CZĘŚĆ 4
— Pański kredyt został zablokowany — powiedziała kobieta z banku przez telefon. — Zabezpieczenie nie istnieje. Właściciel nieruchomości zgłosił oszustwo.
Paweł patrzył na ekran, jakby telefon nagle przemówił obcym głosem.
— To moja matka — syknął. — Ona podpisała.
— Nie podpisała — odpowiedziałam. — I zaraz wszyscy to usłyszą.
Nie musiałam wzywać żadnego człowieka, żeby go przekonać. W szpitalnym korytarzu byli lekarz, pielęgniarka, pani Irena i pracownica ośrodka pomocy rodzinie, która przyjechała po telefonie ratowników. Każdy widział Kubę, jego mokre skarpetki, czerwony zeszyt i ślady po zimnie na dłoniach.
Paweł rozejrzał się po nich.
— To rodzinne nieporozumienie.
Kuba podniósł głowę.
— Nie. Zamknąłeś mnie, bo chciałem pomóc Zosi.
Paweł ruszył w jego stronę.
— Kuba, przestań kłamać.
Chłopiec zadrżał, ale nie uciekł.
— Nie kłamię. Napisałem wszystko.
Podał zeszyt pracownicy ośrodka. Kobieta przewróciła kilka stron. Każda miała datę. Na jednej znajdował się opis białej tabletki, na innej słowa ojca o sprzedaży domu. Przy ostatniej stronie Kuba zapisał: „Jeśli babcia przyjedzie, nie pozwól tacie jej dotknąć”.
Paweł roześmiał się krótko, nerwowo.
— Dziecko może napisać wszystko.
— Dziecko może się pomylić — powiedział lekarz. — Ale wynik badania krwi nie jest dziecięcą opowieścią.
Paweł pobladł.
— To był lek na gorączkę.
— Nie — odparł lekarz. — To był środek uspokajający. W dawce, która mogła zahamować oddech.
Z sali dobiegł cichy sygnał aparatury. Zosia spała pod cienkim kocem, z wenflonem przyklejonym do dłoni. Podeszłam do szyby. Jej twarz nadal była blada, ale oddychała już równiej.
Paweł stanął obok mnie.
— Nie chciałem jej skrzywdzić.
— Chciałeś, żeby spała.
— Musiałem wyjść.
— Dokąd?
Przez moment milczał. Nie dlatego, że nie miał odpowiedzi. Po prostu wiedział, że każda będzie brzmiała gorzej od poprzedniej.
Pani Irena położyła na stoliku kopię dokumentu.
— Do ludzi, którym był winien pieniądze — powiedziała. — I po to, żeby sprzedać dom Heleny.
Paweł gwałtownie odwrócił głowę.
— Nie miała pani prawa!
— Miałam prawo nie pozwolić, żeby cudzy podpis stał się biletem do czyjegoś długu.
Wtedy wydarzyło się coś, czego nikt się nie spodziewał. Paweł osunął się na krzesło i zakrył twarz rękami.
— Oni mieli przyjechać rano — wyszeptał. — Jeśli nie zapłacę, zabiorą samochód, mieszkanie, wszystko.
— Więc postanowiłeś zabrać mój dom — powiedziałam.
— Chciałem tylko jednego tygodnia.
— A dzieci?
Nie odpowiedział.
— Ile razy zamknąłeś Kubę w piwnicy? — zapytałam.
— Dwa.
— Ile razy podawałeś Zosi te tabletki?
Paweł spojrzał na drzwi sali.
— Trzy.
Kuba ścisnął koc.
— Powiedziałeś, że to witaminy.
Paweł zamknął oczy.
— Bałem się, że was stracę.
— Straciłeś ich tej nocy — odpowiedziałam. — Nie dlatego, że ktoś ci ich odebrał. Tylko dlatego, że zamieniłeś ich bezpieczeństwo na pieniądze.
