CZĘŚĆ 4
…Wtedy wszyscy staliśmy w tym pokoju, a jedyną osobą, która wyszła na chwilę na korytarz, był Bogdan.
Jego telefon leżał w kieszeni spodni. Ekran rozświetlił się, zanim zdążył go zasłonić.
Elżbieta poprosiła, żeby go nie dotykał.
— Proszę wyjąć telefon i położyć go na stole.
— Nie ma pani prawa mi rozkazywać.
— Nie rozkazuję. Informuję, że próba logowania została zapisana, a urządzenie znajduje się w mieszkaniu osoby, której dane próbowano wykorzystać.
Bogdan spojrzał na mnie.
— Marina, powiedz jej, żeby wyszła.
— Nie.
To jedno słowo zabrzmiało inaczej niż wszystkie nasze wcześniejsze kłótnie. Nie było w nim zmęczenia ani prośby. Była decyzja.
Wyjął telefon.
Na ekranie widniało okno bankowości i formularz przelewu. Kwota była większa niż miesięczna pensja nas obojga. Odbiorca miał nazwę firmy, której nie znałam.
Larisa podeszła bliżej.
— Co to jest?
Bogdan schował telefon za plecy.
— Nic.
Nikołaj wyciągnął rękę.
— Pokaż.
— Powiedziałem, że nic!
Krzyk odbił się od ściany, a zegar w kształcie kota zatrzymał się na chwilę, jakby nawet mechanizm przestraszył się tego głosu.
Elżbieta spokojnie zadzwoniła do banku. Nie mówiła długo. Podawała godzinę, rodzaj urządzenia i numer zgłoszenia.
Bogdan zaczął chodzić po pokoju.
— Miałem oddać pieniądze. Wszystko miałem oddać. Nie rozumiecie, co to znaczy być ciągle gorszym od innych?
— Wiem, co znaczy pracować na nocnej zmianie i płacić za własne rachunki — odpowiedziałam. — Nie wiem, co znaczy kraść spokój osobie, która ci ufa.
— Ty zawsze byłaś lepsza! Klinika, pochwały, ludzie, którzy cię potrzebują. A ja? Ja tylko miałem być twoim mężem.
Te słowa nie wzbudziły we mnie litości. Wzbudziły zmęczenie, głębsze niż to po operacji psa.
— Byłeś moim mężem. Dlatego przez pół roku spłacałam twoją kartę, gdy mówiłeś, że to wspólne wydatki. Dlatego milczałam, kiedy wracałeś z brudnymi ubraniami i urządzałeś awantury o kolację. Ale nie dam ci mieszkania.
Larisa zaczęła płakać.
— Synu, dlaczego zrobiłeś z niej wroga?
Bogdan popatrzył na matkę, potem na ojca.
— Bo gdybym powiedział prawdę, nikt by mi nie pomógł.
Nikołaj odpowiedział bardzo cicho:
— Nie pomoglibyśmy ci oszukiwać. Pomoglibyśmy ci sprzedać samochód, spłacić dług i zacząć od zera.
— Nie chcę zaczynać od zera!
— Chciałeś zacząć od cudzej własności — powiedziałam.
Elżbieta skończyła rozmowę i odsunęła telefon od siebie.
— Bank zablokował dostęp do rachunku oraz wszystkie nowe wnioski. Pani Marino, jutro proszę przyjść z dokumentem tożsamości i kopią zawiadomienia. Wniosek z podrobionym podpisem nie zostanie uruchomiony.
Bogdan roześmiał się krótko, nerwowo.
— Zawiadomienie? Chcesz zniszczyć mi życie?
— Ty próbowałeś zniszczyć moje mieszkanie.
— Jestem twoim mężem.
— Byłeś nim, kiedy trzeba było wynieść śmieci. Byłeś nim, kiedy dzieliło się rachunki. Nagle przypomniałeś sobie o małżeństwie dopiero wtedy, gdy potrzebowałeś mojego podpisu.
