Teściowa kazała mi opuścić własne mieszkanie, a gdy spojrzałam na męża, jego twarz nagle zesztywniała

Kiedy teściowa weszła do mojego mieszkania z trzema walizkami, jej mąż niósł pod pachą własną poduszkę, jakby przeprowadzka była od dawna ustalona.

Był wtorkowy wieczór, kilka minut po siedemnastej. W kuchni gotowała się zupa pomidorowa, a mój trzyipółletni synek Iwanek układał samochodziki wzdłuż dywanu. Otworzyłam drzwi bez patrzenia przez wizjer, przekonana, że wrócił Artem.

Na progu stała Katarzyna Pawłowna, moja teściowa. Za nią dyszał Giennadij Pietrowicz, ciągnąc ogromną torbę w kratę. W przedpokoju natychmiast pojawiły się jeszcze dwie walizki, karton z napisem „kuchnia” i plastikowa torba wypchana po brzegi.

— Co ty tak stoisz, Wasylino? — rzuciła. — Wpuść nas, bo przeciąg jest jak na dworcu.

— Przepraszam… nas? — zapytałam.

Teściowa odsunęła mnie ramieniem i weszła do środka.

— No przecież nie będziemy rozmawiać na klatce.

Poczułam, jak zimno przechodzi mi po karku. Iwanek podniósł głowę znad czerwonego samochodziku i spojrzał na obcych ludzi, którzy zajmowali jego przejście do łazienki.

— Mamo, gdzie postawić te rzeczy? — zapytał Giennadij.

— Na razie w salonie. Później sobie poukładamy.

Później.

To słowo zabrzmiało tak, jakby właśnie ogłoszono, że zostają na zawsze.

Usiadłyśmy przy stole o siedemnastej dwadzieścia. Giennadij milczał i pocierał kciukiem pękniętą porcelanową filiżankę, którą kiedyś dostałam od babci. Katarzyna piła herbatę i opowiadała o swojej córce Swietłanie, której właścicielka wynajmowanego mieszkania nagle postanowiła je sprzedać.

— Swietłana ma przecież dwoje dzieci — jęczała. — Ludzie są bez serca. Wyrzucić rodzinę na ulicę!

— To przykre — powiedziałam ostrożnie. — Ale przecież wy macie duże trzypokojowe mieszkanie.

Jej oczy natychmiast stwardniały.

— Nie będziemy teraz liczyć metrów, Wasylino.

O siedemnastej czterdzieści pięć wrócił Artem. Potknął się o walizkę, zaklął pod nosem, a potem wszedł do salonu z twarzą człowieka, który właśnie zrozumiał, że ktoś rozpalił ogień pod jego domem.

— Mamo? Co wy tu robicie?

— Siadaj, synku — odpowiedziała. — Musimy omówić ważną sprawę.

Artem spojrzał na mnie. W jego oczach nie było zaskoczenia. Był strach.

Katarzyna odłożyła łyżeczkę.

— Swietłana z rodziną zamieszka u nas. Tymczasowo. A my z ojcem przeniesiemy się tutaj.

— Tutaj? — powtórzyłam.

— Do waszego mieszkania. Na tydzień, najwyżej miesiąc.

— Nie ma tu miejsca. Iwanek śpi w salonie.

— Dziecko może spać z wami — prychnęła. — My z ojcem położymy się na kanapie.

— Nie zgadzam się.

Artem spuścił wzrok i zaczął skubać brzeg obrusu.

— Wasylino, może nie róbmy awantury — powiedział cicho.

— To nie ja wniosłam tu walizki bez pytania.

Katarzyna gwałtownie wstała. Krzesło zaskrzypiało po panelach.

— Jak śmiesz tak mówić do matki własnego męża? Jesteś egoistką! Masz całe mieszkanie po babci i nie potrafisz pomóc rodzinie?

— Pomoc nie polega na wyrzucaniu mnie z mojego domu.

— W takim razie ty zamieszkasz u swojej matki — powiedziała lodowato. — My z ojcem zostajemy tutaj.

Spojrzałam na Artema. Czekałam, aż zaprotestuje. A on tylko zacisnął dłonie na kolanach.

— Artem? — szepnęłam.

Podniósł wzrok. Wyglądał, jakby od kilku dni nie spał.

— Musisz się zgodzić — powiedział.

W tej samej chwili w przedpokoju zadzwonił jego telefon. Artem zerknął na ekran, pobladł i szybko odrzucił połączenie. Jednak po sekundzie telefon zadzwonił ponownie.

Katarzyna podeszła do leżącej na komodzie skórzanej teczki, której nigdy wcześniej nie widziałam.

