Wystawiłam córkę i wnuka za drzwi, lecz po jednym zdaniu o mieszkaniu jej uśmiech zniknął

— Zabierasz nam dach nad głową? Z niemowlęciem? — Aline krzyknęła tak głośno, że szklane drzwiczki kredensu zadrżały w sąsiednim pokoju.

Zapięłam Mironowi ciepły kombinezon, poprawiłam mu czapkę i postawiłam przy wejściu dwie torby. W jednej były pieluszki, butelki, lekarstwa i kilka pajacyków. W drugiej kosmetyki Aline, ładowarka i cienka kurtka, której od tygodni nie miała czasu wyprać. Na uchwycie pierwszej torby wisiał drewniany pociąg wycięty przeze mnie z gałęzi jabłoni. Miron ściskał go zawsze, kiedy płakał.

— Taksówka będzie za dwadzieścia minut — powiedziałam.

Wtedy do mieszkania weszła moja starsza siostra, Luba. Płaszcz miała rozpięty, a z jej kołnierza kapał topniejący śnieg.

— Tamaro, oszalałaś? — stanęła w progu. — To twoja córka i twój wnuk. Dokąd mają jechać?

— Tam, gdzie ktoś będzie gotów ich przyjąć.

— A jeśli nikt nie będzie?

— Wtedy Aline po raz pierwszy zrozumie, że decyzje mają konsekwencje.

Córka stała przy oknie, ściskając telefon przy piersi. Miała osiemnaście lat, ale wyglądała jak dziecko, które zgubiło drogę. Na jej rzęsach lśniły łzy.

— Mamo, ja nie mogę — wyszeptała. — Po porodzie wszystko jest we mnie puste. Przecież widzisz, jak mi ciężko.

Widziałam. Dlatego przez całe lato milczałam.

Miron urodził się na początku czerwca. Denis pojawił się w szpitalu tylko raz, potrzymał syna przez pięć minut, zrobił zdjęcie i zniknął. Po dwóch tygodniach przestał odbierać telefony, a później zablokował Aline. W akcie urodzenia jego nazwisko nawet nie figurowało.

Aline kładła się twarzą do ściany. Miron budził się co trzy godziny. Wstawałam ja.

Pracowałam w gabinecie zabiegowym przychodni do szóstej wieczorem. Wracałam z obolałymi plecami, przygotowywałam mieszankę, zmieniałam mokre ubranka i nosiłam wnuka do świtu. Aline coraz częściej wychodziła rzekomo na kursy. Wracała z ułożonymi włosami, nową szminką i zapachem cudzych perfum.

— On jest spokojniejszy przy tobie — mówiła, przewijając telefon. — Po prostu lepiej sobie radzisz.

— Pomogę ci, ale nie będę matką zamiast ciebie.

— Chcesz mnie ukarać za to, że jestem młoda?

— Chcę, żebyś przestała żyć tak, jakby dziecko urodziło się mnie.

Pewnego popołudnia zobaczyłam ją z Denisem przy kawiarni „Róża”. Miron miał gorączkę, więc pojechałam po syrop. Aline trzymała chłopaka za rękę, a on wyglądał zdrowo, opalony i beztrosko.

Wieczorem zapytałam:

— Jak było na kursie?

Zamarła.

— Dobrze.

— Widziałam cię z Denisem.

Na jej twarzy pojawił się uśmiech, lecz po chwili stał się nerwowy.

— Wróciliśmy do siebie. Nie zaczynaj, mamo.

— On porzucił ciebie i syna.

— Przestraszył się. Teraz będzie inaczej.

— A Miron?

Aline wzruszyła ramionami.

— Jesteśmy młodzi. Musimy trochę pożyć dla siebie. Ty sobie radzisz. Niech zostanie u ciebie rok, najwyżej dwa. Potem go zabierzemy.

Spojrzałam na śpiącego chłopca i na drewniany pociąg w jego zaciśniętej dłoni.

— Nie.

— Co znaczy: nie?

— Dzisiaj zabierasz syna i wychodzisz.

Luba gwałtownie nabrała powietrza.

— Tamaro!

Wyjęłam zza starych rachunków teczkę, którą trzymałam tam od wczoraj, i położyłam ją na stole.

— Zanim wezwiesz taksówkę, Luba, przeczytaj to. Aline też musi się dowiedzieć, co zrobiłam wczoraj rano…

Luba wyciągnęła rękę w stronę teczki, lecz wtedy na klatce schodowej rozległy się ciężkie kroki…

CZĘŚĆ 2

Ciężkie kroki zatrzymały się tuż za drzwiami. Miron poruszył się w łóżeczku, a drewniany pociąg stuknął o szczebelki.

Luba cofnęła dłoń.

— Kogo wezwałaś? — spytała.

— Nikogo — odpowiedziałam.

Ktoś zapukał trzy razy. Aline pobladła tak nagle, że jej nowa szminka wyglądała jak plama na białej twarzy.

— To Denis — szepnęła.