Podszedł do kanapy i uklęknął przy stoliku. Nie dotknął mnie. Patrzył tylko na kopertę z banku, jakby papier mógł mu jeszcze oddać kontrolę.
— Marina, ja naprawdę nie chciałem cię skrzywdzić.
— Chciałeś, żebym podpisała dokument, którego nie rozumiałam. To wystarczy.
Nikołaj otworzył szufladę w kredensie i wyjął kluczyki do samochodu.
— Jutro sprzedajesz obręcze. Potem samochód. Pieniądze z naszego długu oddasz najpierw jej, bo przez ciebie miała wezwanie z banku.
— Nie możesz mi odebrać samochodu.
— Kupiłem go za pożyczone pieniądze. Mogę odebrać ci przynajmniej kłamstwo, które na nim zbudowałeś.
Bogdan zerwał się.
— Nikt nie będzie mi mówił, co mam robić!
— W takim razie sam poniesiesz ciężar swoich decyzji — powiedział Nikołaj.
Zamilkłam, zanim zdążyłam powtórzyć tę myśl własnymi słowami. Nie chciałam już ratować rozmowy, jego dumy ani wizerunku przed rodzicami.
Nikołaj wyjął z kieszeni starą, mosiężną miarkę do mierzenia mebli. Zobaczyłam ją i przypomniałam sobie, że kiedyś pożyczył ją ode mnie, gdy składaliśmy półkę w przedpokoju. Oddał ją po roku, twierdząc, że człowiek powinien szanować cudze rzeczy.
Teraz położył ją na stole obok fałszywej umowy.
— Jutro przyjadę po dokumenty i dopilnuję, żebyś podpisał sprzedaż samochodu — oznajmił synowi. — Nie dla zemsty. Żebyś przestał finansować własne kłamstwa.
Larisa wstała. Otarła policzki serwetką, na której zostały ślady barszczu.
— Nie wrócę z tobą, Bogdan.
— Mamo…
— Przyjadę do Mariny. Chcę przeprosić ją za to, że uwierzyłam w twoją opowieść.
Bogdan spojrzał na mnie, szukając choćby najmniejszego gestu, który mógłby wykorzystać.
Nie znalazł go.
Nie dlatego, że przestałam czuć. Właśnie dlatego, że czułam zbyt wiele i nie chciałam już pozwolić, by moje współczucie było jego narzędziem.
Tej samej nocy zabrałam z szafy najważniejsze dokumenty, kartę bankową i klucze do odziedziczonego mieszkania. Włożyłam je do zielonej teczki z wytłoczonym rysunkiem lisa, którą dostałam kiedyś od właścicielki uratowanego szczeniaka.
Bogdan siedział na podłodze przy niewyniesionych talerzach. Nie wyglądał jak człowiek, który przegrał wielką wojnę. Wyglądał jak człowiek, który przez lata uważał, że brud zawsze sprzątnie ktoś inny.
— Dokąd idziesz? — zapytał.
— Do kliniki. Mam nocny dyżur.
— Po tym wszystkim?
— Pies z wypadku czeka na zmianę opatrunku.
Wziąłem? Nie. Wzięłam torbę z krzesła, sprawdziłam zamek i ruszyłam ku korytarzowi. Nie potrzebowałam wielkich słów. Potrzebowałam dokumentów, pracy i kilku godzin snu, zanim rano spotkam się w banku.
Przy wyjściu usłyszałam za plecami głos Larisy:
— Bogdan, podnieś ten talerz.
— Co?
— Sam go postawiłeś. Sam go podnieś.
Nie odwróciłam się.
W klinice pachniało jodyną i mokrą sierścią. O trzeciej nad ranem pies otworzył oczy, kiedy poprawiałam mu bandaż. Jego łapa drżała, ale tym razem nie próbował jej wyrwać.
Na metalowej tacy leżała moja zielona teczka z lisem, a obok niej rachunek za leczenie, podpisany przeze mnie już bez żadnego cudzego nazwiska.
Pies westchnął i położył pysk na mojej dłoni.
— Już dobrze — szepnęłam. — Tego podpisu nikt za nas nie złoży.