— Jeśli nie chcesz słuchać męża — oznajmiła — posłuchaj tego, co podpisałaś…

Jej palce zaczęły rozpinać metalowe zapięcie teczki…

CZĘŚĆ 2

Jej palce zatrzymały się na metalowym zapięciu, a mnie nagle zabrakło powietrza.

— Co miałam podpisać? — zapytałam.

Katarzyna uśmiechnęła się, lecz ten uśmiech nie miał w sobie ani odrobiny ciepła.

— Nie udawaj głupiej. Twój mąż wszystko wyjaśni.

— Artem?

Mój mąż siedział przy stole. Telefon w jego dłoni drżał tak mocno, że słychać było ciche stukanie obudowy o blat.

— To nic takiego — powiedział.

— Skoro nic takiego, pokaż mi teczkę.

— Wasylino, proszę.

— Nie. Teraz.

Była osiemnasta pięćdziesiąt. Iwanek schował się za fotelem, ściskając czerwony samochodzik. Zupa na kuchence wykipiała, a zapach przypalonych pomidorów wypełnił całe mieszkanie. Nikt nie ruszył się, żeby wyłączyć gaz.

Katarzyna rozsunęła zamek.

— To tylko umowa przygotowana przez znajomego — powiedziała. — Żeby uporządkować sprawy mieszkaniowe.

— Jakie sprawy?

— Nie podnoś głosu.

— To moje mieszkanie.

— Wspólne z twoim mężem — wtrącił Artem.

Poczułam, jak coś ciężkiego opada mi w żołądku.

— Nie. Dostałam je po babci. Jestem jedyną właścicielką.

— Ale jesteśmy małżeństwem — odparł, coraz ciszej.

— To nie daje ci prawa do mojego mieszkania.

Katarzyna wyjęła z teczki kartkę, ale nie podała mi jej. Trzymała ją między dwoma palcami, jak bilet do miejsca, do którego chciała mnie siłą wysłać.

— Swietłana potrzebuje dachu nad głową. My przejmiemy to mieszkanie, a wy z Iwankiem pojedziecie do swojej matki. Tam jest przecież wolny pokój.

— Nie zamierzam wyprowadzać dziecka z jego domu.

— W takim razie będziecie mieli problem.

O dziewiętnastej dziesięć ktoś zapukał do drzwi. Trzy krótkie uderzenia. Artem poderwał się tak gwałtownie, że przewrócił krzesło.

— Kto to? — zapytałam.

Nie odpowiedział.

Pukanie powtórzyło się.

Giennadij spojrzał na syna, a Katarzyna schowała kartkę do teczki.

— Otwórz — rozkazała.

— Nie — powiedziałam.

— Wasylino, nie komplikuj — syknął Artem.

— To mój dom. Sama zdecyduję, kto przekroczy próg.

Zatrzymałam się przy drzwiach, ale wtedy usłyszałam zza nich kobiecy głos.

— Pani Wasylino? Nazywam się Nina. Pracuję w kancelarii notarialnej przy ulicy Dębowej. Muszę z panią pilnie porozmawiać.

Artem zrobił krok w moją stronę.

— Nie otwieraj.

— Dlaczego?

— Bo to nie jest dobry moment.

Nina odezwała się ponownie.

— Mam dokument dotyczący mieszkania po pani babci. Dzisiaj ktoś próbował wykorzystać go w sposób, który może panią pozbawić własności.

Katarzyna pobladła, a Giennadij po raz pierwszy podniósł głowę.

— To pomyłka — powiedział Artem.

— Skąd znasz jej nazwisko? — spytałam.

Nie odpowiedział.

Otworzyłam drzwi. Nina miała mokre włosy, granatową teczkę i mały papierowy worek, z którego wystawała mosiężna pieczęć. Za nią na klatce schodowej stał starszy mężczyzna w płaszczu.

— To pan Leon — powiedziała. — Był świadkiem rozmowy, po której pani babcia zmieniła testament.

Artem cofnął się o krok.

— Nie ma żadnego świadka — wyszeptał.

Pan Leon spojrzał prosto na niego.

— Jestem. I pamiętam, co powiedziałeś wtedy przy szpitalnym łóżku.

W salonie zapadła cisza. Nina otworzyła teczkę i wyjęła dokument opatrzony pieczęcią.

— Pani babcia zostawiła coś jeszcze. Coś, czego nikt z państwa nie miał zobaczyć. Ale dzisiaj, kiedy otrzymałam kopię podpisu, zrozumiałam, że nie mogę dłużej milczeć…

CZĘŚĆ 3

— Jaki podpis? — zapytałam, ściskając framugę drzwi.

