CZĘŚĆ 4
— Kogo? — zapytałam.
Ojciec nie zdążył odpowiedzieć. Aparat przy jego łóżku zaczął wydawać szybkie, urywane dźwięki. Pielęgniarka wbiegła do sali, a ja zostałam na korytarzu z telefonem, teczką i jednym zdaniem, które powtarzało się w głowie jak stukot kół pociągu.
Osoba, której nazwisko znasz.
O szóstej rano zadzwoniłam do adwokatki, pani Wiktorii Sadowskiej. Odebrała po drugim sygnale.
— Powiedz, że nie śpisz — poprosiłam.
— Nie śpię. Co się stało?
— Mój mąż próbował zdobyć pełnomocnictwo do budynku ojca. Teraz ktoś chce unieważnić jego własność.
— Przywieź wszystko, co masz. I nie kontaktuj się z Jakubem sam na sam.
— Myślisz, że może być jeszcze gorzej?
Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.
— Gdyby chodziło tylko o pełnomocnictwo, nie dzwoniłby do mnie notariusz o świcie.
Ojciec przeżył noc, ale był zbyt słaby, żeby rozmawiać. Zostawiłam go pod opieką mamy i pojechałam z Heleną do kancelarii. Wiktoria rozłożyła dokumenty na długim stole: akt własności, księgę rachunkową, kopię pełnomocnictwa i pismo z żądaniem unieważnienia.
Na dole widniało nazwisko: Stefan Krawiec.
— Kto to? — zapytałam.
Helena spuściła wzrok.
— Były wspólnik twojego ojca.
— Myślałam, że zmarł.
— Zmarł pięć lat temu — odpowiedziała Wiktoria. — A pismo nosi datę sprzed dwóch miesięcy.
Poczułam zimno w dłoniach.
— Ktoś podpisał się jego nazwiskiem.
Wiktoria przesunęła dokument pod lampę.
— Nie tylko się podpisał. Dołączył kopię starej umowy, w której Stefan rzekomo zachowuje połowę udziałów w budynku. Ale papier jest nowy, a pieczęć pochodzi z kancelarii zamkniętej siedem lat temu.
Helena nagle wstała.
— Wiem, kto miał dostęp do starej umowy.
— Kto? — spytałam.
— Teresa.
Wiktoria spojrzała na nią ostro.
— Skąd?
— Kiedyś pracowała w biurze Stefana. Przepisywała umowy i trzymała klucze do archiwum. Ernest zwolnił ją po tym, jak zniknęły trzy teczki.
Nad stołem zawisło ciężkie milczenie.
Nie Teresa była mózgiem wszystkiego. Jakub miał plan, ale to jego matka znała historię budynku i wiedziała, gdzie szukać papierów. Przez lata udawała, że gardzi moją rodziną, podczas gdy dokładnie liczyła jej majątek.
O jedenastej spotkaliśmy się w kancelarii z Jakubem, Teresą i Lucyną. Jakub wszedł w idealnie wyprasowanej koszuli. Teresa przyniosła skórzaną teczkę, jakby przyszła na zwykłe spotkanie biznesowe.
— Nie chciałem, żeby to zaszło tak daleko — powiedział.
— To ty przysłałeś żądanie unieważnienia.
— Chciałem zabezpieczyć majątek przed chorobą twojego ojca.
— Majątek, który nigdy nie należał do ciebie.
Teresa położyła na stole kopię umowy.
— Mój brat Stefan miał prawo do udziału.
— Stefan nie był twoim bratem — odpowiedziała Helena. — Był wspólnikiem Ernesta i nie zostawił ci żadnych praw.
Teresa zacisnęła usta.
— Nie masz dowodu.
Wiktoria otworzyła księgę rachunkową i wskazała konkretną stronę.
— Mamy. Oryginalną umowę rozwiązującą spółkę, podpisaną przez Stefana i Ernesta. Jest też rejestr wydania dokumentów z archiwum. Przy nazwisku Teresy widnieje podpis i data.
Teresa zbladła.
Lucyna odsunęła się od matki.
— Mówiłaś, że wszystko jest legalne.
— Przestań się zachowywać jak dziecko.
— To Jakub kazał mi wysłać Marcie wiadomości — odpowiedziała Lucyna. — Powiedział, że jeśli ją przekonam do podpisania, dostanę mieszkanie.
Jakub odwrócił się gwałtownie.
— Zamknij się.
Wiktoria uniosła brwi.
— Czyli była obietnica korzyści?
Lucyna zaczęła płakać.
— Nie wiedziałam, że dokument jest fałszywy. Powiedział, że ojciec Marty i tak nie będzie już niczego potrzebował.
Jakub podszedł do niej.
— To przez ciebie wszystko się rozpada.
— Nie. Przez ciebie — odpowiedziała, ocierając policzki. — Ty powiedziałeś, że po jego śmierci sprzedamy budynek i spłacimy długi.
Wtedy zrozumiałam, że Jakub nie chciał tylko pieniędzy. Miał długi, o których nigdy mi nie powiedział. Wziął pożyczki na własną firmę, stracił większość pieniędzy i liczył, że budynek mojego ojca stanie się jego ratunkiem.
Wiktoria spokojnie zebrała dokumenty.
— Składamy zawiadomienie o próbie oszustwa i użyciu fałszywych dokumentów. Ale jest jeszcze jedna rzecz. Ernest sporządził testament.
Jakub spojrzał na mnie.
— Testament?
— Budynek nie miał trafić wyłącznie do Marty — powiedziała Wiktoria. — Ernest zapisał część dochodów na fundusz leczenia osób, których nie stać na terapię raka. Marta ma zarządzać funduszem, ale nie może sprzedać nieruchomości dla prywatnego zysku.
Teresa wstała tak gwałtownie, że krzesło zaskrzypiało.
