CZĘŚĆ 4
— Nie rozłączaj się — poprosiłam doktora Sowę. — Powiedz mi, co Paweł powinien wiedzieć.
W kancelarii zrobiło się cicho. Tamara stała przy oknie i ściskała pasek torebki.
— Chodzi o pożyczkę — odpowiedział lekarz. — Wiktor zachował umowę i potwierdzenia przelewów. Mogę przyjechać z dokumentami za pół godziny.
— Jaką pożyczkę? — zapytał Paweł, gdy zakończyłam rozmowę.
— Nie będę omawiać rodzinnych spraw przy obcych — rzuciła Tamara.
— Więc porozmawiamy przy dokumentach — odpowiedziałam.
Czekaliśmy w milczeniu. Robert zerkał na klucze pozostawione przez Tamarę na szklanym stoliku. Ja obracałam w palcach kluczyk do kasetki. Wiktor kazał mi go nikomu nie oddawać. Dopiero teraz rozumiałam, przed czym mnie ostrzegał.
Doktor Sowa przyjechał o dziesiątej. Zdjął mokry płaszcz, otworzył skórzaną torbę i podał mi kopertę opatrzoną pieczęcią Wiktora.
W środku leżała umowa pożyczki na dwieście tysięcy złotych. Jako pożyczkobiorczyni widniała Tamara. Zwrot pieniędzy przewidziano na dzień sprzedaży domu.
— Pożyczyłaś od dziadka tyle pieniędzy? — Paweł spojrzał na matkę. — Mówiłaś, że nie dał ci ani grosza.
— Gdybym przyznała, że mam dług, nie dostałabym kredytu na mieszkanie — odparła.
Na kolejnym arkuszu znajdowało się potwierdzenie przelewu. Robert rozpoznał numer rachunku powierniczego swojej firmy: Tamara wpłaciła zadatek za mieszkanie w mieście, zanim znalazła kupca na dom.
— Chciałam mieć gdzie mieszkać — wyszeptała.
Doktor Sowa wskazał następny wyciąg bankowy.
— Wiktor zauważył też wypłaty ze swojego rachunku. Łącznie siedemnaście tysięcy złotych.
— Na jego leki — powiedziała Tamara.
— Za leki płaciła Anna — odparł lekarz.
Pamiętałam każdą wyprawę do apteki i rachunki odkładane do segregatora. Tamara wiedziała, ile mnie to kosztowało, a mimo to zażądała, żebym opuściła dom.
— Kiedy dowiedziałaś się o darowiźnie? — zapytałam.
Odwróciła wzrok.
— W dniu śmierci ojca znalazłam kopię aktu w jego biurku. Klient wpłacił już zadatek, bank żądał raty. Myślałam, że jeśli doprowadzę do sprzedaży, wszystko załatwię.
Paweł odsunął się od niej.
— Wiedziałaś, że nie możesz sprzedać domu, i kazałaś Annie się wynosić.
Tamara osunęła się na krzesło. Mówiła o latach, w których czuła się pomijana przez ojca, o strachu przed powrotem do wynajętego pokoju. Słyszałam jej rozpacz, ale nie mogłam zapomnieć róż wyrwanych z ziemi.
— Ile długu pozostało? — spytał Paweł.
— Sześćdziesiąt tysięcy — odpowiedziała.
Lekarz wyjął ostatni dokument z koperty. Wiktor zostawił mi także rachunek inwestycyjny na zobowiązania związane z nieruchomością. Napisał, że jeśli Tamara zwróci pieniądze, nie chciałby, aby straciła dach nad głową.
— Chciał, żeby Anna mogła zdecydować bez nacisku — wyjaśnił doktor.
Pani Radecka przygotowała zobowiązanie do spłaty i dokumenty kończące sprawę sprzedaży. Tamara podpisała je drżącą ręką. Robert zapowiedział zwrot zadatku kupującemu oraz rozliczenie swoich kosztów z nią. Nie zgodziłam się płacić za umowy zawarte bez mojego udziału.
Na korytarzu Paweł zatrzymał mnie przy drzwiach.
— Chcę zostać — powiedział.
— Nie wystarczy chcieć. Przez lata pozwalałeś mi samej płacić za remont i opiekować się Wiktorem. Dzisiaj pozwoliłeś matce wykopywać moje róże.
Nie zaprzeczył. Dałam mu miesiąc na znalezienie stałej pracy i rozpoczęcie spłaty połowy kosztów, które dotąd ponosiłam. Nie jako karę, lecz jako warunek wspólnego życia.
Tamara mogła zamieszkać w małym domu za stodołą, z ogrzewaniem i osobnym wejściem. Musiała spłacać dług i pytać, zanim wejdzie do głównego domu. Wiktor prosił, by nie zostawić jej bez schronienia. Nie prosił, bym oddała jej swoje granice.
Kiedy wróciliśmy, moje róże leżały przy schodach. Korzenie wyschły, lecz dwie sadzonki jeszcze żyły. Paweł ukląkł obok nich z łopatką.
— Nie wiem, czy potrafię je uratować — przyznał.
— Będziesz musiał się nauczyć.
Tamara patrzyła z kilku kroków.
— Anno, Wiktor miał rację — powiedziała. — Potrzebowałam kogoś, kto powie mi, że nie wolno mi wszystkiego brać.
Nie wybaczyłam jej wtedy. Pozwoliłam jej zachować dach nad głową i podpisać harmonogram spłaty, ale na zaufanie musiała dopiero zapracować.
Paweł podjął pracę przy remontach. W soboty sprawdzał rachunki za ogrzewanie i odkładał pieniądze na spłatę. Żaden pojedynczy gest nie naprawił tego, co między nami zepsuł. Z czasem jednak przestałam dźwigać wszystko sama.
Kilka dni później doktor Sowa przysłał mi ostatnią kartkę od Wiktora. Przeczytałam ją w gabinecie.
„Anno, jeśli czytasz te słowa, ktoś próbował odebrać ci miejsce, które sama stworzyłaś. Nie pozwól, aby cudza chciwość odebrała ci także serce. Dom ma być schronieniem, nie nagrodą dla najgłośniejszego”.
Schowałam kartkę do metalowej kasetki i wyszłam do ogrodu. Dwie uratowane róże wypuszczały nowe pąki. Przy jednej Paweł umieścił tabliczkę z nazwą odmiany, a na odwrocie wyrył imię Wiktora.
Tamara podeszła z konewką, lecz zatrzymała się przy ścieżce.
— Mogę je podlać? — zapytała.
Skinęłam głową. Woda spłynęła na ziemię dokładnie tam, gdzie wcześniej leżały wyrwane korzenie.
A nad mokrą glebą uniósł się mały czerwony pąk, jak podpis Wiktora, którego nikt już nie mógł podważyć.