Nina weszła do salonu. Była dziewiętnasta dwadzieścia. Z mokrego płaszcza kapała woda na wycieraczkę, a pan Leon trzymał pod pachą zużytą skórzaną teczkę.

— Ten pod umową sprzedaży mieszkania — odpowiedziała Nina. — Ktoś podpisał się za panią.

Artem gwałtownie odwrócił głowę.

— To niemożliwe.

— Właśnie dlatego tu jestem — powiedziała. — Wczoraj otrzymaliśmy dokument z prośbą o przygotowanie sprzedaży. Dzisiaj porównałam podpis z aktem własności i kartą wzorów. Podpis był podrobiony.

Katarzyna zacisnęła usta.

— To absurd. Mój syn nie zrobiłby czegoś takiego.

Pan Leon prychnął gorzko.

— Zrobił. Widziałem, jak przyniósł babci papiery do szpitala. Powiedział, że potrzebuje jej podpisu, bo mieszkanie trzeba będzie kiedyś przepisać na rodzinę.

Artem podszedł do niego.

— Nie masz prawa mnie oskarżać.

— Mam. Byłem wtedy salowym. Pomagałem twojej babci usiąść. Słyszałem wszystko.

Poczułam mrowienie w palcach. Przypomniałam sobie tamten dzień sprzed dwóch lat: Artem wrócił ze szpitala z miną człowieka, który spełnił trudny obowiązek. Powiedział wtedy, że babcia podpisała „jakieś formalności”, ale nie chciał nic wyjaśnić.

Nina położyła dokument na stole.

— Podpis na umowie został złożony w imieniu pani, ale linia kończy się inaczej. Ponadto na dole widnieje numer rachunku, na który miałaby trafić zaliczka.

— Czyj rachunek? — spytałam.

Nina spojrzała na Artema.

— Pana Artema.

Iwanek zaczął płakać za fotelem. Podbiegłam do niego i przyciągnęłam go do siebie. Jego policzek był gorący, a czerwony samochodzik wciąż tkwił w jego dłoni.

— Po co ci te pieniądze? — zapytałam.

Artem otworzył usta, ale Katarzyna weszła mu w słowo.

— Swietłana ma długi. Jej mąż przegrał pieniądze w interesach. Jeśli nie spłacą zobowiązań, stracą dzieci.

— Więc postanowiliście sprzedać moje mieszkanie?

— Chcieliśmy tylko uratować rodzinę.

— Bez mojej zgody?

Artem opuścił głowę.

— Podpisałem za ciebie wniosek, ale nie doszło do sprzedaży. Chciałem zdobyć zaliczkę i wszystko naprawić.

— A potem wyrzucić mnie z własnego domu?

— Miałem oddać pieniądze.

— Komu?

Zza jego pleców dobiegł niski, zmęczony głos Giennadija.

— Nie jemu. Mnie.

Wszyscy spojrzeli na starszego mężczyznę.

Giennadij wyjął z kieszeni złożony rachunek.

— To ja pożyczyłem pieniądze Swietłanie. To ja podpisałem zobowiązanie, którego nie potrafiłem spłacić. Artem chciał sprzedać mieszkanie, żeby mnie ratować.

Katarzyna zasłoniła twarz dłonią.

— Miałeś nikomu nie mówić.

Giennadij spojrzał na mnie z bólem.

— Wasylino, przepraszam. Twój mąż nie zaczął tego dla siebie. Ale zrobił coś, czego nie można usprawiedliwić.

Nina wskazała na drugi dokument.

— Jest jeszcze jedna rzecz. Pani babcia przewidziała taką możliwość. W testamencie znajduje się zapis, że mieszkanie pozostaje wyłącznie pani własnością, a każda próba jego obciążenia bez pani osobistej obecności powoduje natychmiastowe zawiadomienie kancelarii.

Artem spojrzał na mnie, jakby dopiero teraz zrozumiał, że jego plan się skończył.

Wtedy mój telefon zawibrował. Wiadomość pochodziła z przedszkola Iwanka. Jego wychowawczyni napisała, że rano Artem pytał ją, czy dziecko może zostać odebrane przez babcię, bo „rodzina przeprowadza się na kilka tygodni”.

Przeczytałam wiadomość dwa razy.

A potem zobaczyłam drugi załącznik od Niny. Była to kopia pisma, które Artem wysłał tego samego dnia do kupca. Na dole widniało zdanie: „Żona nie może się wycofać, bo nie wie, że jej podpis już został przyjęty”.

Tyle że kupiec nie był jedyną osobą, która to przeczytała. Pod dokumentem znajdowało się nazwisko człowieka, który znał wszystkie długi Giennadija i czekał na pieniądze jeszcze tej nocy…