Teściowa wyrzuciła mnie z dziećmi z domu, lecz po jednym telefonie jej uśmiech nagle zniknął

— Wynoś się stąd razem ze swoim potomstwem! — wrzasnęła teściowa, a porcelanowy imbryk zatrząsł się w jej dłoniach.

Stałam pośrodku ogromnego salonu i patrzyłam na Galinę Pietrowną tak, jakbym widziała ją po raz pierwszy. Jej głos odbijał się od jasnych ścian, od wysokiego sufitu i od szklanej witryny, w której od lat trzymała srebrne kieliszki. Mała Sonia wtuliła twarz w mój sweter. Artiom stał przy drzwiach kuchni, z palcami zaciśniętymi na drewnianej framudze.

— Co pani powiedziała? — zapytałam.

— Słyszałaś doskonale. Spakuj siebie i dzieci. Dzisiaj. Nie będziemy dłużej utrzymywać darmozjada z dwójką dzieci.

Imbryk, który przywiozłam kiedyś z Pragi, stuknął o blat. Poczułam, jak paznokcie wbijają mi się w dłonie. Przez trzy lata nauczyłam się połykać odpowiedzi, ale tym razem w gardle stanęło mi coś cięższego niż gniew.

— Pracuję zdalnie — powiedziałam spokojnie. — I sama zajmuję się dziećmi. Nikt mnie tu nie utrzymuje.

— Pracą na komputerze nazywasz siedzenie z kawą? Kto gotuje? Kto sprząta? Kto płaci za jedzenie?

— Ja płacę za swoje rachunki.

— Naprawdę? — prychnęła. — Twój mąż haruje od rana do nocy, a ty tylko rodzisz i narzekasz.

Sonia zaczęła płakać. Artiom spuścił głowę. Ten gest zabolał mnie bardziej niż słowa Galiny. Mój syn już wiedział, że w tym domu podczas awantury najlepiej stać nieruchomo i czekać, aż dorośli przypomną sobie, że dzieci mają uszy.

Wtedy na schodach pojawił się Roman. Miał rozczochrane włosy i szarą koszulkę, a na twarzy zmęczenie człowieka, który zawsze przychodził za późno.

— Mamo, co się dzieje?

— Wyrzucam ją — odpowiedziała Galina. — Razem z dziećmi. Niech wreszcie sama zobaczy, ile kosztuje życie.

Roman spojrzał na mnie, potem na matkę.

— Karina, nie zaogniaj sytuacji. Mama jest zdenerwowana.

Poczułam zimno pod żebrami.

— Chcę usłyszeć, czy mam wyjść z tego domu razem z dziećmi.

— Nie powiedziałem tego.

— Ale też nie powiedziałeś, że zostajemy.

Galina uśmiechnęła się krótko.

— Widzisz? Nawet on ma dość twoich scen.

Na górze wyjęłam z szafy dwie torby i walizkę. Ręce trzęsły mi się tak mocno, że kilka razy upuściłam ubrania na podłogę. Spakowałam dokumenty, lekarstwa Soni, zeszyt Artioma i komputer, z którego naprawdę pracowałam. Roman stał przy łóżku, ściskając telefon.

— Porozmawiam z nią — powiedział.

— Mówisz to od trzech lat.

— Mam trudny okres w firmie. Ojciec przekazał mi nowe obowiązki.

— A ja mam dwoje dzieci i teściową, która wyrzuca nas na bruk. Każdy ma coś trudnego.

Nie odpowiedział. Za oknem wiatr szarpał gałęziami brzozy, a z dołu dobiegał głos Galiny, która komuś opowiadała, że jej synowa „wreszcie pokaże prawdziwą twarz”.

Kiedy zeszliśmy, Wiktor Stiepanowicz wyszedł z gabinetu. Spojrzał na walizkę, na zapłakane dziecko i na żonę.

— Galina, przesadziłaś.

— Nie wtrącaj się.

— To są twoje wnuki.

— I właśnie dlatego powinny wiedzieć, kto je utrzymuje.

Wiktor popatrzył na mnie dłużej, niż wymagała tego zwykła uprzejmość. W jego oczach zobaczyłam nie tylko współczucie. Było tam coś jeszcze. Niepokój.

