CZĘŚĆ 4
Dyrektor miał przyjechać o ósmej, więc o siódmej czterdzieści siedziałam przy stole z aktem darowizny, zeszytem Ilji i kopią umowy.
Ruslan chodził po kuchni w tę i z powrotem.
Nie spał. Pod oczami miał ciemne półksiężyce, a jego koszula, zwykle idealnie wyprasowana przeze mnie, była zmięta przy kołnierzu.
— Polina, możemy to jeszcze zatrzymać — powiedział.
— Ty to zacząłeś.
— Nie chciałem cię skrzywdzić.
Spojrzałam na niego.
— Wystawiłeś moje mieszkanie na sprzedaż.
— Chciałem tylko odzyskać pieniądze.
— Z prawdziwych rachunków wynika, że wydałeś trzydzieści dwa tysiące.
— Przez pięć lat płaciłem za wszystko!
— Za wszystko?
Wskazałam szufladę.
— Czynsz, jedzenie, ubrania, weterynarza dla twojego kota, raty za samochód. Mam przelewy.
Ruslan zatrzymał się przy lodówce. Na jej drzwiach wciąż wisiał magnes z naszego wyjazdu nad jezioro. Na zdjęciu oboje mieliśmy mokre włosy i śmialiśmy się do aparatu.
— Nie pamiętasz, ile dla ciebie zrobiłem? — zapytał.
— Pamiętam wszystko. Właśnie dlatego nie mogę udawać, że chodzi tylko o remont.
O ósmej rozległ się dzwonek.
Ruslan drgnął.
Za drzwiami stał Wiktor Gromow, dyrektor jego firmy, z kobietą w granatowym płaszczu i mężczyzną niosącym skórzaną teczkę. Gromow nie wszedł od razu. Najpierw spojrzał na Ruslana, potem na mnie.
— Pani Polina?
— Tak.
— Nazywam się Wiktor Gromow. Przepraszam, że dowiaduje się pani o tym w taki sposób.
Ruslan stanął między nami.
— Wiktor, porozmawiajmy na osobności.
— Nie. Ta sprawa dotyczy jej mieszkania.
Kobieta w granatowym płaszczu podała mi dokument.
— Jestem notariuszem. Przygotowałam umowę przedwstępną na podstawie informacji przekazanych przez pana Ruslana.
Przeczytałam pierwszą stronę. W rubryce dotyczącej właściciela widniało wyłącznie jego nazwisko.
— To fałszywa informacja — powiedziałam.
— Wiem już — odparła. — Dlatego nie sporządziłam aktu sprzedaży.
Ruslan zacisnął dłonie.
— Wiktor, oddam ci pieniądze.
— Z jakich pieniędzy?
— Sprzedam samochód.
— Samochód jest służbowy.
Ruslan spojrzał na niego z niedowierzaniem.
Gromow wyjął z teczki potwierdzenie przelewu.
— Sześćset tysięcy przelałem na konto, które podałeś jako rachunek związany z transakcją. Nie był związany z żadną transakcją. Należał do firmy pośredniczącej, której właścicielką jest twoja znajoma.
— To tylko rachunek techniczny — powiedział Ruslan.
— Rachunek techniczny, na który pięć dni później przelano pieniądze na spłatę twojego długu.
Słowa zawisły nad stołem.
Poczułam, że palce zaciskają mi się na brzegu pożółkłej kartki babci.
— Jakiego długu? — zapytałam.
Ruslan odwrócił głowę.
Gromow odpowiedział za niego.
— Ruslan pobrał zaliczkę, bo wierzyciel groził mu zajęciem wynagrodzenia. Zrobił to, wykorzystując moje zaufanie i pańskie nazwisko jako gwarancję.
— Nie moje nazwisko — powiedziałam. — Moje mieszkanie.
— Ma pani rację.
Ruslan podszedł do mnie.
— Polina, posłuchaj. Wpadłem w kłopoty przez inwestycję. Chciałem szybko odzyskać pieniądze. Myślałem, że podpiszesz, kiedy zobaczysz, ile mogę ci dać.
— Ile?
— Po spłacie długu zostałoby nam ponad milion.
— Nam?
Ruslan zamknął oczy.
To jedno słowo zabolało bardziej niż wszystkie jego wcześniejsze kłamstwa. Nie mówił o wspólnym życiu. Mówił o wspólnej rzeczy, którą uważał za dostępną, kiedy zabrakło mu pieniędzy.
Marta, która stała dotąd przy ścianie, położyła na stole kopię rachunków Ilji.
— A zawyżone faktury?
Ruslan spojrzał na zeszyt.
— Ilja miał własny interes.
— Ma zapisy z datami i przelewami — powiedziała Marta. — Przyznał, że prosiłeś go o fałszowanie kwot.