— Skąd wiesz?

— Napisał, że przyjedzie.

Pukanie powtórzyło się, mocniejsze. Otworzyłam. Denis stał na wycieraczce w czarnej kurtce, z telefonem przy uchu. Za nim na schodach czekała jego matka, Halina, ściskając skórzaną teczkę.

— Wreszcie — powiedział Denis. — Aline, pakuj dziecko. Jedziemy.

— Dokąd? — zapytałam.

— Nie rozmawiam z tobą.

— To dziwne. Przez trzy miesiące nie chciałeś rozmawiać z nikim.

Halina zrobiła krok naprzód.

— Proszę nie utrudniać. Denis jest ojcem dziecka.

— W akcie urodzenia go nie ma.

— To można naprawić.

Jej palce zacisnęły się na uchwycie teczki. Zauważyłam na skórze świeże zadrapanie i poczułam niepokój, który ścisnął mi gardło.

— Aline nie wyjedzie z niemowlęciem do miejsca, którego nawet nie potrafisz wskazać — powiedziałam.

Denis uśmiechnął się krzywo.

— To nie ty będziesz decydować.

Luba podeszła do stołu i otworzyła moją teczkę. Na pierwszej stronie widniała pieczęć ośrodka pomocy rodzinie. Dalej były notatki pielęgniarki środowiskowej, terminy konsultacji psychologicznych i wniosek o ustalenie, że Miron tymczasowo mieszka ze mną.

— Zgłosiłaś Aline? — Luba podniosła wzrok.

— Poprosiłam o pomoc. To nie to samo.

— Chcesz zrobić ze mnie potwora? — Aline wyrwała jej dokumenty.

— Nie. Chcę, żebyś przestała zostawiać dziecko bez opieki.

Denis wszedł do przedpokoju.

— Ona pojedzie ze mną. Miron też.

— Gdzie mieszkasz? — spytałam.

— Mam mieszkanie.

— Gdzie?

— Wkrótce będę miał.

— Za co?

— To nie twój interes.

— Właśnie że mój, skoro chcesz zabrać mojego wnuka.

Aline rozpłakała się i pobiegła do pokoju. Chwilę później wróciła z pustą torbą.

— Nie będziesz mnie więzić we własnym domu — krzyknęła.

— Nie więżę cię. Proszę tylko, żebyś pojechała z dzieckiem do miejsca, gdzie będzie bezpieczne.

— Denis mnie ochroni.

Halina roześmiała się krótko.

— Pani Tamaro, niech pani nie udaje bohaterki. To mieszkanie nie należy wyłącznie do pani.

W pokoju zapadła cisza.

— Co pani powiedziała? — zapytała Luba.

Halina otworzyła skórzaną teczkę. Wyjęła kilka kartek, lecz nie podała ich nikomu.

— Wkrótce dostaniecie wezwanie. Mąż Tamary, świętej pamięci Sergiusz, zostawił dokumenty dotyczące udziału w lokalu. Aline ma zobowiązania wobec rodziny Denisa.

— Sergiusz nie zostawił żadnych zobowiązań — odpowiedziałam.

— Tego jeszcze pani nie wie.

Poczułam zimno pod łopatkami. Sergiusz zmarł osiemnaście lat temu, ale przez całe małżeństwo prowadził skrupulatny notes. Po jego śmierci znalazłam tylko rachunki, klucze i list do Aline, którego nigdy nie otworzyłam. Bałam się, że zawiera coś, czego nie będę umiała jej powiedzieć.

Denis wyciągnął rękę.

— Podpisz, że Aline i Miron wyjeżdżają ze mną. Potem wszyscy będziemy mieli spokój.

— Nie podpiszę niczego.

— W takim razie mieszkanie może zostać sprzedane bez twojej zgody.

Luba spojrzała na mnie.

— Tamaro, co jest w tej teczce?

Zamiast odpowiedzieć, wyjęłam z niej mały rejestrator. Nie chciałam podsłuchiwać Aline. Włączyłam go tylko po tym, jak sąsiadka powiedziała mi, że Denis spotyka się z Haliną pod naszym budynkiem i wypytuje o dokumenty.

— Posłuchajcie — powiedziałam.

Z urządzenia dobiegł głos Haliny:

— Jeśli matka nie podpisze, postrasz ją długiem Sergiusza. Aline zrobi wszystko, żeby nie stracić mieszkania.

Potem Denis odpowiedział:

— Najważniejsze, żeby dziecko było w papierach. Z niemowlęciem łatwiej będzie udawać, że wszystko należy do nas.

Aline zakryła usta dłonią. Denis rzucił się w stronę rejestratora, lecz Luba stanęła mu na drodze.

— Nie dotykaj tego.

— To nie jest dowód! — wrzasnął.

— Może nie — odparłam. — Ale wyjaśnia, dlaczego tak nagle przypomniałeś sobie o synu.

Wtedy telefon Aline zadzwonił. Na ekranie pojawiło się imię Denisa, chociaż stał przed nami. Odebrała drżącą ręką.