— Odwiozę was — zaproponował.

— Dziękuję. Wezwiemy samochód.

Roman wyszedł za nami na ganek.

— Przyjadę wieczorem — powiedział przez uchyloną szybę. — Wszystko wyjaśnimy.

— Nie ma już czego wyjaśniać — odparłam.

Po godzinie byliśmy u mojej przyjaciółki Olgi. Dzieci dostały zupę, koce i miejsce na podłodze przy kaloryferze. Roman przyjechał późno, z zakupami i miną człowieka, który liczył, że poczucie winy zastąpi decyzję.

— Wróćcie — prosił. — Mama ochłonie.

— A jeśli nie?

— Wtedy coś wymyślę.

— Ty zawsze coś wymyślas. Nigdy niczego nie robisz.

Wyjechał przed północą. Nad ranem otworzyłam komputer. W skrzynce czekała wiadomość od kancelarii notarialnej. Temat brzmiał: „Sprawa spadkowa Aleksieja Kowalewa — ponowne zawiadomienie”.

Mój ojciec nie żył od prawie dwóch lat. Byłam przekonana, że wszystkie formalności zostały zakończone. Otworzyłam wiadomość i przeczytałam ją raz, drugi, trzeci. Serce waliło mi w piersi.

„W związku z odnalezieniem dodatkowego porozumienia do umowy partnerskiej z dnia 12 marca 2014 roku prosimy o pilny kontakt. Dokument dotyczy udziałów w przedsiębiorstwie kierowanym przez Wiktora Stiepanowicza”.

Pod spodem znajdował się numer telefonu. Zadzwoniłam. Po trzecim sygnale odezwała się kobieta:

— Kancelaria notarialna Smirnowej, słucham…

CZĘŚĆ 2

— Dzień dobry — odpowiedziałam, starając się mówić cicho, żeby nie obudzić dzieci. — Otrzymałam wiadomość dotyczącą mojego ojca.

— Karina Aleksiejewna Kowalewa?

— Tak.

— Proszę przygotować dokument tożsamości. Chciałabym, żeby przyjechała pani do kancelarii jeszcze dziś.

— Czy może mi pani powiedzieć, czego dotyczy sprawa?

Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.

— Przez telefon nie mogę omawiać szczegółów. Powiem tylko, że znaleziony dokument zmienia sytuację prawną kilku osób.

Kilku osób. Te słowa zostały we mnie jak drzazga.

O dziewiątej rano Olga zawiozła mnie do kancelarii. Na tylnym siedzeniu pachniało mokrymi płaszczami i miętowymi cukierkami, które Sonia wyjęła z kieszeni. Dzieci zostały u sąsiadki Olgi, a ja przez całą drogę ściskałam teczkę z aktem zgonu ojca.

Kancelaria mieściła się na drugim piętrze starej kamienicy. Na korytarzu tykał zegar z pękniętą tarczą. Notariuszka, Jelena Smirnowa, miała krótkie siwe włosy i cienkie okulary zawieszone na srebrnym łańcuszku.

— Pani ojciec był wspólnikiem Wiktora Stiepanowicza — powiedziała, kiedy usiadłam naprzeciwko niej.

— Wiedziałam, że kiedyś razem pracowali. Nie wiedziałam, że chodziło o tę firmę.

— Nie byli zwykłymi wspólnikami. W 2014 roku zawarli umowę, według której ojciec posiadał czterdzieści dziewięć procent udziałów w przedsiębiorstwie. Wiktor miał pozostałe pięćdziesiąt jeden.

— Dlaczego nikt mi o tym nie powiedział?

Smirnowa przesunęła palcem po brzegu teczki.

— Ponieważ dodatkowe porozumienie zostało zdeponowane poza głównymi aktami. Odnaleziono je dopiero podczas porządkowania archiwum po śmierci jednego z pracowników.

— Co w nim jest?

— W przypadku śmierci Aleksieja Kowalewa jego udziały miały przejść na jedyną córkę. Na panią.

Przez chwilę słyszałam tylko zegar. Czterdzieści dziewięć procent. Prawie połowa firmy, w której Roman był zastępcą dyrektora, a jego ojciec zachowywał się jak właściciel wszystkiego.

