CZĘŚĆ 4
…ale ja nie pozwoliłam jej skończyć.
— Jedziemy tam teraz.
Łukasz podniósł głowę.
— Nigdzie nie pojedziesz z nią sama.
— Ty zostajesz tutaj.
— Nina, proszę.
— Nie używaj tego słowa, jakby mogło wymazać mój podpis z dokumentu.
Zina wsunęła mosiężny klucz do kieszeni płaszcza. Ręce wciąż jej drżały, ale tym razem nie cofnęła się za plecy Łukasza.
— Galina dała mi go wczoraj — powiedziała. — Kazała odebrać paczkę przed przyjazdem kupca. Twierdziła, że są tam dokumenty mieszkania.
Pan Wiktor spojrzał na zegar.
— O tej porze pociągi na dworcu są jeszcze pełne. Pojadę z wami.
— Nie chcę wciągać pana w rodzinne sprawy.
— To już nie są tylko rodzinne sprawy. Kiedy ktoś wyciąga człowieka z własnego mieszkania, sąsiedzi też zaczynają mieć coś do powiedzenia.
Pojechaliśmy tramwajem. Zina siedziała naprzeciwko mnie, ściskając torebkę na kolanach. Na jej płaszczu przy rękawie wisiała biała nitka. Przez całą drogę próbowała ją urwać, ale palce miała zbyt sztywne.
— Dlaczego pani się zgodziła? — zapytałam.
— Bo Galina znalazła mi pokój, kiedy mój właściciel wyrzucił mnie z dnia na dzień. Zapłaciła za pierwszy miesiąc. Potem powiedziała, że mam tylko podpisać kilka papierów i zamieszkać u ciebie.
— Wiedziała pani, że chce mnie zmusić do sprzedaży?
Zina spuściła wzrok.
— Wiedziałam, że coś planuje. Nie wiedziałam, że podpis będzie podrobiony.
— A kiedy się pani dowiedziała?
— Dzisiaj rano. Znalazłam w teczce kopię twojego dowodu i formularz z podpisem. Zrozumiałam, że jeśli zostanę cicho, następna będę ja. Galina obiecała, że po sprzedaży kupi mi małe mieszkanie. Ale w jej planie dla mnie zawsze było tylko jedno: zameldowanie i posłuszeństwo.
Skrytka na dworcu znajdowała się w starym holu obok przechowalni bagażu. Mosiężny klucz zgrzytnął w zamku. W środku była płaska teczka, pendrive i koperta opisana ręcznie: „Dla Niny, jeśli Łukasz znowu powie, że to nic takiego”.
Poznałam pismo mojej babci.
Usiadłam na ławce, zanim otworzyłam kopertę. Babcia zmarła pięć lat wcześniej, ale pamiętałam jej pochyłe litery i sposób, w jaki podkreślała najważniejsze słowa dwa razy.
„Nino, mieszkanie jest twoje i tylko twoje. Jeśli ktoś kiedyś spróbuje wmówić ci, że rodzina ma prawo decydować za ciebie, przypomnij sobie, dlaczego zapisałam je właśnie tobie. Nie po to, żebyś w nim cierpiała, lecz żebyś mogła powiedzieć «nie», kiedy wszyscy inni powiedzą «musisz»”.
Pod listem znajdowała się kopia starego dokumentu z kancelarii notarialnej. Babcia przewidziała, że jej córka może kiedyś próbować podważyć spadek. Do dokumentu dołączono wzór mojego podpisu z czasów, gdy miałam dwadzieścia trzy lata.
Obok leżało zaświadczenie z kancelarii przy ulicy Lipowej. Notariuszka napisała, że osoba przedstawiona jako Nina nie była mną. Podczas podpisywania dokumentu obecni byli Łukasz i Galina. Kobieta, która złożyła podpis, podała się za mnie, ale zostawiła odcisk palca na metalowym stojaku. Notariuszka nie chciała wydawać dokumentu Galinie, więc przekazała go babci jeszcze przed jej śmiercią.
— Babcia wiedziała? — wyszeptałam.
— Chyba przeczuwała, że Galina kiedyś spróbuje coś zabrać — odpowiedziała Zina.
Pendrive zawierał nie nagranie, lecz skany przelewów i wiadomości. Galina pożyczała Łukaszowi pieniądze przez dwa lata. W zamian żądała udziału w mieszkaniu po jego spłacie. Ostatni przelew opatrzono tytułem: „za przygotowanie sprzedaży”.
Wiktor przeczytał dokumenty i wypuścił powietrze.
— To wystarczy, żeby unieważnić ich plan.
— Nie chcę tylko unieważnić planu — powiedziałam. — Chcę, żeby Łukasz sam mi powiedział, dlaczego uznał, że łatwiej mnie oszukać, niż przyznać się do długów.
Wróciliśmy do mieszkania przed dziesiątą. Galina już czekała. Miała na sobie jasny płaszcz, a obok niej stał mężczyzna z teczką i miarką laserową.
— Nareszcie — powiedziała. — Kupiec nie ma całego dnia.
— Nie będzie żadnej sprzedaży.
Galina uśmiechnęła się chłodno.