— To nie jest dowód.
— Dla mnie wystarczy — odezwał się Gromow. — Dzisiaj otrzymam zwrot całej zaliczki albo przekażę sprawę księgowej i zarządowi.
Ruslan gwałtownie odwrócił się do niego.
— Chcesz zniszczyć mi pracę?
— Ty ją zniszczyłeś, kiedy użyłeś pieniędzy firmy do spłaty prywatnego długu.
Nikt nie podniósł głosu.
Właśnie to było najgorsze.
Przez chwilę Ruslan wyglądał jak człowiek, który dopiero teraz zobaczył ścianę stojącą na końcu drogi. Nie przed sobą, lecz za sobą. Nie miał już gdzie cofnąć się o krok.
Po godzinie Gromow i notariuszka wyszli. Marta została ze mną przy stole.
Ruslan siedział na krześle, trzymając w dłoniach kartkę z numerem rachunku. Jego palce drżały.
— Muszę oddać te pieniądze — powiedział.
— Tak.
— Sprzedam samochód.
— To nie wystarczy.
— Pożyczę od matki.
— Ruslan, twoje długi nie są moim problemem.
Podniósł na mnie wzrok.
— Wiem.
To było pierwsze uczciwe zdanie, jakie usłyszałam od niego od wielu tygodni.
Nie przeprosiłam go. Nie powiedziałam, że wszystko będzie dobrze. Nie było dobrze.
Marta przygotowała krótkie oświadczenie, że nie wyrażam zgody na sprzedaż ani obciążenie mieszkania. Podpisałam je u notariuszki tego samego dnia. Złożyłam także dokumenty potwierdzające, że mieszkanie należy wyłącznie do mnie.
Ruslan spakował rzeczy wieczorem.
Nie pomagałam mu składać koszul.
Nie prasowałam ich.
Nie przypominałam, gdzie jest ładowarka, choć przez lata wiedziałam to lepiej niż on.
Kiedy wychodził, zatrzymał się przy kuchence. Czerwony minutnik po babci stał obok pustej miski.
— Mogę zabrać kota? — zapytał.
Spojrzałam na niego.
— To twój kot.
— Zawsze zajmowałaś się nim lepiej.
— Wiem.
Ruslan opuścił wzrok.
— Będę musiał sprzedać samochód. Może stracę pracę.
— Gromow dał ci możliwość oddania pieniędzy.
— A jeśli nie dam rady?
— Wtedy będziesz musiał odpowiedzieć za swoje decyzje.
Nie powiedziałam nic więcej.
Wziął transporter z kotem i wyszedł. Zwierzę miauknęło raz, krótko, jakby protestowało przeciwko zmianie miejsca.
Tydzień później Ilja przyszedł naprawić pękniętą listwę w kuchni. Położył na stole nową fakturę, tym razem z prawdziwą kwotą.
— Niech pani sprawdzi — powiedział.
Sprawdziłam.
Kwota wynosiła czterysta osiemdziesiąt rubli.
Uśmiechnęłam się bez radości.
— Zaufanie też można naprawiać małymi rachunkami — powiedział Ilja.
— Niektórych rzeczy nie trzeba naprawiać — odparłam. — Wystarczy przestać udawać, że były całe.
Marta pomogła mi rozdzielić rachunki, zamknąć wspólne konto i usunąć nazwisko Ruslana z umowy na internet. Wiktor Gromow odzyskał pieniądze po sprzedaży samochodu i potrąceniu części z jego premii. Ruslan zachował pracę, ale stracił stanowisko i możliwość zarządzania finansami.
Nie dostał mieszkania.
Nie dostał pieniędzy za zawyżony remont.
Nie dostał nawet prawa do korzystania z kuchni, którą przez lata nazywał „naszą”, a której nie potrafił samodzielnie utrzymać w porządku przez trzy dni.
Najtrudniejsza była nie jego utrata.
Najtrudniejsze było przyzwyczajenie się do tego, że nikt nie pyta, gdzie są świeże ręczniki, kiedy będzie obiad i kto zapłaci za karmę.
Pewnego ranka nastawiłam czerwony minutnik na dwadzieścia minut. Pieczenie było dla mnie, nie dla niego.
Kiedy zadzwonił, wyjęłam z piekarnika małą formę z cynamonowymi bułeczkami. Jedną odłożyłam do papierowej torebki i zaniosłam Ilji za naprawę listwy.
Na stole zostało miejsce, w którym kiedyś stawiałam jego filiżankę.
Położyłam tam babciną kartkę z jednym zdaniem, a pod nią rachunek opiewający na czterysta osiemdziesiąt rubli.
„Tego mieszkania nie sprzedaje się za cudze kłamstwa.”
Przegapiłeś początek?