— Mój ojciec nigdy nie wspominał o takiej umowie.

— Mogła pani nie wiedzieć z kilku powodów. Proszę jednak spojrzeć tutaj.

Notariuszka wyjęła z teczki kopię dokumentu. Papier był kremowy, złożony na cztery części. W dolnym rogu widniał podpis mojego ojca. Pod nim podpis Wiktora Stiepanowicza i pieczęć firmy.

Podpis znałam. Pamiętałam go z kartek urodzinowych, które ojciec zostawiał mi na stole. Litera „K” zawsze była przesadnie szeroka.

— Co to oznacza dla mnie? — zapytałam.

— Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego stanie się pani właścicielką czterdziestu dziewięciu procent udziałów. Ma pani również prawo żądać wglądu w księgi przedsiębiorstwa i zwołania zgromadzenia wspólników.

Mój telefon zawibrował. Roman.

„Musimy porozmawiać. Mama powiedziała, że pojechałaś do notariusza”.

Nie odpisałam.

Po południu wróciłam do mieszkania Olgi. Na stole czekał Wiktor. Nie wiem, jak zdobył adres. Stał przy kaloryferze i obracał w palcach skórzane rękawiczki. Na jednej z nich pękła klamra.

— Nie powinien pan tu przychodzić — powiedziałam.

— Wiem. Ale musiałem zobaczyć, co pani wie.

— Wystarczająco dużo.

— Twój ojciec i ja mieliśmy umowę.

— Miał pan czterdzieści dziewięć procent jego firmy.

Wiktor odwrócił wzrok.

— To nie było takie proste.

— Właśnie dlatego od lat udawaliście, że mój ojciec był dla was tylko dawnym znajomym?

— Aleksiej chciał zabezpieczyć ciebie. Bał się, że po jego śmierci ktoś spróbuje przejąć wszystko.

— Kto?

Wiktor zacisnął palce na rękawiczkach.

— Nie pytaj o to tutaj.

W tej samej chwili na klatce schodowej zatrzymały się kroki. Roman wszedł bez pukania, blady i zdyszany.

— Tato, co ty jej powiedziałeś?

— Jeszcze nic — odparł Wiktor.

— To nie może się wydarzyć — wyszeptał Roman.

Spojrzałam na niego.

— Co nie może się wydarzyć?

Roman zrobił krok w moją stronę, ale wtedy jego ojciec chwycił go za ramię.

— Nie tutaj.

— Nie dotykaj mnie — syknął Roman. — Wszystko miało zostać zamknięte.

W pokoju nagle zrobiło się duszno. Olga odsunęła się od stołu. Ja patrzyłam na obu mężczyzn, czując, że dokument ojca był tylko pierwszą warstwą historii.

— Co miało zostać zamknięte? — zapytałam.

Roman spojrzał na mnie. Przez sekundę zobaczyłam w jego twarzy nie winę, ale strach.

Wtedy na telefon Wiktora zadzwonił ktoś z firmy. Odebrał, słuchał kilka sekund, a potem upuścił aparat na podłogę.

— Znalazła się księgowa — powiedział. — Ta, która podpisała drugą umowę…

CZĘŚĆ 3

— Gdzie ona jest? — zapytałam.

Wiktor podniósł telefon z podłogi. Obudowa pękła przy aparacie, a jego twarz stała się nagle ciężka i zmęczona.

— W klinice — odpowiedział. — Od kilku dni.

— Jak się nazywa?

— Nina Orłowa.

Roman cofnął się do stołu.

— Tato, nie możesz tego robić.

— To ty powiedziałeś, że dokument zniknął.

— Bo tak mi powiedziałeś!

— A ty uwierzyłeś, bo było ci wygodnie.

Słowa zawisły między nimi. Poczułam, jak pod palcami drży mi papier z podpisem ojca.

Pojechaliśmy do kliniki tego samego popołudnia. Wiktor siedział z przodu, Roman prowadził, a ja obserwowałam ich odbicia w przedniej szybie. Miasto było mokre po krótkiej ulewie. Wycieraczki przesuwały się po szkle równym, nerwowym ruchem.

— Czy mój ojciec wiedział, że coś ukrywacie? — zapytałam.