Pracownica ośrodka poprosiła Pawła, żeby odsunął się od dzieci. Nie było krzyku ani szarpaniny. Były formularze, rozmowa z lekarzem i decyzja, że Zosia oraz Kuba zostaną tej nocy ze mną. Paweł musiał podpisać zgodę na kontakt wyłącznie w obecności opiekuna, a dokumenty dotyczące mojego domu przekazano bankowi i odpowiednim służbom.
Największym ciosem nie było jednak to, że bank wycofał kredyt. Paweł stracił samochód następnego dnia, bo został kupiony za pieniądze, których nie miał. Przestał też pracować w warsztacie, kiedy właściciel dowiedział się, że używał adresu firmy do załatwiania prywatnych długów.
Ale nie został bez wszystkiego.
Kiedy Zosia obudziła się po południu, poprosiła, żebym przyprowadziła tatę.
— Nie musisz — powiedziałam.
— Chcę mu coś powiedzieć.
Paweł wszedł do sali pod opieką pracownicy ośrodka. Zosia siedziała podparta poduszkami. Na jej nadgarstku wciąż był plaster.
— Tato — powiedziała. — Dlaczego nie chciałeś zadzwonić po lekarza?
Paweł zatrzymał się przy łóżku.
— Bałem się.
— Czego?
— Że wszyscy zobaczą, jak bardzo sobie nie radzę.
Zosia spojrzała na niego poważnie.
— Ja już widziałam.
Paweł uklęknął, ale nie próbował jej dotknąć.
— Przepraszam.
— Nie chcę przeprosin — odpowiedziała. — Chcę, żebyś następnym razem otworzył drzwi.
Kuba stał przy ścianie. Pracownica zapytała go, czy chce coś dodać.
— Chcę, żeby tata oddał babci podpis — powiedział.
Paweł wyjął z kieszeni złożony dokument. Papier był pomięty na rogach. Podał go mnie.
— Nie wiem, jak to naprawić.
— Tego nie naprawi jedna rozmowa — powiedziałam. — Ale możesz przestać kłamać.
— Powiem wszystko.
I tym razem nie obiecał tego dzieciom. Powiedział to przy lekarzu, przy pracownicy ośrodka i przy pani Irenie. Przyznał, że od miesięcy przegrywał pieniądze, że pożyczał pod zastaw rzeczy, które nie należały do niego, i że wymyślił sprzedaż mojego domu, bo uważał, iż matka zawsze go ochroni.
Nie ochroniłam go przed konsekwencjami. Zrobiłam coś trudniejszego: dopilnowałam, żeby dzieci nie musiały dźwigać ich za niego.
Wróciły ze mną do mojego domu, gdy lekarz pozwolił Zosi opuścić szpital. Kuba nie chciał wejść do piwnicy, więc wyniosłam stamtąd narzędzia, słoiki i zimny metalowy zamek. Nie po to, żeby udawać, że tamtej nocy nie było. Po to, żeby żadne dziecko nie dostało już klucza do strachu.
Czerwony zeszyt leżał na stole. Pani Irena przyniosła nowy, gruby notes i położyła go obok.
— Ten możesz przechowywać tutaj — powiedziała do Kuby. — A tamten zostawimy jako dowód.
Kuba skinął głową.
Zosia wzięła ołówek i narysowała na pierwszej stronie mały dom. Nie miał komina ani kwiatów. Miał za to troje ludzi stojących obok siebie i jedne szeroko otwarte drzwi.
— Babciu — zapytała — mogę napisać, kto tu mieszka?
— Możesz.
Napisała powoli: „Zosia, Kuba i Helena”.
Potem pomyślała chwilę i dodała czwarte imię, mniejsze, pod spodem.
„Paweł, jeśli nauczy się pukać”.
Kiedy skończyła, odłożyła ołówek na czerwony zeszyt i powiedziała:
— Teraz już nie musimy szeptać.
Przegapiłeś początek?
