzył o blat dokładnie obok żurawia.
— A ty? — zwróciłam się do Ludmiły. — Kiedy dowiedziałaś się o sprzedaży?
Jej twarz skurczyła się.
— Tydzień temu.
Sasza odwrócił się do niej.
— Wiedziałaś?
— Wiedziałam, że chce coś załatwić. Nie wiedziałam o podpisie.
— Wiedziałaś, że chce mnie stąd wyrzucić?
— Powiedział, że Natalia dostanie pieniądze i znajdzie sobie inne mieszkanie.
Zaśmiałam się krótko, bez radości.
— Czyli wszyscy już podzieliliście moje życie.
Ludmiła podeszła do mnie.
— Myślałam, że jesteś silna. Że sobie poradzisz.
— Poradziłabym sobie, gdybyście nie próbowali mi go odebrać.
Sergiusz usiadł na krześle. Po raz pierwszy wyglądał nie jak mężczyzna, który wydaje rozkazy, lecz jak ktoś, kto dopiero zobaczył cenę własnych decyzji.
— Natalka, mogę to naprawić.
— Nie naprawisz podpisu mojej matki. Nie cofniesz rozmów z kancelarią. Nie sprawisz, że nie patrzyłeś na moje mieszkanie jak na spłatę swoich długów.
— Kochałem cię.
— Może. Ale bardziej kochałeś obraz siebie jako wybawcy własnej rodziny.
Sasza wyjął z kieszeni kluczyki do samochodu.
— Sprzedaję motocykl — powiedział do brata. — Pieniądze oddamy temu człowiekowi. Resztę długu spłacisz sam.
Sergiusz spojrzał na niego z niedowierzaniem.
— Ty też mnie zostawiasz?
— Nie. Po prostu przestaję udawać, że twoje kłamstwa są pomocą.
Następnego ranka pojechaliśmy z Krystyną do kancelarii. Złożono wyjaśnienia, a dokument z podrobionym podpisem został zabezpieczony. Piotr wycofał się z transakcji, kiedy zobaczył, że cała sprawa była oszustwem. Marek nie zdążył wyjechać; zatrzymano go na dworcu, gdy próbował sprzedać cudzą teczkę za pieniądze.
Sergiusz sprzedał samochód i motocykl. Zaliczka wróciła do Piotra. Resztę długów spłacał sam, przeprowadzając się do małego pokoju nad warsztatem. Nie prosił mnie o spotkanie.
Ludmiła i Sasza wyjechali jeszcze tego samego wieczoru. Sasza zostawił mi na stole kartkę z adresem warsztatu i jednym zdaniem: „Nie wiedziałem, że milczenie też może komuś pomóc kłamać”.
Rozwiodłam się z Sergiuszem bez walki o jego rzeczy. Zabrał tylko ubrania, dokumenty i zdjęcie matki, które trzymał w portfelu. Na stole została mosiężna figurka żurawia. Oderwany dziób odnalazłam pod szafką i zaniosłam do jubilera.
Kiedy odebrałam ją tydzień później, złotnik zapytał, czy chcę, żeby ślad po pęknięciu całkowicie zniknął.
— Nie — odpowiedziałam. — Niech zostanie.
Wieczorem postawiłam żurawia na teczce z aktem własności. Obok leżała kartka od Saszy.
Telefon zadzwonił.
— Natalio? — zapytał. — W warsztacie jest wolne biurko. Mogę zacząć od jutra?
Spojrzałam na figurkę. Jej cienki dziób był zszyty złotą linią, widoczną tylko z bliska.
— Możesz — powiedziałam. — Ale najpierw nauczysz się podpisywać wyłącznie własnym imieniem.
Po drugiej stronie zapadła chwila ciszy, a potem Sasza odpowiedział:
— Tego właśnie chcę się nauczyć.
Odłożyłam telefon i przesunęłam żurawia bliżej światła, żeby pęknięcie nie zniknęło nigdy pod warstwą połysku.
Przegapiłeś początek?
