CZĘŚĆ 4
— Co znaleźli? — zapytałam.
Oleg nie odpowiedział.
W sali nadal brzęczała klimatyzacja. Kropla deszczu z płaszcza Elżbiety spadła na podłogę i rozprysnęła się przy nodze stołu.
Telefon zadzwonił ponownie.
Oleg odebrał.
— Słucham.
Tym razem słuchał dłużej. Jego palce zacisnęły się na obudowie tak mocno, że pobielały.
— Nie podpisywałem takiej dyspozycji.
Lidia wstała.
— Oleg, co się dzieje?
— Powiedziałem, że nie podpisywałem.
— Bank twierdzi inaczej? — spytałam.
Spojrzał na mnie z gniewem, ale gniew nie miał już siły. Był cienką warstwą farby na pękniętej ścianie.
— Ktoś użył mojego podpisu elektronicznego.
Antoni przycisnął dłonie do blatu.
— Do czego?
— Do przelewu.
Elżbieta zapięła płaszcz pod szyją.
— Na jaki rachunek?
Oleg milczał.
Telefon zapiszczał. Na ekranie pojawiła się wiadomość z banku. Oleg przeczytał ją i usiadł.
— Na rachunek firmy należącej do mojego wspólnika — powiedział w końcu.
— Ile? — zapytałam.
— Trzysta osiemdziesiąt tysięcy.
Lidia zakryła usta dłonią.
— Z pieniędzy firmy?
— Z zaliczek klientów.
Wszystko ułożyło się nagle w jeden obraz. Oleg nie zamierzał tylko kupić domu. Potrzebował moich pięciu milionów, żeby uzupełnić brakujące środki, spłacić zobowiązania i ukryć dziurę w firmie. Dom miał stać się zasłoną. Jeśli transakcja doszłaby do skutku, nikt nie pytałby, skąd wziął pieniądze na remont, kredyt i zaliczkę.
— Wykorzystałeś moje oszczędności, żeby ratować własny biznes — powiedziałam.
— Chciałem wszystko naprawić.
— Nie. Chciałeś, żebym zapłaciła za twoje decyzje, nie wiedząc nawet, że je podjąłeś.
— Miałem plan.
— Twój plan polegał na tym, że ja wpłacam pięć milionów, twoja matka bierze połowę domu, a ty zostajesz bez długu.
— Dom byłby nasz.
— Nie byłby mój. Widziałam umowę.
Lidia podniosła głowę.
— Nie wiedziałam o firmie.
Oleg odwrócił się do niej.
— Mamo, przestań.
— Powiedziałeś, że chodzi o zabezpieczenie dla mnie. Że Irena i tak niczego nie potrzebuje, bo ma mieszkanie.
— Bo miała pieniądze!
To zdanie uderzyło mocniej niż krzyk. Lidia cofnęła się, jakby syn ją spoliczkował.
— A więc o to chodziło — powiedziała cicho. — Nie o rodzinę.
— Nie zaczynaj teraz.
— Przez całe życie uczyłam cię, że trzeba mieć coś na własność. A ty chciałeś mieć cudze.
Oleg wstał i podszedł do mnie.
— Irena, możemy to jeszcze odkręcić. Podpiszemy nową umowę. Zostaniesz współwłaścicielką. Wszystko będzie po twojemu.
— Nie chcę już tego domu.
— To był nasz plan.
— To był twój plan. Ja marzyłam o miejscu, w którym nie muszę sprawdzać, czy mój mąż nie dopisał cudzej osoby do mojego życia.
— Nie przekreślaj całego małżeństwa przez jeden błąd.
— To nie był błąd. Błąd to źle wpisana cyfra. Ty przygotowałeś dokument, przeniosłeś pieniądze i kazałeś swojej matce siedzieć przy stole, żebym poczuła presję.
Antoni odchrząknął.
— Pani Ireno, właściciel chce z panią porozmawiać przed odwołaniem rezerwacji.
— Teraz?
— Jest w samochodzie przed biurem.
Elżbieta spojrzała na mnie.
— Mój brat bardzo chce panią zobaczyć. Nie z powodu sprzedaży. Z powodu tego, co zobaczył w dokumentach.
Nie rozumiałam, ale zeszłam z nimi na dół.
Na parkingu czekał starszy mężczyzna w samochodzie z uchylonym oknem. Miał bladą twarz i wełnianą czapkę mimo wiosny. Elżbieta otworzyła drzwi pasażera.
— To mój brat, Roman.
Roman przyjrzał mi się uważnie.
— Pani jest Irena?
— Tak.
— W takim razie dom jest pani do zaoferowania. Nie jako nagroda. Jako uczciwa transakcja.
Za mną Oleg gwałtownie wyszedł z budynku.
— Roman, nie mieszaj się.
— To mój dom i moje dokumenty. Mogę się mieszać.
— Ona wycofała pieniądze.
— I dobrze.
Oleg zatrzymał się.
Roman podał mi małą kopertę.
— W środku jest oferta. Cena ta sama, ale mogę poczekać z płatnością, aż załatwi pani kredyt. Tylko pani i osoba, którą pani wskaże. Nie pani mąż, jeśli pani tego nie chce.
Popatrzyłam na kopertę. Nie była szara ani tajemnicza. Była biała, z wyblakłym nadrukiem starego hospicjum na odwrocie. Roman trzymał ją ostrożnie, jakby przekazywał mi nie papier, lecz decyzję.