— Wiedział, że podpisaliśmy kilka dokumentów — odpowiedział Wiktor.

— To nie jest odpowiedź.

— Aleksiej podejrzewał, że ktoś wyprowadza pieniądze z firmy.

Roman gwałtownie nacisnął hamulec.

— Tato!

— Prawda i tak wyjdzie na jaw.

— Nie wiesz, co mówisz.

— Wiem aż za dobrze.

Nina Orłowa leżała w małej sali na końcu korytarza. Miała wychudzoną twarz, siwe włosy związane gumką i metalowy kubek na szafce. Kiedy zobaczyła Wiktora, pobladła.

— Nie powinieneś tu przychodzić — powiedziała.

— Musiałaś powiedzieć prawdę.

— Prawdę? Po tylu latach?

Podeszłam do łóżka.

— Jestem córką Aleksieja Kowalewa. Chcę wiedzieć, co podpisał mój ojciec.

Nina spojrzała na Romana.

— On też o tym wiedział?

— Nie — odpowiedział Wiktor.

Roman roześmiał się krótko, gorzko.

— Oczywiście. Zawsze byłem ostatnim, który się dowiadywał.

Nina wyciągnęła spod poduszki płaską kopertę. Nie była szara ani nowa. Miała kolor przygaszonej moreli, a na rogu widniała ciemna plama po kawie.

— Trzymałam ją przez dziewięć lat — powiedziała. — Aleksiej kazał mi zachować kopię ksiąg i drugiej umowy. Powiedział, że jeśli coś mu się stanie, mam przekazać je jego córce.

Wiktor zacisnął szczękę.

— Nina, nie rób tego.

— Milczałam, bo bałam się o syna. Potem zachorowałam i zrozumiałam, że strach też może mieć termin ważności.

Podała mi kopertę. W środku znajdowały się wyciągi z rachunków, zestawienia przelewów i dokument z podpisem Galiny Pietrowny. Nie chodziło tylko o udziały. Przez lata z firmowego konta wypłacano pieniądze na fikcyjne usługi doradcze. Odbiorcą była spółka należąca do Galiny.

— To niemożliwe — wyszeptałam.

— Możliwe — powiedziała Nina. — Pani teściowa pobierała pieniądze pod nazwiskiem panieńskim. Aleksiej odkrył to przed śmiercią.

Roman odsunął się od łóżka.

— Mama mówiła, że firma ma problemy przez dostawców.

— Miała problemy, bo ktoś ją opróżniał — odparła Nina.

Wiktor usiadł na krześle. Jego dłonie opadły bezwładnie na kolana.

— Galina twierdziła, że tylko pożycza. Chciała kupić ten dom. Chciała, żeby Roman został dyrektorem. Uważała, że wszystko, co mamy, należy do naszej rodziny.

— A mój ojciec? — zapytałam.

— Chciał zgłosić sprawę wspólnikom. Wtedy Galina zagroziła, że zniszczy dokumenty i obciąży ciebie długami. Aleksiej podpisał dodatkowe porozumienie, przekazując ci swoje udziały. Myślał, że dzięki temu ochroni firmę i ciebie.

— Myślał? — powtórzyłam.

Nina odwróciła wzrok.

— W drodze na spotkanie z prawnikiem miał wypadek. Wiktor powiedział mi, żebym milczała.

W pomieszczeniu zabrzmiał pojedynczy sygnał aparatury. Roman patrzył na ojca, jakby próbował złożyć własne życie z kawałków, których nikt nie chciał mu dać.

— Mamo, dlatego wyrzuciłaś Karinę? — zapytał.

Wiktor nie odpowiedział.

W tej samej chwili mój telefon zadzwonił. Na ekranie pojawił się numer kancelarii Smirnowej.

— Pani Karino — powiedziała notariuszka po odebraniu. — Muszę panią uprzedzić. Galina Pietrowna zjawiła się u mnie z pełnomocnikiem. Twierdzi, że dokument mojego archiwum jest nieważny, a pani ojciec od dawna był niewypłacalny.

— Co chce zrobić?

— Złożyć wniosek o unieważnienie pani praw. I ma coś jeszcze. Twierdzi, że posiada podpisaną przez panią zgodę na zrzeczenie się spadku…