— On oszalał. Po co oddawać pieniądze obcym?
— Bo całe życie pomagał ludziom, którzy przychodzili po jedną rurę, worek cementu albo poradę — odpowiedziałam. — I nigdy nie pytał, czy zasługują na pomoc.
Jakub patrzył na mnie, jakby dopiero teraz zobaczył osobę, którą poślubił.
— Jeśli się rozwiedziemy, nie dostaniesz nic ode mnie.
— Nie chcę niczego od ciebie.
— Nadal jestem twoim mężem.
— Tylko na papierze.
— Kocham cię.
Spojrzałam na jego dłonie. Te same dłonie, które w Wigilię spoczywały spokojnie na oparciu fotela, kiedy śmiał się z mojego ojca.
— Miłość nie planuje, ile będzie warta czyjaś śmierć.
Nie odpowiedział.
Dwa dni później Teresa pojawiła się w szpitalu z koszem owoców i uśmiechem, którego nie widziałam u niej od dnia ślubu. Mama siedziała przy łóżku ojca, a ja podpisywałam dokumenty przy oknie.
— Marto, przyszłam przeprosić — powiedziała Teresa.
— Niech pani zostawi kosz.
— Rodzina czasem mówi rzeczy w złości.
— Pani nie powiedziała tego w złości. Pani powiedziała, że ojciec powinien szybko umrzeć, żeby nie wydawać pieniędzy.
Teresa spojrzała na Ernesta.
— Nie wiedzieliśmy, że jest właścicielem budynku.
Ojciec otworzył oczy.
— To znaczy, że gdybym był biedny, życzyłabyś mi dłuższej śmierci czy krótszej?
Teresa ścisnęła rączkę kosza tak mocno, że wiklinowe włókna wbiły się jej w palce.
— Nie chciałam tego powiedzieć.
— Ale powiedziałaś — odparł.
Wskazałam jej korytarz.
— Proszę wyjść. I nie wracać bez zgody mojego ojca.
Tym razem nie protestowała.
Jakub przyszedł wieczorem do kancelarii. Miał podkrążone oczy, ale nadal próbował mówić spokojnie.
— Podpiszę rozwód. Podpiszę wszystko. Tylko nie niszcz mojego życia.
— To ty je zbudowałeś na cudzym nieszczęściu.
— Mam długi.
— Wiem.
— Mogłaś mi pomóc.
— Pomogłabym ci, gdybyś poprosił. Ale ty chciałeś przejąć to, co należy do mojego ojca.
Wyjął z kieszeni obrączkę i położył ją na biurku.
— Naprawdę nic już nie czujesz?
Popatrzyłam na cienką rysę na złocie. Pojawiła się w dniu, kiedy Teresa zażądała ode mnie drogiej torebki, a Jakub powiedział, żebym „dla świętego spokoju” ją kupiła. Wtedy jeszcze myślałam, że małżeństwo polega na przełykaniu takich chwil.
— Czuję ulgę — powiedziałam.
Podpisał dokumenty.
Nie było wielkiej sceny. Żadnego błagania na kolanach. Tylko długopis, kilka kartek i jego podpis, który tym razem był prawdziwy.
Później jego firma upadła. Teresa obwiniała Lucynę, Lucyna obwiniała Jakuba, a Jakub próbował obwiniać mnie. Żadne z nich nie dostało budynku ani pieniędzy. Fałszywe dokumenty zostały zabezpieczone, a Wiktoria dopilnowała, by fundusz powstał zgodnie z wolą ojca.
Ernest kontynuował leczenie. Bywały dni, kiedy nie miał siły zejść do sklepu. Wtedy siadał w małym biurze na zapleczu i sprawdzał rachunki, popijając kawę z kubka z odpryśniętym uchem.
Pewnego ranka zapytał mnie:
— Boisz się tego wszystkiego?
— Trochę.
— Dobrze. Strach przypomina, że sprawa jest ważna. Tylko nie pozwól mu podejmować decyzji.
Założyliśmy fundusz w jego imieniu. Pierwszą osobą, której pomógł, była kobieta pracująca w sklepie po sąsiedzku. Miała raka piersi i bała się, że wybierze między leczeniem a czynszem.
Ojciec wręczył jej kopertę.
— Nie jest pani nic winna.
Kiedy wyszła, spojrzał na mnie.
— Widzisz? Budynek może mieć większą wartość niż cena.
— Wiem.
— A ty nie jesteś ceną tego budynku.
Tego wieczoru Jakub zadzwonił jeszcze raz. Telefon ojca leżał na ladzie, a na ekranie pojawiło się jego imię.
Ernest spojrzał na mnie.
— Odebrać?
Pokręciłam głową.
Pozwolił, żeby telefon dzwonił, a potem schował go pod kasą. Zamiast tego podał mi klucz z numerem siedem, ten sam, który otwierał archiwum.
— Zaniesiesz jutro dokumenty do funduszu?
— Tak.
— I nie zgub klucza.
— Nie zgubię.
Następnego dnia przyjechała pierwsza rodzina po pomoc. Matka trzymała za rękę chłopca z czapką zsuniętą na oczy. Wypełniłam formularz, ojciec sprawdził pieczątkę, a potem przesunął w ich stronę kopertę z pieniędzmi.
Na zewnątrz ktoś podnosił metalową roletę sklepu. Zabrzmiał ten sam zgrzyt, który usłyszałam w noc po Wigilii.
Tym razem nie oznaczał, że ktoś wchodzi po cudzy majątek.
Oznaczał, że za ladą czeka człowiek, którego mój ojciec postanowił ocalić.
Ernest wsunął klucz numer siedem do kieszeni fartucha i powiedział:
— Następna osoba może już czekać.
Przegapiłeś początek?