— No i co? — zapytał jego głos. — Podpisała już, czy mam powiedzieć wszystkim, co naprawdę zrobił Sergiusz?…

CZĘŚĆ 3

— Co zrobił mój ojciec? — Denis powtórzył, ale tym razem jego głos dobiegł z telefonu Aline, nie z jego ust.

Spojrzałam na Halinę. Zbladła. Luba natychmiast wyjęła z teczki list, który przez osiemnaście lat leżał między rachunkami.

— Ten list znalazłam wczoraj rano — powiedziałam. — A potem pojechałam do notariusza.

— Nie masz prawa go otwierać — syknęła Halina.

— Jest zaadresowany do Aline. To ona ma prawo go przeczytać.

Podałam córce pożółkłą kopertę. Papier był kruchy, a na odwrocie widniała pieczęć kancelarii. Aline rozdarła ją niezdarnie.

„Aline, jeśli kiedyś ktoś spróbuje zmusić cię do oddania mieszkania, pamiętaj, że połowa lokalu należy do ciebie. Została zabezpieczona na twoje osiemnaste urodziny. Nie wolno jej sprzedać ani przekazać bez twojej osobistej zgody. Tamara ma prawo mieszkać tam do końca życia. Chciałem, żebyś miała miejsce, którego nikt ci nie odbierze.”

Aline podniosła wzrok.

— Mamo, dlaczego mi tego nie powiedziałaś?

— Bo myślałam, że zdążę. A potem ty dorosłaś zbyt szybko, urodziłaś Mirona i wszystko zaczęło się walić.

Halina wyrwała list z jej ręki.

— To niczego nie dowodzi.

Luba otworzyła drugi dokument. Był to odpis aktu notarialnego z podpisem Sergiusza, numerem księgi i datą ustanowienia prawa Aline.

— Sprawdziłam wpis dziś rano — powiedziała. — Jest prawdziwy.

Denis cofnął się o krok.

— Mamo…

— Zamknij się — syknęła Halina.

— To ty mówiłaś, że mieszkanie jest obciążone?

— Chciałam ci pomóc.

— Powiedziałaś, że jeśli uznam Mirona, dostanę udział.

W pokoju nikt się nie poruszył. Halina patrzyła na syna z niedowierzaniem.

— Nie miałeś tego mówić.

— To ona zaczęła!

— Wystarczy — powiedziałam. — Podrobiliście podpis Aline na umowie przeniesienia udziału. Wniosek złożyliście wczoraj.

Denis zacisnął szczękę.

— Nie podrobiliśmy.

Luba położyła na stole kopię dokumentu. Podpis Aline był krzywy, napisany innym długopisem, a jej nazwisko zawierało błąd, którego nigdy nie popełniała.

— Aline ma dowód, że w godzinie podpisania była w przychodni z Mironem — powiedziała Luba. — W dokumentacji jest jej odcisk palca i podpis pielęgniarki.

Aline zaczęła płakać.

— Chciałeś zabrać moje mieszkanie?

Denis zrobił krok w jej stronę.

— Chciałem mieć pewność, że nie zostaniemy z niczym.

— Ty nawet nie kupiłeś mu mleka.

— Halina powiedziała, że kiedy dziecko będzie uznane, wszystko się ułoży.

— Nie dziecko było wam potrzebne — odpowiedziałam. — Potrzebny był podpis przy jego nazwisku.

Wtedy rozległ się dzwonek. Luba otworzyła drzwi. Stała za nimi notariusz Ewa Borkowska oraz pracownica ośrodka rodzinnego, pani Marta.

— Przyszłyśmy, bo dokumenty złożone przez Halinę wymagają natychmiastowego wyjaśnienia — powiedziała notariusz.

Halina ruszyła do wyjścia.

— Nigdzie nie idziesz — odezwała się pani Marta. — Aline i dziecko zostają tutaj, dopóki nie ustalimy bezpiecznego planu.

Denis spojrzał na matkę, potem na Aline. Na jego twarzy pojawiła się wściekłość.

— Jeśli nie podpiszesz, narobię ci problemów z opieką nad synem.

Aline drgnęła.

— To była groźba — powiedziała pani Marta.

Notariusz schowała dokumenty do teczki.

— Zawiadomię właściwe organy o próbie posłużenia się fałszywą umową. A sprawę uznania ojcostwa można prowadzić wyłącznie zgodnie z prawem, nie przez szantaż.

Myślałam, że najgorsze już minęło. Wtedy mój telefon zawibrował.

Wiadomość pochodziła z nieznanego numeru.

„Jeśli Tamara pokaże testament, Aline dowie się, dlaczego Sergiusz naprawdę zabezpieczył mieszkanie. Halina nie działała sama.”

Pod spodem znajdowało się zdjęcie ostatniej strony testamentu. W prawym dolnym rogu widniało nazwisko człowieka, którego nie widziałam od osiemnastu lat…