— Przestań dramatyzować. Zina, zabieraj swoje rzeczy. Po podpisaniu umowy dostaniesz pieniądze na mieszkanie.
— Nie chcę twoich pieniędzy — odpowiedziała Zina.
Galina odwróciła się gwałtownie.
— Co powiedziałaś?
— Słyszałaś. Nie będę podpisywać niczego, co odbierze Ninie dach nad głową.
Łukasz stanął między nami.
— Mamo, odwołaj kupca.
— Ty też przeciwko mnie?
— To ja narobiłem długów.
— A kto cię ratował? Kto sprzedawał biżuterię, żebyś nie trafił do ludzi, którym jesteś winien pieniądze?
W mieszkaniu zapadła ciężka cisza. Zina patrzyła na nią z niedowierzaniem.
— Sprzedałaś biżuterię? — zapytała.
— Nie wtrącaj się.
— Pożyczyłaś mu pieniądze i kazałaś mu okraść żonę.
Galina zacisnęła palce na rączce torebki.
— Mieszkanie nie było warte więcej niż jego życie.
— To nie był twój wybór — powiedziałam.
Mężczyzna z teczką zrobił krok do tyłu.
— Nie wiedziałem, że dokumenty są kwestionowane.
— Teraz pan wie — odpowiedziałam i podałam mu kopię opinii notariuszki. — Proszę przekazać Galinie, że nie podpiszę żadnej umowy, a każdy kolejny kontakt w tej sprawie będzie odbywał się wyłącznie na piśmie.
Mężczyzna przeczytał pierwszą stronę i schował miarkę.
— Nie mogę brać udziału w takiej transakcji.
Galina spojrzała na Łukasza.
— Powiedz jej, że bez sprzedaży stracisz wszystko.
Łukasz miał twarz mokrą od potu.
— Już straciłem — odpowiedział. — Tylko udawałem, że chodzi o pieniądze.
Galina uderzyła dłonią w stół.
— Masz natychmiast przekonać żonę!
— Nie mam prawa jej przekonywać.
To zdanie zabrzmiało słabo, ale było pierwszym uczciwym zdaniem, jakie usłyszałam od niego tego dnia.
Później Łukasz spakował rzeczy do dwóch walizek. Nie wyrzuciłam go na ulicę. Pozwoliłam mu przenocować u brata, pod warunkiem że rano przekaże mi wszystkie dokumenty i zgłosi się do doradcy od długów. Nie zrobiłam tego dla niego. Zrobiłam to, żeby jego zobowiązania nie wróciły do mojego mieszkania inną drogą.
Zina została jeszcze tej nocy, ale nie na kanapie. Sama znalazła pensjonat prowadzony przez kobietę, której kiedyś pomogła, gdy ta opiekowała się chorą matką. Rano oddała mi klucz od piwnicy i położyła na stole kartkę z własnoręcznie napisanym oświadczeniem.
— Nie mam wiele — powiedziała. — Ale mam prawdę. Jeśli będzie trzeba, powiem ją każdemu.
— Wiem.
— Przepraszam, Nino.
Spojrzałam na mój szlafrok wiszący na drzwiach łazienki. Na jednej z kieszeni brakowało małej haftowanej stokrotki. Zina przyszyła ją z powrotem, choć krzywo.
— Niech pani już nie przeprasza. Proszę tylko nigdy więcej nie pozwolić, żeby ktoś nazwał strachem to, co naprawdę jest cudzą chciwością.
Po południu zadzwoniła notariuszka. Potwierdziła, że przygotuje dokumenty unieważniające próbę obciążenia mieszkania, a podpis Galiny i Łukasza zostanie przekazany do dalszego postępowania. Nie musiałam biegać za każdym człowiekiem osobno. Babcia zostawiła mi nie tylko lokal, lecz także ślad, którego nikt nie zdołał zatrzeć.
Wieczorem zadzwonił Łukasz.
— Mogę przyjechać po resztę rzeczy?
— Tak. Przyjedź z bratem.
— Nina…
— Nie obiecuj mi, że się zmienisz. Przywieź dokumenty, które zabrałeś.
Długo oddychał do telefonu.
— Przywiozę.
— I klucz.
— Jaki klucz?
— Ten, który dorobiłeś do mojego mieszkania.
Nie odpowiedział od razu.
— Masz rację — powiedział w końcu.
Następnego dnia położył klucz na stole obok mosiężnego kluczyka Ziny. Dwa małe kawałki metalu, przez które przez kilka tygodni obcy ludzie próbowali urządzić sobie moje życie.
Wzięłam je do ręki i zaniosłam do pracowni ślusarskiej. Mosiężny klucz oddałam Zinie. Drugi został przecięty na pół przy niej, na oczach Łukasza.
Galina nie zadzwoniła już ani razu.
A kiedy po tygodniu Zina przyszła oddać mi przyszytą stokrotkę z mojego szlafroka, nie weszła do środka bez pytania. Stanęła na korytarzu i zapytała:
— Mogę?
Tym razem to ja podałam jej własny klucz.
„Wejdź, Zino. Ale tylko jako gość.”
Przegapiłeś początek?