— Dlaczego pan mi ufa? — zapytałam.
— Nie ufam. Widzę, kto przeczytał umowę przed przelewem. To wystarczy, żeby zacząć rozmowę.
Oleg stanął obok mnie.
— Irena, proszę. Nie rób mi tego.
— To nie ja zrobiłam ci dług.
— Możemy sprzedać mieszkanie, spłacić wszystko i kupić dom.
— Moje mieszkanie nie będzie ratunkiem dla twojej firmy.
Lidia wyszła za nim. W dłoni trzymała kluczyki samochodowe.
— Oleg, pojedziesz ze mną.
— Dokąd?
— Do księgowej. Oddasz jej wszystkie dokumenty.
— Mamo, nie wtrącaj się.
— Wtrącałam się, kiedy myślałam, że chronię rodzinę. Teraz spróbuję ochronić przynajmniej to, co zostało z twojego rozsądku.
Oleg spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Ty stajesz po jej stronie?
— Staję po stronie osoby, której chciałeś zabrać połowę domu.
To był moment, w którym naprawdę zrozumiał, że plan się rozpadł. Nie dlatego, że anulowałam przelew. Nie dlatego, że Roman odmówił zmiany umowy. Stracił coś ważniejszego: matkę, która dotąd zawsze usprawiedliwiała jego decyzje.
Tego samego wieczoru pojechałam do swojego mieszkania. Oleg nie pojechał ze mną. Został z Lidią, żeby oddać księgowej dokumenty firmy i wyjaśnić przelew z rachunku klientów. Nie było policji, przesłuchań ani widowiskowej sceny. Były za to rachunki, terminy i podpisy, od których zależało, czy jego firma przetrwa.
Następnego dnia spotkałam się z Romanem w małej kawiarni obok hospicjum. Przyniósł plik dokumentów i plan domu. Tym razem w rubryce kupującego wpisałam swoje nazwisko.
Nie podpisałam od razu.
— Muszę się zastanowić — powiedziałam.
— Proszę się zastanowić spokojnie.
— I muszę wiedzieć, czy chcę mieszkać w domu, który miał być początkiem mojego małżeństwa, a stał się dowodem jego końca.
Roman skinął głową.
— Dom nie pamięta, kto kłamał przy stole. Pamiętają ludzie.
Oleg zaczął przychodzić na rozmowy z księgową, nie ze mną. Spłacił część zobowiązań, sprzedał łódź i samochód, a Lidia oddała mu pieniądze, które miały pochodzić ze sprzedaży działki. Nie po to, żeby kupić dom. Po to, żeby wypłacić zaległe pensje pracownikom.
To była pierwsza rzecz, którą zrobił bez próby zdobycia czegoś dla siebie.
Nie wróciliśmy do siebie. Rozwód przeprowadziliśmy spokojnie, przy jednym stole, z listą rzeczy do podziału. Mój mosiężny żuraw został w kieszeni płaszcza. Oleg zabrał swoje narzędzia, książki i kubek z pękniętym uchem.
Lidia przyszła pożegnać się kilka dni później.
— Nie będę prosić, żebyś mu wybaczyła — powiedziała.
— Dobrze.
— Ale chcę ci podziękować.
— Za co?
— Za to, że nie pozwoliłaś mu dalej udawać, że wszystko jest w porządku.
Nie odpowiedziałam. Nie dlatego, że nie miałam słów. Po prostu nie chciałam już pocieszać ludzi za cenę własnego spokoju.
Kupiłam dom od Romana trzy tygodnie później, ale nie sama. Zaprosiłam do współwłasności moją młodszą siostrę Martę, która od lat prowadziła pracownię ceramiczną i marzyła o miejscu z dużym ogrodem. Parter przeznaczyłyśmy na warsztat. W salonie nie zawisły zasłony wybrane przez Lidię. Zamiast nich Marta uszyła proste lniane rolety, a na parapecie ustawiła gliniane kubki.
Pierwszego dnia, kiedy przywiozłyśmy rzeczy, znalazłam pod schodami skrzynkę narzędziową pozostawioną przez ekipę Olega. W środku leżała ołówkowa miarka i kartka z jego odręcznym napisem: „Salon — dwieście centymetrów na zasłony”.
Podarłam kartkę.
Miarkę oddałam Romanowi. Powiedział, że przyda mu się przy remoncie hospicjum.
Wieczorem nie urządzałyśmy uroczystej kolacji. Marta rozstawiła na stole glinę, a ja wyjęłam z kieszeni mosiężnego żurawia i położyłam go obok jej narzędzi.
— To ma pilnować domu? — zapytała.
— Nie. Ma przypominać, żebyśmy czytały każdą umowę.
Marta uśmiechnęła się i wcisnęła brelok w świeżą glinę. Kiedy go podniosła, został po nim mały ślad skrzydeł.
Na pierwszej płytce, którą wypaliłyśmy dla nowego warsztatu, nie napisałyśmy nazwiska rodziny ani słowa o własności. Umieściłyśmy tylko adres i dwa nazwiska: moje i Marty.
Roman przyszedł po odbiór płytki następnego ranka. Obejrzał ją, a potem zapukał palcem w miejsce, gdzie glina zachowała odcisk żurawia.
— Dobre oznaczenie — powiedział.
— Najważniejsze, że tym razem jest na właściwym domu.
Irena
Przegapiłeś początek?
